Лядов Анатолий Константинович

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Лядов Анатолий Константинович
рус. Анато́лий Константи́нович Ля́дов
Рәсем
Заты ир-ат[1][2]
Гражданлығы Flag of Russia.svg Рәсәй империяһы[3]
Тыуған көнө 11 май 1855({{padleft:1855|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:11|2|0}})[1][2][…]
Тыуған урыны Рәсәй империяһы, Санкт-Петербург[5]
Вафат булған көнө 28 август 1914({{padleft:1914|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:28|2|0}})[1][2][…] (59 йәш)
Вафат булған урыны Рәсәй империяһы, Новгород губернаһы[d], Боровичи[d]
Ерләнгән урыны Тихвин зыяраты (Санкт-Петербург)
Атаһы Константин Николаевич Лядов[d][6][7]
Һөнәр төрө композитор классической музыки, дирижёр, уҡытыусы, этнограф, университет уҡытыусыһы
Эш биреүсе Санкт-Петербург консерваторияһы
Уҡыу йорто Санкт-Петербург консерваторияһы
Уҡыусылар Фёдор Степанович Акименко[d] һәм Семён Викторович Панченко[d]
Музыка ҡоралы фортепиано[8] һәм Скрипка[8]
Әҫәрҙәр исемлеге Список произведений Анатолия Лядова[d]
Жанр классик музыка
Commons-logo.svg Лядов Анатолий Константинович Викимилектә

Лядов Анатолий Константинович (30 апрель [12 май1855[9], Санкт-Петербург15 [28] август 1914, Боровичи янында Полыновка усадьбаһы) — урыҫ композиторы, дирижер һәм педагог, Петербург консерваторияһы профессоры.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Анатолий Константинович Лядов. И. Репин эешендәге портреты (1902).

Анантолий Константинович Лядов билдәле рус дирижёры Константин Лядов ғаиләһендә тыуған

Тәүге музыка дәрестәрен биш йәшендә атаһынан ала башлай. 1870 йылда Петербург консерваторияһына уҡырға инә. Фортепиано һәм скрипка кластары буйынса шөғөлләнә, бер аҙҙан теоретик дисциплиналар менән ҡыҙыҡһына һәм контрапункт һәм фуганы ныҡлап өйрәнә башлай. Шул ваҡытҡа уның тәүге композиторлыҡ тәжрибәләре ҡарай

Йәш музыканттың талантын Модест Мусоргский юғары баһалай. Лядов Римский-Корсаковтың композиция теорияһы класына күсә, ләкин 1876 йылда дәрестәрҙе ҡалдырғаны өсөн консерваториянан ҡыуыла. Ике йыл үткәс Лядов консерваторияға тергеҙелә һәм уны уңышлы тамамлай, бер аҙҙан шул уҡ йылда унда уҡытырға саҡырыла.

А. К. Лядов Белявский түңәрәгенең ағзаһы була.

Ижады[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Лядов әҫәрҙәренең байтай өлөшө фортепиано өсөн «Бирюльки», «Арабески», «Про старину» (һуңыраҡ оркестр версияһы төҙөлә), «Идиллия», «Музыкальная табакерка», пьесалар, прелюдиялар, вальстар яҙыла. Композитор миниатюра жанры оҫталарының береһе һанала — уның күп кенә әҫәрҙәре ябай формала һәм бер нисә минутҡа һуҙыла

Лядовтың иң билдәле әҫәрҙәре араһында — симфоник поэма «Баба-Яга», «Волшебное озеро»[pl], «Кикимора», «Танец Амазонки», «хәсрәтле йыр», «Иң Апокалипсис», «Скорбная песнь», «Из Апокалипсиса», шулай уҡ оркестр өсөн «Восемь русских песен» сюитаһы.

Лядов шулай уҡ фольклорсы булараҡ билдәле — ул урыҫ халыҡ йырҙарының бер нисә йыйынтығын төҙөй. Тауыш һәм фортепьяно: халыҡ һүҙҙәренә 18 балалар йыры, халыҡ йырҙары йыйынтығы, романстар һ. б. Хор өсөн а cappella: «10 урыҫ халыҡ йыры», «15 рус йыры халыҡ».

Анатолий Константиновичтың тынлы музыкаға мөрәжәғәт итеүе сағыштырмаса ҙур түгел — был «Ежечасная молитва святителя Иосафа Горленко» (1910) һәм «Десять переложений из Обихода» (1909) йыйынтығы.

Файл:Лядов-Ежечасная молитва Иосафа Горленко (книга Маляревского).jpg
А.К.Лядовтың «Ежечасная молитва святителя Иосафа Горленко» партитураһының беренсе бите, 1910 йылда тәүге тапҡыр А. И. Маляревский баҫтырып сығара

Дягилев заказы буйынса Лядов Шопен музыкаһына Фокин балеты өсөн ҡайһы бер номерҙарҙы яңынан оркестрлай[10] — «Сильфида» премьераһы 1909 йылдың 2 июнендә Парижда, Шатл театрында үтә. Артабан Лядов музыкаһына Дягилев Рус балет труппаһы Мясин хореографияһында «Кикимора» (1916) һәм «Русские сказки» (1917) балеттарын ҡуя.

