Чанчунь

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Чанчунь
Рәсем
Нигеҙләү датаһы 1889
Рәсми атамаһы 长春市, 新京, 长春市, Чанчунь, Синьцзин һәм Чанчунь
Дәүләт Ҡытай
Административ үҙәге провинция Гирин[d] һәм Маньчжоу-го[d]
Административ-территориаль берәмек провинция Гирин[d], Ҡытай, провинция Гирин[d], провинция Гирин[d], Маньчжурия под оккупацией СССР[d], Маньчжоу-го[d] һәм Особый район Восточных провинций[d]
Халыҡ һаны 7 674 439 кеше (2010)
Административ рәүештә бүленә Наньгуань[d], Куаньчэн[d], Чаоян[d], Эрдао[d], Луюань[d], Шуанъян[d], Нунъань[d], Цзютай[d], Юйшу[d] һәм Дэхуэй[d]
Диңгеҙ кимәленән бейеклек 222±1 Метр
Сәғәт бүлкәте UTC+08:00[d]
Туғандаш ҡала Нуук[d], Нови-Сад[1], Мастертон[d][2], Монтрёй[d][3], Тхэбэк[d], Литл-Рок[d][4], Минск ҡалаһы[5], Жилина[6], Ульсан[d][7], Уинсор[d][8][9], Флинт[d], Белгород, Вольфсбург[10], Красноярск, Бирмингем[11], Чхонджин[d][12], Мура[d][13], Пловдив[14], Прачинбури[d][15], Сендай[d][16], Тихуана[d][17], Улан-Удэ ҡалаһы[18][19] һәм Варрнамбул[d][20]
Милке Line 3[d], Line 4[d], Line 1[d], Line 2[d] һәм Line 8[d]
Майҙан 20 571 км²
Почта индексы 130000
Рәсми сайт changchun.gov.cn
Урынлашыу картаһы
Категория с картами на Викискладе Maps of Changchun
Урындағы телефон коды 431
Номер тамғаһы коды 吉A
Commons-logo.svg Чанчунь Викимилектә

Чанчунь (ябай. 长春, пиньинь: Chángchūn) — Ҡытай Халыҡ Республикаһының Гирин провинцияһында субпровинциаль әһәмиәттәге ҡала, провинция властарының йыйылған урыны

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1800 йылда был урында «Чанчунь комиссариаты» (ҡыт. трад. 長春廳, упр. 长春厅) барлыҡҡа килгән. 1825 йылда комиссариаттың сиктәре киңәйтелә. Урындағы йылъяҙмаларҙа былай тип әйтелә: «урындағы сауҙагәрҙәрҙең кибете (куань) киң, шуға күрә йыш ҡына Чанчунь ике иероглиф урынына бер генә куань иероглифын яҙалар». Һөҙөмтәлә шул саҡтағы Чанчунь күберәк Куаньчэнцзы булараҡ билдәле (寬城子|宽城子, һүҙмә-һүҙ: «киң ҡала»). 1889 йылда Чанчунь комиссариаты Чанчунь идаралығы статусына тиклем күтәрелә.

Ҡаланың үҫеүе Ҡытай-Көнсығыш тимер юлының көньяҡ тармағын (Харбин — Порт-Артур (Люйшунь)) төҙөй башлау менән бәйле. 1898 йылдың майында бында тимер юлы килә. Тимер юл станцияһы Куаньчэнцзы ҡаласығынан төньяҡтараҡ төҙөлә (хәҙерге Наньгуань районы), һәм ошондай уҡ исем ала. Тимер юлы станцияһы районында заманса ҡала үҫешә башлай, уны ваҡыт үтеү менән Куаньчэнцзы тип атай башлайҙар (хәҙерге Куаньчэн районы), ә иҫке Куаньчэнцзыны идаралығы буйынса Чанчунь тип атайҙар.

Урыҫ ауылы айырым урынлашҡан була һәм унда 3 мең кеше иҫәпләнә. Боксёр ихтилалы ваҡытында, 1900 йылда ҡала яндырыла, бер нисә бина емерелә. Бынан һуң көнбайыш стенаһы янында хәрби лагерь ҡуйыла[21].

