Кувшинов Леонид Михайлович

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Кувшинов Леонид Михайлович
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Принадлежность СССР
Тыуған көнө 5 август 1914({{padleft:1914|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:5|2|0}})
Тыуған урыны Рәсәй, Йылайыр ауылы
Вафат булыу көнө 18 август 1973({{padleft:1973|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:18|2|0}}) (59 йәш)
Вафат булған урыны СССР, РСФСР, Мәскәү өлкәһе, Щёлковский район[d], Монино[d]
Ерләнгән урыны Монинское мемориальное военное кладбище[d]
Һөнәр төрө летчик-һынаусы
Бүләктәре һәм маҡтаулы исемдәре
Ҡыҙыл Байраҡ ордены Ленин ордены Ҡыҙыл Йондоҙ ордены Советтар Союзы Геройы I дәрәжә Ватан һуғышы ордены II дәрәжә Ватан һуғышы ордены
Хәрби звание полковник[d]
Һуғыш/алыш Бөйөк Ватан һуғышы

Леонид Михайлович Кувшинов (5 август 1914 йыл — 18 август 1973 йыл) — СССР Хәрби-һауа көстәренең фәнни-тикшеренеү институтының (НИИ ВВС) летчик-һынаусыһы, полковник, Советтар Союзы Геройы.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Леонид Михайлович Кувшинов 1914 йылдың 5 авгусында Башҡортостан республикаһының Йылайыр ауылында эшсе ғаиләһендә тыуған.

рус. 1946 йылдан — КПСС ағзаһы. 7 класс һәм педагогия техникумының 2 курсын тамамлағандан һуң, Йылайыр районының Кананикольское ауылында уҡытыусы булып эшләй. 1932 йылдан алып Мәскәүҙә йәшәй, «Шарикоподшипник» заводында эшләй, аэроклубта уҡый.

Ырымбур хәрби авиация училищеһын, 1937 йылда Борисоглеб хәрби авиация летчиктар мәктәбен тамамлай. Инструктор-летчик булып хеҙмәт итә.

1939 йылдан — Хәрби-һауа көстәре ғилми-тикшеренеү институтында (НИИ ВВС) осоу-һынау эшендә.

1941 йылдың июнь-авгусынан Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. Көнбайыш фронтының махсус тәғәйенешле 401-се истребителдәр авиация полкы составында һуғыша. Артабан — ҡабаттан һынау эшендә.

И-185, Як-1б М-105ПА (1942), FW-190D-9 (1944), Як-3Т, Як-9УВ (1945), Як-3 с ВК-107А, Як-9П, «130» (Ла-9), И-301 (МиГ-9) (1946), СМ-12 (1958), СМ-30 самолеттарҙы һынауҙа ҡатнаша. 27 йыл дауамындағы осоу эшендә Л. М. Кувшинов 100-ҙән ашыу самолет төрҙәрен һәм уларҙың модификацияларын үҙләштерә, бер нисә мең ҡатмарлы осоуҙар башҡара. Беренсе булып МиГ-17 реактив самолетын һынай. 3152 сәғәт һауала үткәрә. 1947 йылда СССР Һауа флоты Көнөндә парадта ҡатнаша (Ла-11 с ПуВРД-ты йөрөтә).

Хеҙмәт бурысын өлгөлө үтәгәне һәм самолеттарға һәм башҡа техникаға һынау үткәргән ваҡытта күрһәткән батырлығы һәм ҡаһарманлығы өсөн 1957 йылдың 9 сентябрендә полковник Кувшиновҡа Советтар Союзы Геройы исеме бирелә.

1962 йылдан полковник Кувшинов — запаста. Космонавтарҙы әҙерләүҙә ҡатнаша.

1973 йылдың 18 авгусында вафат була. Мәскәү өлкәһенең Монино ҡасабаһында Монин мемориаль хәрби зыяратында ерләнгән[1].

Батырлығы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

СССР Юғары Советы Президиумы указы менән 1957 йылдың 9 сентябрендә «Хеҙмәт бурысын өлгөлө үтәгәне һәм самолеттарға һәм башҡа техникаға һынау үткәргән ваҡытта күрһәткән батырлығы һәм ҡаһарманлығы өсөн» полковник Кувшинов Леонид Михайловичҡа Советтар Союзы Геройы исеме бирелә һәм Ленин ордены менән «Алтын Йондоҙ» миҙалы (№ 11103 тапшырыла.

Наградалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ике Ленин ордены, дүрт Ҡыҙыл Байраҡ ордены, 1-се һәм 2-се дәрәжә Ватан һуғышы, Ҡыҙыл Йондоҙ ордендары һәм миҙалдары.

СССР-ҙың атҡаҙанған летчик-һынаусыһы.

Хәтер[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Башҡортостандың Йылайыр районы Йылайыр ауылында Кувшинов Л. М. йәшәгән йортта мемориаль таҡтаташ ҡуйылған.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Кувшинов Леонид Михайлович. «Герои страны» сайты.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов — М.: Воениздат, 1987. — Т. 1 /Абаев — Любичев/. — 911 б. — 100 000 экз. — ISBN отс., Рег. № в РКП 87-95382.
  • Славные сыны Башкирии. Уфа, 1979.
  • Башкирская энциклопедия. / Гл. ред. М. А. Ильгамов. — Науч. изд. Башкирская энциклопедия, г. Уфа: