Ғәтиәтуллин Шакир Йосоп улы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Ғәтиәтуллин Шакир Йосоп улы
Гатиатуллин Шакир.jpg
Тыуған ваҡыты

21 сентябрь 1916({{padleft:1916|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:21|2|0}})

Тыуған урыны

Өфө губернаһы, Бәләбәй өйәҙе, Мулла ауылы

Үлгән ваҡыты

21 июль 1972({{padleft:1972|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:21|2|0}}) (55 йәш)

Вафат урыны

Октябрьский

Хеҙмәт иткән урыны

Совет Социалистик Республикалар Союзы СССР

Ғәскәр төрө

кавалерия

Хеҙмәт итеү йылдары

1941—1945

Хәрби звание
Өлкән сержант
гвардия өлкән сержанты
Хәрби алыш/һуғыш

Бөйөк Ватан һуғышы

  • Днепр өсөн ҡаты һуғыш
Наградалар һәм премиялар
Советтар Союзы Геройы
Ленин ордены Ҡыҙыл Йондоҙ ордены  — 1943
Совет гвардияһы

Ғәтиәтуллин Шакир Йосоп улы (21 сентябрь 1916, Өфө губернаһы, Бәләбәй өйәҙе, Мулла ауылы — 21 июль 1972, Октябрьский) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы, Советтар Союзы Геройы (1944).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1916 йылдың 21 сентябрендә Өфө губернаһы Бәләбәй өйәҙе Мулла ауылында (хәҙерге Башҡортостан Республикаһы Октябрьский ҡалаһы эсендә) крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Милләте башҡорт.

Башланғыс белем алған. Колхозда, «Туймазабурнефть» тресының 1-се һанлы быраулау контораһында эшләгән.

Бөйөк Ватан һуғышы башланғас, 1941 йылдың декабрендә Туймазы район хәрби комиссариаты тарафынан Ҡыҙыл Армия сафына саҡырылған.

1942 йылдың 26 апреленән Бөйөк Ватан һуғышының Брянск, Көньяҡ-Көнбайыш, Сталинград, Үҙәк, Белоруссия, 2-се һәм 1-се Белоруссия фронттарында 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһы (16-сы гвардия кавалерия дивизияһы) составында хеҙмəт итə.

1943 йылдың 27 сентябрендә 58-се гвардия полкының ҡылыс взводы командирының ярҙамсыһы өлкән сержант Шакир Ғәтиәтуллин үҙенең взводы менән Белорус ССР-ның Гомель өлкәһе Брагин районы Нивки ауылы тирәһендә тәүгеләр рәтендә Днепр йылғаһы аша сыҡҡан. Ҡул алышында взвод дошман траншеяһын биләгән һәм йылғаның уң ярында нығынған. Йылғаның үрге ағымындағы яр буйында ҡыуаҡлыҡтарҙа ултырған немец пулемётсыһы совет подразделениелары йылға аша сыҡҡан урынды бер туҡтауһыҙ утҡа тотоп уларға яр буйына төшөргә мөмкинлек бирмәгән. Командир приказына ярашлы Ғәтиәтуллин немец оборонаһы һыҙығы аша шыуышып үтә, тартып алынған пулемёттан атып дошман пулемёт расчётын юҡ итә. СССР Юғары Советы Президиумының 1944 йылдың 15 ғинуарындағы указына ярашлы, немец баҫҡынсылары менән көрәштә фронтта командалыҡтың хәрби заданиеларын өлгөлө башҡарғаны һәм уны үтәгәндә күрһәткән батырлығы һәм ҡаһарманлығы өсөн гвардия өлкән сержанты Ғәтиәтуллин Шакир Йосоп улына Советтар Союзы Геройы исеме менән бергә Ленин ордены һәм «Алтын Йондоҙ» миҙалы (№ 3011) бирелгән.

Һуғыш тамамланғандан һуң «Туймазабурнефть» тресының 1-се һанлы быраулау контораһында быраусы, бырау эштәре идаралығының өлкән механигы булып эшләгән.

1972 йылдың 21 июлендә вафат булған. Октябрьский ҡалаһы зыяратында ерләнгән.

Бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • «Алтын Йондоҙ» миҙалы (15.01.1944)[1]
  • Ленин ордены (15.01.1944)
  • Ҡыҙыл Йондоҙ ордены (03.12.1943)[2]

Хәтер[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Октябрьский ҡалаһының урамына (Мулла ҡасабаһы) һәм урта мәктәбенә уның исеме бирелгән, 11-се урта мәктәбенең скверында уға бюст ҡуйылған.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Бүләкләү ҡағыҙы «Халыҡ батырлығы» мәғлүмәт электрон базаһында
  2. Бүләкләү ҡағыҙы «Халыҡ батырлығы» мәғлүмәт электрон базаһында

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Славные сыны Башкирии (очерки о Героях Советского Союза, полных кавалерах ордена Славы) — Уфа: Башкнигоиздат, 1965—1985. — Т. в 5 кн..

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]