Рәсәйҙең Япония менән һуғышта еңелеүенән һуң, Портсмут солохо килешеүе буйынса Чанчунь Япония контроле зонаһына эләгә, һәм көньяҡ Маньчжурия японлыларҙың тороуының төп үҙәктәренең береһе була.

Чанчуньдан көньяҡҡа ҡарай тимер юлы шулай уҡ Японияға тапшырыла, ул Көньяҡ-Маньчжурия тимер юлы (ЮМЖД) тип атала башлай; Куаньчэнцзынан Рәсәй контроле аҫтында (КВЖД) Куаньчэнцзы тимер юлы башлана.

Changchun 1932 - Plan 2.jpg
The building of combination courts.jpg
Soviet martyr monument of Changchun.jpg
Ҡала планы(1932 й.) Суд бинаһы (30 йыл) Халыҡ майҙанында совет летчиктарына һәйкәл
1930-сы йылдарҙа Синьцзинь ҡалаһында вокзал
Синьцзин эмблемаһы

Япондар Mitsui Trading Co аша ҡалала ер һатып ала, һәм 1905 йылға аннексияланған участкалар менән бергә уны Японияның файҙаланыуында булған коммерция районы тип иғлан итә. Унда, 1907 йылдан башлап, Гото Симпэй планы буйынса ҡаланың колониаль төҙөлөшө тормошҡа ашырыла. План буйынса 15 процент торлаҡ йорттар, 9 процент парктар һәм өстән бер өлөшөн хужалыҡ ҡаралтылары һәм коммерция төҙөлөштәре биләгән. Планлаштырыуҙа шулай уҡ урыҫ еңел арбалары өсөн тораҡтар иҫәпкә алынған[21].

1912 йылда Чанчунь идаралығы Чанчунь өйәҙе итеп үҙгәртелә. 1925 йылда Чанчунь ҡалаһы төҙөлә.

1932 йылдан алып 1945 йылға тиклем Чанчунь Синьцзин исеме аҫтында ( 新京 син:, «яңы баш ҡала») Маньчжоу-го дәүләтенең баш ҡалаһы булып тора. Ҡаланың япон өлөшөн соя һәм бойҙай менән һатыу итеүе арҡаһында рәсми булмаған рәүештә «Борсаҡ ҡала» тип йөрөткәндәр, унда төп урынды Mitsui & Co биләгән[21]

Япон оккупацияһы ваҡытында ҡаланан алыҫ түгел ерҙә «100 Отряды» дислокациялана.

1945 йылдың авгусында Маньчжурия операцияһы һөҙөмтәһендә совет ғәскәрҙәре тарафынан яулап алына[22].

Ҡытайҙағы Граждандар һуғышы ваҡытында гоминьдан хөкүмәте Чанчуньда 100 мең самаһы ғәскәр туплай; 1948 йылдың 10 октябрендә ҡаланы 5 айлыҡ ҡамауҙан ҡытай коммунистары яулап ала.

Әлеге ваҡытта Ҡытай машиналар эшләү сәнәғәте үҙәктәренең береһе.

Географияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Чанчунь Сунляо тигеҙлегенең үҙәгендә урынлашҡан. 2008 йылға муниципаль ерҙәрҙе (2583 км²) һәм муниципаль майҙанды (159 км²) индереп, дөйөм майҙаны 20 571 км² тәшкил итә. Ҡала диңгеҙ кимәленән 250—350 м бейеклектә ята. Ҡала өс төньяҡ-көнсығыш провинцияларының үҙәгендә «Европа-Азия континенталь күпер» сатында урынлашҡан[23]. Үҙәктән көньяҡ-көнсығышҡа ҡарай 20 км алыҫлыҡта 96 км² парк менән Цзиньюэтань күле (Таҙа Ай күле) урынлашҡан[24].

Климаты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡалала ҡоро һалҡын ҡыш һәм эҫе дымлы йәй менән уртаса муссонлы климат.

