Киплинг Редьярд

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Киплинг Редьярд
ингл. Sir Joseph Rudyard Kipling
Рәсем
Заты ир-ат[1][2][3]
Гражданлығы Flag of the United Kingdom.svg Бөйөк Британия[4]
Flag of the United Kingdom.svg Бөйөк Британияның һәм Ирландияның берләшкән короллеге[d]
Тыуған ваҡыттағы исеме ингл. Joseph Rudyard Kipling
Тыуған көнө 30 декабрь 1865({{padleft:1865|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:30|2|0}})[2][3][…]
Тыуған урыны Британ Һиндостаны, Мумбай[2][6]
Вафат булған көнө 18 ғинуар 1936({{padleft:1936|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:18|2|0}})[2][3][…] (70 йәш)
Вафат булған урыны Бөйөк Британия, Лондон графлығы[d], Лондон
Үлем сәбәбе язва[d]
Дата погребения или кремации 21 ғинуар 1936[7] һәм 23 ғинуар 1936[7]
Ерләнгән урыны Вестминстер аббатлығы[7]
Голдерс-Грин (крематорий)[d][7]
Атаһы Джон Локвуд Киплинг[d][8]
Әсәһе Alice Kipling[d][8]
Бер туғандары Beatrice Kipling[d][8] һәм John Kipling[d][8]
Хәләл ефете Caroline Starr Balestier[d][8]
Балалары Киплинг, Джон[d], Elsie Bambridge[d][9][8], Josephine Kipling[d][10][8] һәм Lieut. John Kipling[d][8]
Яҙма әҫәрҙәр теле инглизсә
Һөнәр төрө яҙыусы, шағир, романист, военный корреспондент, балалар яҙыусыһы, автобиограф, сценарий яҙыусы, журналист, писатель-фантаст, автор
Эш биреүсе Сент-Эндрюсский университет[d]
Ойошма йәки клуб ағзаһы Америка сәнғәт һәм фәндәр академияһы[d] һәм Королевское литературное общество[d]
Уҡыу йорто United Services College[d]
Әүҙемлек осороноң башланыуы Ошибка Lua в Модуль:Wikidata на строке 199: Функция для отображения свойства не найдена.
Әүҙемлек осороноң тамамланыуы 1932
Ҡултамға
Архивы хранятся в Leeds University Library[d][11], Rare Books and Special Collections[d] һәм University of Sussex Library[d][12]
Испытал влияние от Роберт Льюис Стивенсон[d]
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Авторҙың Викимилектәге ҡалыбы Rudyard Kipling
Относится к вики-проекту Iedereen Leest[d]
Commons-logo.svg Киплинг Редьярд Викимилектә

Редьярд Риплинг Джозеф (ингл. Joseph Rudyard Kipling — /ˈrʌdjərd ˈkɪplɪŋ/; 30 декаборь 1865 йыл — 18 ғинуар 1936 йыл) — инглиз яҙыусыһы, шағир һәм новелласы.

Художестволы әҫәрҙәренә «Джунглиҙар китабы», «Ким», шулай уҡ байтаҡ хикәйә, шул иҫәптән «Человек, который бюудет королем» хикәйәһе лә инә[13]. Шиғырҙарынан «Мандалай» (1890), «Гунга Дин» (1890), «Боги заголовков тетрадей» (1919), «Бремя белого человека» (1899) һәм «Если…» киң билдәле (1910). 1907 йылда Киплинг инглиздәрҙән беренсе булып әҙәбиәт буйынса Нобель премияһына лайыҡ була. Ошо уҡ йылда ул Париж, Страсбург, Афина һәм Торонто университеттары нашрадаларын ала; шулай уҡ Оксфорд, Кембридж, Эдинбург һәм Даремск университеттарының почетлы исемдәре бирелә.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Бала сағы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Редьярд Киплинг Британия Һиндостанында Бомбейҙа ғаилә урындағы сәнғәт мәктәбе профессоры Джон Локвуд Киплинг һәм Алиса (Макдональд) Киплинг ғаиләһендә тыуа. Редьярд исемен инглиз күле Редьярд хөрмәтенә алған, тигән фараз бар, сөнки ата-әсәһе шунда таныша. Тәүге йылдары, экзотик күренешһәм Һиндостан тауышы, буласаҡ яҙыусы өсөн бәхетле була. Әммә 5 йәшендә уны 3 йәшлек һеңлеһе менән бергә Англияға Саутсиға (ингл. Southsea, Портсмут) пансионға ебәрәләр[14]. Алдағы алты йылда — 1871 йылдың октябренән 1877 йылд апреленә тиклем Киплинг — шәхси Лорна Лодж пансионда (Кэмпбелл-Гиена, 4) йәшәй, Был пансионды элекке сауҙа флоты капитаны Прайс Э. Холлоуэй (ингл. Pryse Agar Holloway), һәм уның ҡатыны Сара Холлоуэй тота[15]. Уларҙың малай менән насар мөғәмәләлә була, йыш ҡына яза бирә. Бындай мөнәсәбәт уға ныҡ йоғонто яһай һәм ул ғүмеренең аҙағына тиклем йоҡоһоҙлоҡ менән яфалана. Ошо осорондағы тормошона арнап яҙыусы «Мэ-э, паршивая овца» хикәйәһен яҙа.