«Һәр такт ҡыуандырһын өсөн ...»[11], ынтылып Лядова үҙенең әҫәрҙәре өҫтөндә етәһе яй эшләй. Бәлки, 1910 йылдың Рус миҙгелдәре өсөн яңы балет яҙыуға заказды, Дягилев хаттары буйынса, ул композиторға 10 сентябрҙә заказ бирә, ахыр сиктә, улар йәш Игорь Стравинскийға тапшырыла («Жар-птица» премьераһы 1910 йының 25 июнендә Опрера Гарнье сәхнәһендә була). Был версия тикшерене-се Н. Л. Дунаева тарафынан кире ҡағыла, ул Дягилев бер үк ваҡытта ике композиторға ла балет өҫтөндә эшләүҙе йөкмәтә, тик һуңынан, Лядовҡа билдәләнгән вакытҡа ҡәҙәр бер нисә ай ҡалғас, Стравинскийга өҫтөнлөк биргән, дип раҫлай[12]. Тағы ла бер иртә версияға ярашлы[13], Лядова балет партитураһына тотонорға уйламаған да хатта, сөнки ул тәғәйенләгән Дягилев ваҡыт уның эш темпына тап килмәй — шуға күрә композитор шунда уҡ баш тарта.

Педагогик эшмәкәрлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Петербург консерваторияһыны тамамлау менән Лядов Һарай яны капеллаһына музыка теорияһы, гармония һәм инструментовкалау уҡытыусыһы вазифаһына саҡырыла, вафатына тиклем шунда уҡыта[14]. Уның уҡыусылары араһында: Б. В. Асафьев, М. Ф. Гнесин, Н. Я. Мясковский, С. С. Прокофьев, В. М. Беляев, И. И. Чекрыгин, А. В. Оссовский, А. А. Оленин, С. М. Майкапар һәм башҡалар.

Шулай уҡ Һарай яны йыр капеллаһында теория, гармония, контрапункт һәм форма уҡыта, уның уҡыусылары араһында В. А. Золотарев[15].

Новодевичье зыяратында ерләнә. 1936 йылда Сәнғәт оҫталары Некрополенә күсереп ерләнә.

Санкт-Петербургта адрестар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • 1894—1914 — Николаев урамы, 52 -се йорт, 10-сы фатир.

Хәтер[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

СССР почта маркаһы, 1955 йыл
Санкт-Пеербургта Сәнғәт оҫталары некрополендә Лядов ҡәбере
  • 1955 йылда Лядовҡа арналған СССР почта маркаһы сығарыла
  • 1990 йылда Боровичи ҡалаһында йыл һайын композитор К.Лядов исемендәге Сәнғәт фестивале үткәрелә [16]. Ҡала балалар сәнғәт мәктәбе композитор исемен йөрөтә[17]. Полыновканың үҙендә төп урам композитор исемен ала.
  • Шулай уҡ Мәскәүҙә 1905 йыл урамындағы балалар музыка мәктәбе Лядов исемен йөрөтә

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 1,2 Немецкая национальная библиотека, Берлинская государственная библиотека, Баварская государственная библиотека и др. Record #118573632 // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 2,2 Bibliothèque nationale de France BNF танытҡысы: асыҡ мәғлүмәт платформаһы — 2011.
  3. http://www.bbc.co.uk/mediacentre/proginfo/2015/11/live-in-concert
  4. 4,0 4,1 SNAC — 2010.
  5. Лядов Анатолий Константинович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  6. Н. Б—н Лядов, Анатолий Константинович // Энциклопедический словарьСПб.: Брокгауз — Ефрон, 1906. — Т. доп. II. — С. 115.
  7. Г. Риман Лядов // Музыкальный словарь: Перевод с 5-го немецкого издания / под ред. Ю. Д. ЭнгельМ.: Музыкальное издательство П. И. Юргенсона, 1901. — Т. 2. — С. 793–794.
  8. 8,0 8,1 The New Grove Dictionary of Music and Musicians / S. Sadie, N. FortuneOUP, 1980.
  9. (стр. 88) Датой рождения А.К.Лядова ошибочно считалось 29 апреля (11 мая), но согласно исследованиям, проведенным Т. А. Зайцевой и А. Е. Помазанским, датой рождения является 30 апреля (12 мая)
  10. В работе над новой оркестровкой также принимали участие Сергей Танеев, Николай Черепнин и Игорь Стравинский.
  11. "А. К. Лядов. Жизнь. Портрет. Творчество. Из писем": сборник материалов — Петроград, 1916 (переиздание: СПб., 2005)
  12. "Непознанный А.К. Лядов": сборник статей и материалов (редактор-составитель Т.А. Зайцева). — Челябинск, 2009.
  13. 1954 г., Н. Запорожец
  14. Лядов Анатолий Константинович (1855—1914)
  15. Золотарёв В. А. Воспоминания о Балакиреве
  16. Программа 26-го Фестиваля искусств им. А.К.Лядова
  17. Боровичская Детская школа искусств

Әҙәби әҫәрҙәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

 

Фәнни эштәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Электрон китапханаларҙа ноталар һәм әҫәрҙәр исемлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Тема буйынса башҡа материалдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]