Ҡала климаты
Күрһәткес Ғин Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Йыл
Уртаса максимум, °C −5,2 −1,7 6,4 16,0 23,2 27,1 29,0 28,3 23,5 15,9 5,7 −2,2 13,9
Уртаса температура, °C −11,5 −7,8 0,7 9,8 17,2 21,7 24,5 23,6 17,3 9,5 0,3 −7,9 8,1
Уртаса минимум, °C −16,6 −13,1 −4,4 3,8 11,1 16,6 20,4 19,3 11,9 4,1 −4,2 −12,5 3,1
Яуым-төшөм нормаһы, мм 6,7 8,1 16,3 42,8 55,1 86,8 166,5 157,4 76,8 42,2 17,1 8,6 684,4
Сығанаҡ: Гонконгская обсерватория. 13 ғинуар 2019 тикшерелгән.

Административ-территориаль бүленеше[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Карта # Статусы Исеме Иероглифтар Пиньинь Халҡы (2003 ) Майҙаны (км2) Тығыҙлығы (/км2)
Changchun mcp.png
1 Район Чаоян 朝阳区 Cháoyáng qū 740,000 379 1,953
2 Район Наньгуань 南关区 Nánguān qū 610,000 497 1,227
3 Район Куаньчэн 宽城区 Kuānchéng qū 470,000 877 536
4 Район Эрдао 二道区 Èrdào qū 390,000 965 404
5 Район Луюань 绿园区 Lùyuán qū 570,000 301 1,894
6 Район Шуанъян 双阳区 Shuāngyáng qū 380,000 1,663 229
7 Ҡала өйәҙе Дэхуэй 德惠市 Déhuì shì 920,000 3,096 297
8 Район Цзютай 九台区 Jiǔtái qū 830,000 2,875 289
9 Ҡала өйәҙе Юйшу 榆树市 Yúshù shì 1,230,000 4,691 262
10 Өйәҙе Нунъань 农安县 Xiàn Nóng'ān 1,120,000 5,221 215

Иҡтисады[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

2010 йылда эске тулайым продукт 332,9 юань миллиардҡа еткән, был йыллыҡ үҫештең 15,3 % тәшкил итә. Иҡтисадтың беренсел секторы 25,27 млрд юань мәғәнәһендә 3,3 % артҡан. Иҡтисадтың икенсел секторы күләмде 19,0 % арттырып, 171,99 миллиард юаньға еткергән, ә өсөнсөл секторы 12,6 % тиклем арттырып, 135,64 млрд юаньға еткергән[25]. Ауыр сәнәғәт үҙәгендә автомобилдәр етештереү 2009 йылда дөйөм ҡытай етештереүенең 9 % тәшкил иткән. Бынан тыш ҡала аҙыҡ-түлек, электрон, биотехнологик, энергетика һәм медицина сәнәғәтенә махсуслаша. Ҡытайҙың көнбайышында мөһим транзит пункты[26]. 1997 йылда Цзилинь Банкына нигеҙ һалына.

Ҡытай автомобилдәр төҙөү First Automotive Works компанияһы һәм япон компанияһы Toyota менән берлектәге Sichuan FAW Toyota Motor[en]предприятиеһының Чанчунь ҡалаһында бүлексәләре бар. 2005 йылда унда улар Prius гибридын йыйыу буйынса завод аса[27].


2007 йылда яуаплылығы сикләнгән акционерҙар «Чанчунь ҡытай-рәсәй фәнни-техник парк» компанияһы төҙөлә. Бер нисә ҡытай-рәсәй уртаҡ лаборатория ойошторола, унда бәшмәк үҫтереү, ҡиммәтле материалдарҙы, таҙа энергияны үҙләштереү менән шөғөлләнәләр[28]

Яңы һәм юғары технологиялар үҫешенең махсус иҡтисади зонаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Махсус иҡтисади зона Шэньчжэнелағы махсус иҡтисади зонаһы аналогияһы буйынса 1988 йылда төҙөлә һәм 1991 йылда дөйөм дәүләт статусын ала.[29] Инфраструктура булдырылғандан һуң, 90-сы йылдар аҙағында зонаның дәррәү үҫеше башлана. Ҡаланың көньяҡ өлөшөндә урынлашҡан, дөйөм майҙаны 30 км². 18 университет һәм колледждар, 39 фәнни-тикшеренеү учреждениелары, 11 ғилми лабораторияны үҙ эсенә ала[29] Зонала Ford, Itochu Co., Marubeni Co., Siemens, Goldlion Group компаниялары эшләй[30]