12 йәшендә ата-әсәһе уны, һуңынан ул абруйлы хәрби академияға уҡырға инһен өсөн, шәхси Девон училищеһына урынлаштыра. Һуңыраҡ училищела үткәргән йылдары тураһында Киплингтың «Сталки и компания» автобиографик әҫәрен яҙа. Училище директоры атаһының дуҫы Кормелл Прайс була. Тап ул малайҙың әҙәбиәткә булған һөйөүен дәртләндерә. Күрәғарашлыҡ Киплингға хәрби карьера һайлау мөмкинлеге бирмәй, ә училищеға башҡа университеттарға инеү өсөн диплом бирмәй. Улының училищела яҙған хикәйәләре тәьҫирендә атаһы уны Лахорҙа (Британия Һиндостаны, хәҙер Пакстан) сыҡҡан «Гражданская и военная газета» (Military Gazette and Civil) редакцияһына журналист итеп урынлаштыра.

1882 йылдың октябрендә Киплинг Һиндостанға ҡайта һәм журналист булып эшләй башлай. Буш ваҡытында шиғырҙар һәм ҡыҫҡа хикәйәләр яҙа, һуңынан улар репортаждар менән бер рәттән гәзиттә баҫыла. Репортер булып эшләү илдең колониаль тормошоноң төрлө яҡтарын яҡшыраҡ аңларға ярҙам итә. Беренсе әҫәре 1883 йылда һатыла башлай.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. OCLC. VIAF[Dublin, Ohio]: OCLC, 2003.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 Немецкая национальная библиотека, Берлинская государственная библиотека, Баварская государственная библиотека и др. Record #118562290 // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.
  3. 3,0 3,1 3,2 Bibliothèque nationale de France BNF танытҡысы: асыҡ мәғлүмәт платформаһы — 2011.
  4. https://libris.kb.se/katalogisering/c9prs2zw087p291 — 2016.
  5. 5,0 5,1 Rudyard Kipling — 1834.
  6. http://web.archive.org/web/20170323100843/http://jeugdliteratuur.org/auteurs/rudyard-kipling
  7. 7,0 7,1 7,2 7,3 Western Gazette — 1936. — вып. 10355. — С. 9.
  8. 8,0 8,1 8,2 8,3 8,4 8,5 8,6 8,7 Kindred Britain
  9. (not translated to ru) Wimpole Hall: Cambridge — 1999. — ISBN 978-0-7078-0139-1
  10. Lundy D. R. The Peerage
  11. https://library.leeds.ac.uk/special-collections-explore/8697
  12. https://www.thekeep.info/collections/keep-partners/university-of-sussex-special-collections/kipling-papers-wimpole-archive-sxms-38/
  13. «The Man who would be King». Notes on the text by John McGivering. kiplingsociety.co.uk
  14. Венгерова З. А. Киплинг, Редьярд // Брокгауз һәм Ефрондың энциклопедик һүҙлеге: 86 томда (82 т. һәм 4 өҫтәмә том) — СПб., 1890—1907. (рус.)
  15. «A Very Young Person» // The Kipling Society

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]