Миңләхмәтов Нурлы Миңләхмәт улы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Миңләхмәтов Нурлы Миңләхмәт улы
Заты ир-ат
Принадлежность СССР
Тыуған көнө 15 июнь 1914({{padleft:1914|4|0}}-{{padleft:6|2|0}}-{{padleft:15|2|0}})
Тыуған урыны Рәсәй, Ҡариҙел районы
Вафат булыу көнө 9 сентябрь 1989({{padleft:1989|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:9|2|0}}) (75 йәш)
Вафат булған урыны СССР, РСФСР, Башҡорт АССР-ы, Ҡариҙел районы
Ерләнгән урыны Башҡортостан Республикаhы
Бүләктәре һәм маҡтаулы исемдәре
Ленин ордены Советтар Союзы Геройы I дәрәжә Ватан һуғышы ордены II дәрәжә Ватан һуғышы ордены медаль «За отвагу» медаль «За оборону Сталинграда»
Һуғыш/алыш Бөйөк Ватан һуғышы
Ғәскәр төрө пехота[d]

Миңләхмәтов Нурлы Миңләхмәт улы (15 июнь 1914 йыл — 9 сентябрь 1989 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышы яугиры, уҡсылар дивизияһы айырым сапер батальонының отделение командиры, гвардия сержанты. Советтар Союзы Геройы (1944).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Нурлы Миңләхмәт улы Миңләхмәтов 1914 йылдың 15 июлендә Өфө губернаһы Бөрө өйәҙе[1] Асҡыш ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. 1929 йылда ауыл мәктәбендә өс класты тамамлай. «Ҡыҙыл Яр» колхозында умартасы, колхоз рәйесе булып эшләй. 1950 йылдан ВКП(б)/КПСС ағзаһы.

1936 йылда, аҙаҡ 1941 йылда Башҡорт АССР-ының Байҡыбаш районы хәрби комиссариаты тарафынан Ҡыҙыл Армияға хеҙмәткә саҡырыла. Люберцы ҡалаһында (Мәскәү өлкәһе) десантсыға уҡый.

1942 йылдан Бөйөк Ватан һуғышы фронттарында. Сапер, минер, разведчик булып хеҙмәт итә. Яралана.

Кесе сержант Н. М. Миңләхмәтов Десна йылғаһы янындағы алышта батырлыҡ күрһәтә. Дошман уты аҫтында Десна йылғаһы аша сығып, йәшерелгән яҡынса 80 танкыға ҡаршы минаны зарарһыҙландыра, сәнскеле сымды киҫеп, беҙҙең частәрҙең хәүефһеҙ үтеүе өсөн юл аса.

Ҡыйыу яугир һуғыштан һуң демобилизациялана. Тыуған ауылында йәшәй. «Ҡыҙыл Герой» колхозында рәйес, һуңынан умарталыҡ мөдире булып эшләй.

1989 йылдың 9 сентябрендә вафат була. Башҡортостандың Ҡариҙел районы Тигермән ауылында ерләнгән[2].

Батырлығы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

«39-сы гвардия айырым сапер батальонының отделение командиры (Үҙәк фронттың 65-се армияһы 37-се гвардия уҡсылар дивизияһы) гвардия кесе сержанты М. Н. Миңләхмәтов, 1943 йылдың 12 сентябрендә Украинаның Сумы өлкәһе Шосткинский районы Собич ауылынан көнбайыштараҡ районда, дивизия частәре менән Десна йылғаһын һуғышып аша сыҡҡанда, десант кәмәһендә утыҙ биш рейста йылғаның дошман биләгән көнбайыш ярына ҡоралы менән 370 яугирҙы, 5 орудиены һәм боеприпастар менән 11 арбаны аша сығара».

СССР Юғары Советы Президиумының 1944 йылдың 15 ғинуарындағы указы менән, командованиеның хәрби заданиеларын теүәл үтәгәне һәм шул уҡ ваҡытта ҡыйыулыҡ һәм ҡаһарманлыҡ күрһәткәне өсөн, гвардия кесе сержанты Миңләхмәтов Нурлы Миңләхмәт улына Советтар Союзы Геройы исеме бирелә һәм Ленин ордены менән «Алтын Йондоҙ» миҙалы (№ 4616) тапшырыла.

Наградалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Хәтер[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Ҡариҙел районы
  2. Миңләхмәтов Нурлы Миңләхмәт улы. «Герои страны» сайты.
  3. Наградные документы «Халыҡ батырлығы» мәғлүмәт электрон базаһында (архив материалдары: ЦАМО, ф. 33, оп. 686043/793756, д. 3/31, л. 28/321, 322).
  4. Карточка награждённого к 40-летию Победы «Халыҡ батырлығы» мәғлүмәт электрон базаһында.
  5. Наградные документы «Халыҡ батырлығы» мәғлүмәт электрон базаһында (архив материалдары: ЦАМО, ф. 33, оп. 686044, д. 260, л. 5, 110, 111).
  6. Наградные документы «Халыҡ батырлығы» мәғлүмәт электрон базаһында (архив материалдары: ЦАМО, ф. 33, оп. 686044, д. 119, л. 2, 22, 23).

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Несокрушимые. — Уфа, 1985.
  • Славные сыны Башкирии. — Уфа, 1979.
  • Башкирская энциклопедия. Гл. ред. М. А. Ильгамов т. 4. Л-О. Уфа: Башкирская энциклопедия, 2008. — 672 с. — ISBN 978-5-88185-068-5.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Республика Хәрби Дан музейы: Нурл миңләхмәт улы Миңләхмәтов.