Зона биш төп йүнәлеште ентекләп әҙерләй: биоинженерия технологиялары, фотоэлектроника һәм механика интеграцияһы, яңы материалдар, машиналар эшләү, электроника һәм мәғлүмәт[29]

2020 йылға планлаштырылған майҙан — 210 км². Киләсәктә зона Чанчунь—Цзилинь—Тумэнь иҡтисади зонаһының өлөшө буласаҡ[31]

Техник-иҡтисади үҫештең махсус иҡтисади зонаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Дөйөм дәүләт кимәлендәге махсус иҡтисади зона[30] 112 км² майҙанды биләй, даими халҡы һаны — 200 мең кеше тәшкил итә. 2011 йылға зона үҫешен 29 ил һәм төбәк, 87 трансмилли компаниялар, шул иҫәптән иң ҙур 500 араһынан 35 компания инвестициялай. Үҫештең өс төп йүнәлеше ойошторола: автомобилдәр һәм автомобиль запас частары етештереү, биохимия сәнәғәте, хеҙмәттәр күрһәтеү сфераһындағы сәнәғәт[32]

Составына инә[33]:

  • Оптоэлектрониканың мәғлүмәт-сәнәғәт паркы
  • Биохимия сәнәғәт паркы
  • Аҙыҡ-түлек етештереү зонаһы (Coca-Cola, Pepsi-Cola, United Group һ. б.)
  • Махсус тәғәйенләнештәге автосәнәғәт паркы (Group FAW, GM, Sany[en] Heavy Industry , LiuGong[en], Komatsu Engineering Machinery)
  • Автомобиль запас частары етештереү паркы (FAW Bus, FAW GM, FAW Car, Fawer Automotive Parts, FAW Toyota Engine, Continental Vehicle Электроника, Rich Dimension — Johnson Controls Automotive interiors һ. б.)
  • Бәйле логистика паркы
  • Ҡорамалдар етештереү паркы (Sanding Transformer Manufacturing, KSM Casting, Power Manufacturing Equipment)
  • Яңы технологиялар паркы (яңы метриал, энергия етештереүгә йүнәлтелгән, мәғлүмәт технологиялары, медицина, тирә-яҡ мөхитте һаҡлау һ. б.)

Иҡтисадтың автомобиль, сауҙа һәм үҫеш зонаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Махсус иҡтисади зона провинциаль кимәлдә. Чанчунь автомобилдәр һатыу үҙәге булараҡ 1993 йылда нигеҙ һалына, ә 1996 йылда иҡтисадтың Чанчунь автомобиль, сауҙа һәм үҫеш зонаһына әйләнә. Ҡаланың көньяҡ-көнбайыш өлөшөндә China First Automobile Works Group Corporation һәм киностудия менән йәнәш урынлашҡан. Зонаның дөйөм майҙаны — 300 000 м²[30]

Компьютер техникаһын үҙләштереү зонаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Провинциаль кимәлдәге махсус иҡтисади үҫеш[30]

Туристик бизнес үҫешенең махсус иҡтисади зонаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Провинциаль кимәлдәге махсус иҡтисади зона. Зона сиктәрендә дөйөм милли әһәмиәткә эйә булған туристик иҫтәлекле урындар бар. Зона юрисдикцияһы аҫтында ике ҡаласыҡ, ике урман хужалығы, Цзин-юэ күле, Чанчунь киностудияһы һәм император һарайы-музейы урынлашҡан. Шунда уҡ Төньяҡ-көнсығыш университетының университет ҡаласығы һәм Цзилинь университетының туризм колледжы бар[30] 500 км² ер биләй. 1934 йылда нигеҙләнгән Милли парк нигеҙендә барлыҡҡа килгән. Чанбайшань тауының көнбайыш битләүендә урынлашҡан[34].

Транспорты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡалала Чанчунь трамвай линияһы һәм еңел рельслы транспорт линияларының заманса системаһы (LRT) эшләй, ул ябай метро линиялары менән тулыландырыла.

