Шәғәлиев Рамаҙан Нурғәли улы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Шәғәлиев Рамаҙан Нурғәли улы
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Тыуған көнө 1 ғинуар 1935({{padleft:1935|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:1|2|0}})
Тыуған урыны СССР, РСФСР, Силәбе өлкәһе, Ҡоншаҡ районы, Мөслим
Вафат булыу көнө 1 февраль 2010({{padleft:2010|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:1|2|0}}) (75 йәш)
Вафат булған урыны Рәсәй, Силәбе ҡалаһы
Һөнәр төрө яҙыусы, шағир
Бүләктәре һәм маҡтаулы исемдәре
РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре

Шәғәлиев Рамаҙан Нурғәли улы (1 февраль 1935 йыл — 20 февраль 2010 йыл) — башҡорт шағиры, музыкант. 1986 йылдан СССР Яҙыусылар союзы ағзаһы. РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1989).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рамаҙан Нурғәли улы Шәғәлиев 1935 йылдың 1 февралендә Силәбе өлкәһенең Мөслим ауылында икмәк бешереүсенең күп балалы ғаиләһендә тыуа. Рамаҙан алты бала араһында өсөнсө була. Олатаһы Хәлил малайҙы скрипкала уйнарға өйрәтә.

Урта мәктәпте тамамлағас, Рамаҙан Троицк татар-башҡорт педагогия училищеһында уҡый, әммә аҡса етмәү сәбәпле, дәрестәрен ҡалдырып, Силәбеләге Силәбе машиналар эшләү заводына ФЗУ-ға уҡырға инә. Крансы булып эшләй. Беренсе эш хаҡына уҡ баян һатып ала, артабан бер ҡасан да унан айырылмай.

1959 йылда Силәбе киске музыка мәктәбен тамамлап, шул уҡ йылды «Мечел» акционерҙар йәмғиәтенең мәҙәниәт йортонда башҡорт театры ойоштора (хәҙер — «Айгөл» йыр һәм бейеү ансамбле). 1975 йылда «Айгөл» йыр һәм бейеү ансамбленә менән «Халыҡ ансамбле» тигән маҡтаулы исем бирелә.

1958 йылда гәзит һәм журналдарҙа баҫыла башлай, Өфө һәм Силәбенең шиғри йыйынтыҡтарында һәм альманахтарҙа сыға. 19621982 йылдарҙа Силәбелә әҙәби берекмә етәксеһе була. «Откровенно говоря» тип аталан беренсе шиғырҙар йыйынтығы 1973 йылда рус теленә тәржемә ителеп баҫылып сыға.

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

... Пусть отступлюсь я невзначай,
Ты накажи меня сурово,
Лишь с Родиной не разлучай
И не лишай родного слова!

Һөйгәнемдән айырһаң, айыр әйҙә,
Ҡанатымды ҡайырһаң, ҡайыр әйҙә.
Тик айырма мине тыуған илемдән,
Мәхрүм итә күрмә туған телемдән.

Рамаҙан Шәғәлиев.

Әлибай С. Моңло егет //Ағиҙел, 1995, № 2; Урал литературный библиографический справочник. Челябинск, 1988.

Рамазанов Г. Пятиголосье // Лит. Россия. 1970. 20 мая;

Валеев Р. О сокровенном // ВЧ. 1973. 21 июня.

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • РСФСР-ҙың атҡаҙанған мәҙәниәт хеҙмәткәре (1989), Татарстандың (1990).
  • Аҡмулла исемендәге премия лауреаты (2002).
  • Ҡоншаҡ районының почетлы гражданы

Китаптары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Күңелле тау. Балалар өсөн шиғырҙар китабы: (Силәбе, 1991),
  • Йәнлектәрҙең бишек йырҙары (Өфө, 1993)
  • Откровенно говоря: Стихи. Челябинск, ЮУКИ, 1973 — 96 с., 5 000 экз.;
  • Твоя черемуха: Стихи. Челябинск, ЮУКИ, 1979. — 72 с., 5 000 экз.;
  • Безымянные звезды: Стихи. Уфа, 1981;
  • Йәнлектәрҙең бишек йырҙары: шиғырҙар. Өфө, 1983;
  • Страна озер: Стихи. Уфа, 1994;
  • Короче говоря: Стихи. Уфа, 1998.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]