Ҡала аша үткән тиҙ йөрөшлө автотрассаларға Тунцзян — Санья, Пекин — Харбин, Чанчунь — Харбин, Чанчунь — Сыпин, Чанчунь — Гиринда, Чанчунь — Инченцзы ҡарай.[35]

Чанчунь ҡалаһынан көнсығышҡа табан 31 км алыҫлыҡта 2005 йылда асылған Халыҡ-ара Лунцзя аэропорты урынлашҡан. Ул шулай уҡ Гирин ҡалаһын хеҙмәтләндерә. Провинция тарихында беренсе Дафаншэнь аэропорты 1941 йылдан алып 2005 йылға тиклем булған[36]

Өс тимер юл вокзалы күрше провинциялар менән бәйләнеште тәьмин итә. Төп вокзал Итунхэ йылғаһының көнбайыш ярында урынлашҡан, унан аша күпер үтә[36]

Changchun Railway STation.jpg
Railway Station in Changchun in 2011.jpg
Вокзалы Көнбайыш тимер юлының яңы вокзалы 2012 йылда асыла. Элекке клуб Рәсәй тимер.д. станцияһы (хәҙер дауаханаға)

Мәҙәниәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Музейҙары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Император Маньчжоу-го һарайы
  • Император Маньчжоу-го һарайы, «Марионеткалы император һарайы йәки Вэйхуангун» —Пу И император һарайының төҙөлөш комплексы
  • Мәҙәниәт, фән һәм сәнғәт музейы
  • Цзилинь провинцияһы музейы
  • Боронғо Когурё короллегене кәшәнәләре
  • Цзилинь тәбиғи тарих музейы
  • Каллиграфия музейы
  • Цзилинь автомобиль музейы
  • Чанчунь киноҡаласығы

Майҙандары һәм парктары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Чаоян паркы (朝陽公園) һәм бәләкәй Наньху күле (小南湖)
  • Наньху паркы (南湖公園) — Чанчунь ҡалаһының иң ҙур паркы, күлдең майҙаны 920 мең м²[37]
  • Халыҡ майҙаны (人民广场, Женьминь), унда совет осоусыларының туғандаш ҡәбере һаҡлана.
  • Еңеү паркы (胜利公园)
  • Мәҙәни майҙан (Вэньхуа), XX быуат башындағы япон биналары менән уратып алынған: император Маньчжоу-гоның яңы һарайы, ҡала советының элекке бинаһы һәм хәрби эштәр бинаһы.[38]
  • Балалар паркы (兒童公園)
  • Байшань паркы (白山公園)
  • Синьминь майҙаны (юл ҡулсаһы)
  • Чанчунь донъя скульптураһы паркы (长春世界雕塑公园) (майҙаны 93 гектар); реализм, абстракт экспрессионизм, модернизм һәм постмодернизмды күрһәтелгән[38]
  • Мәҙәни автомобиль паркы (музей һәм сауҙа -күргәҙмә үҙәге)
  • Ляо династияһы дәүерендәге «Аҫыл пагода», ҡаланан 70 км алыҫлыҡта урынлашҡан, бейеклеге 44 м
  • Цзинъюэтань урман паркы (長春淨月潭國家森林公園) көньяҡ-көнсығышҡа табан 15 км алыҫлыҡта ята; майҙаны — 150 км², шул иҫәптән акватория зонаһы — 430 гектарҙан ашыу[39]

Кино[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡалала 1949 йылда асылған киностудия урынлашҡан, йыл һайын август айында кинофестиваль үткәрелә[38]

Дине[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Будда монастыры «Божэ» (般若寺). Халыҡ майҙанының төньяҡ-көнсығышында урынлашҡан. Монастырҙы төҙөү 1922 йылда башлана. Майҙаны — 7200 м² [40]
  • Изге Тереза католик соборы
  • 1824 йылда мәсет төҙөлгән.[41]
  • Вэнь ғибәҙәтханаһы, йәки Конфуций ғибәҙәтханаһы(长春文庙). 1827 йылда төҙөлгән.[42]
St. Theresa's Cathedral of Changchun.jpg
Changchun mosque.jpg
Изге Тереза соборы Мәсет (1945 й. тиклем фото)

Билдәле шәхестәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Ма Чжаньшань — ҡытай генералы, Маньчжурияла япон интервенцияһына ҡаршы сығыусы
  • Вань Фулинь — Фэнтянь ойошмаһы милитаристарының береһе, 1928—1931 йылдарҙа Хэйлунцзяндың генерал-губернаторы, япон-ҡытай һуғышында ҡатнашыусы.
  • Сюань Хуа — чань будда монахы, XX быуатта Америка Ҡушма Штаттарында мөһим буддизм эшмәкәре.
  • Ли Юйган — Пекин операһында ҡатын-ҡыҙҙар ролен башҡарыусы ҡытай артисы
  • Лю Сяобо — ҡытай хоҡуҡ яҡлаусыһы, 2010 йылда Нобель тыныслыҡ премияһы лауреаты
  • Ван Хао (тенниссы) — өҫтәл теннисында ҡытай уйынсыһы, күп тапҡыр донъя чемпионы һәм күп тапҡыр донъя Кубогын яулаусы. Командала Олимпия чемпионы һәм 2008 йылда яңғыҙ разрядта Олимпия уйындарының өс тапҡыр вице-чемпионы (2004, 2008, 2012)

Туғандаш ҡалалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Донъя картаһында Чанчунь ҡалаһының туғандаш ҡалалары

Чанчунь 15 туғандаш ҡалаға эйә:

Уҡыу йорттары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Цзилинь университеты
  • Чанчунь университеты
  • Чанчунь политехник университеты
  • Чанчунь технология университеты
  • Төньяҡ-көнсығыш педагогия университеты
  • Цзилинь ауыл хужалығы университеты
  • Чанчунь педагогия университеты
  • Цзилинь рус теле институты
  • Цзилинь сит ил телдәре институты

Спорты[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Чанчунь ҡалаһында йәйге һәм ҡышҡы спорт төрҙәре үҫешкән. «Чанчунь Ятай» командаһы футбол буйынса Ҡытай чемпионатының беренсе дивизионында сығыш яһай. 2006 йылдың 28 авгусында Чанчунда рашбол буйынса Ҡытай тарихында беренсе матч үтә[43]. 2007 йылда Чанчунь ҡалаһында ҡышҡы Азия уйындары асыла һәм ябыла.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. http://en.changchun.gov.cn/yc/Europe/NoviSad/201307/t20130716_1083862.htm
  2. http://en.changchun.gov.cn/yc/Oceania/Masterston/201307/t20130716_1083912.htm
  3. http://en.changchun.gov.cn/yc/Europe/Montreuil/201307/t20130716_1083883.htm
  4. http://en.changchun.gov.cn/yc/Americas/LittleRock/201710/t20171013_1813617.htm
  5. http://en.changchun.gov.cn/yc/Europe/Minsk/201307/t20130716_1083900.htm
  6. http://en.changchun.gov.cn/yc/Europe/Zilina/201307/t20130716_1083866.htm
  7. http://en.changchun.gov.cn/yc/Asia/Ulsan/201307/t20130712_1082953.htm
  8. http://en.changchun.gov.cn/yc/Americas/Windsor/201307/t20130716_1083911.htm
  9. https://www.citywindsor.ca/cityhall/committeesofcouncil/Advisory-Committees/International-Relations-Committee-(IRC)/Pages/Changchun,-China-.aspx
  10. http://en.changchun.gov.cn/yc/Europe/Wolfsburg/201307/t20130716_1083893.htm
  11. http://en.changchun.gov.cn/yc/Europe/Birmingham/
  12. http://en.changchun.gov.cn/yc/Asia/Chongjin/201307/t20130712_1082954.htm
  13. http://en.changchun.gov.cn/yc/Europe/Mora/201307/t20130716_1083891.htm
  14. http://en.changchun.gov.cn/yc/Europe/Plovdiv/201307/t20130716_1083902.htm
  15. http://en.changchun.gov.cn/yc/Asia/Prachinburi/201307/t20130712_1082959.htm
  16. http://en.changchun.gov.cn/yc/Asia/Sendai/201307/t20130712_1082952.htm
  17. http://en.changchun.gov.cn/yc/Americas/Tijuana/201307/t20130716_1083906.htm
  18. http://en.changchun.gov.cn/yhcs3/wlwd/ycgk9/
  19. http://м.улан-удэ.рф/industry/econom_biznes/vneshn/goroda/chanchun.php
  20. http://en.changchun.gov.cn/yc/Oceania/Warrnambool/201406/t20140617_1272530.htm
  21. 21,0 21,1 21,2 Joseph Esherick Remaking the Chinese City: Modernity and National Identity, 1900-1950 — University of Hawaii Press, 2002. — P. 278. — ISBN 0-8248-2518-7.
  22. Из журнала боевых действий войск Забайкальского фронта за период с 22 по 31.08.1945 г.  (рус.). Наша Победа (02.10.45). Тәүге сығанаҡтан архивланған 17 август 2012. 13 август 2012 тикшерелгән.
  23. Geographic Location Сайт муниципалитета Чанчуня  (инг.) (2008). 13 август 2012 тикшерелгән.
  24. Lake adds beauty to growing area  (инг.). ChinaDaily.com (2012-08-07). 13 август 2012 тикшерелгән.
  25. 2010年长春市国民经济和社会发展统计公报 Статистическое коммюнике по Национальной экономике и социальному развитию Чанчуня, 2010  (ҡыт.) (5 June 2011).
  26. Changchun City — The China perspective  (инг.). 13 ғинуар 2019 тикшерелгән.
  27. С двигателями нового поколения дышать всем станет легче  (рус.). 13 ғинуар 2019 тикшерелгән.
  28. Почтовый ящик на 30 июня 2012  (рус.). Международное радио Китая (2012-06-29). Тәүге сығанаҡтан архивланған 17 август 2012. 13 август 2012 тикшерелгән.
  29. 29,0 29,1 29,2 Changchun New and Hi-tech Industry Development Zone  (инг.). China International Science and Technology Cooperation. Тәүге сығанаҡтан архивланған 17 август 2012. 13 август 2012 тикшерелгән.
  30. 30,0 30,1 30,2 30,3 30,4 Бизнес в Китае. Информационно-аналитический портал. СЭЗ г. Чанчунь  (рус.). Тәүге сығанаҡтан архивланған 17 август 2012. 13 август 2012 тикшерелгән.
  31. Аннотация о промышленной зоне нового высокотехнологического развития Чанчунь  (рус.). Официальный сайт правительства провинции Цзилинь (2011-05-27). Тәүге сығанаҡтан архивланған 17 август 2012. 13 август 2012 тикшерелгән.
  32. Аннотация о Зоне экономического и технологического развития Чанчунь  (рус.). Официальный сайт правительства провинции Цзилинь (2011-05-27). Тәүге сығанаҡтан архивланған 17 август 2012. 13 август 2012 тикшерелгән.
  33. Changchun Economic and Technological Development Zone. 13 ғинуар 2019 тикшерелгән. — Официальный сайт (инг.) (ҡыт.)
  34. About Jingyue  (инг.). Chanchung Jingue Economic Development zone. Официальный сайт.. Тәүге сығанаҡтан архивланған 17 август 2012. 13 август 2012 тикшерелгән.
  35. Regional Advantage. 13 ғинуар 2019 тикшерелгән. // Changchun National Hi-tech Industrial Development zone. (инг.)
  36. 36,0 36,1 Public Transportation in Changchun  (инг.). 13 ғинуар 2019 тикшерелгән.
  37. Парк Наньху в городе Чанчунь  (рус.) (2011-01-19). Тәүге сығанаҡтан архивланған 18 август 2012. 13 август 2012 тикшерелгән.
  38. 38,0 38,1 38,2 China insider  (инг.). Shangri-la.com (01.2011). Тәүге сығанаҡтан архивланған 18 август 2012. 13 август 2012 тикшерелгән.
  39. Чанчунь  (рус.). Chinashao.com. Тәүге сығанаҡтан архивланған 18 август 2012. 13 август 2012 тикшерелгән.
  40. Достопримечательность Чанчуня: Монастырь «Божэ»  (рус.). Китайский Информационный центр (20-04-2012). Тәүге сығанаҡтан архивланған 17 август 2012. 13 август 2012 тикшерелгән.
  41. Changchun Attractions — China Travel Guide  (инг.). www.travelchinaguide.com. 13 ғинуар 2019 тикшерелгән.
  42. Changchun Temples // China Travel Guide  (инг.). www.china-travel-guide.co.uk. 13 ғинуар 2019 тикшерелгән.
  43. 23

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]