Ваһапова Вәсилә Шәрифйән ҡыҙы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Ваһапова Вәсилә Шәрифйән ҡыҙы
Рәсем

Ваһапова Вәсилә Шәрифйән ҡыҙы (11.07.1942, БАССР‑ҙың Күгәрсен районы Үрге Санъяп ауылы) — анатом, медицина фәндәре докторы (1989), профессор (1991). Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фəн эшмəкəре (1997), Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған юғары мəктəп хеҙмәткәре (2002), Башҡортостан Республикаһының һаулыҡ һаҡлау отличнигы (2002), Башҡортостан Республикаһының халыҡ мəғарифы отличнигы (2011), СССР‑ҙың уйлап табыусыһы (1985).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ваһапова Вәсилә Шәрифйән ҡыҙы 1942 йылдың 11 июлендә БАССР‑ҙың Күгəрсен районы Үрге Санъяп ауылында тыуған. Вәсилә Йәнсурина мәктәпте алтын миҙаға тамамлай һәм Өфөләге Башҡорт медицина институтының дауалау факультетына килә. Институтта алдынғы студенттар иҫәбендә була, Ленин стипендиаты булыуға өлгәшә. 1965 йылда Башҡорт медицина институтын уңышлы тамамлап, аспирантураға инергә тәҡдим ала. 1968 йылдан алып Башҡорт медицина институтында эшлəй: 19892000 йылдарҙа педиатрия факультеты деканы, 1993 йылдан башлап кеше анатомияһы кафедраһы мөдире.

Фəнни эшмəкəрлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Фəнни эшмəкəрлеге быуындар морфологияһын өйрəнеүгə арналған. Ул тубыҡ быуынының төрлө өлөштәрендә тамырҙар буйлап ҡан ағышы, лимфа төйөндәренең төҙөлөшө һәм эшмәкәрлеге, уларҙың микроциркуляр әйләнеше, тубыҡ быуыны күҙәнәктәрендәге йоҡа ярының үҙенсәлектәре, тубыҡ быуынындағы шыйыҡсаның ағып сығыуына булышлыҡ итеү һәм башҡа сетерекле проблемалар менән мәшғүл. Ваһапова Вәсилә Шәрифйән ҡыҙы тəүгелəрҙəн булып синовиаль тышса «люктарын» һүрəтлəй, быуындарҙағы трансиновиаль алмашыныуҙың концепцияһын эшлəй, быуындар капсулаһы пластикаһының яңы ысулын тəҡдим итə. 300‑ҙəн ашыу фəнни хеҙмəт һəм 6 уйлап табыу авторы. 1995 йылдан алып Бөтə Рəсəй анатомдар, гистологтар һəм эмбриологтар ғилми йəмғиəтенең Башҡортостан бүлексəһе рəйесе. 2012 йылда Салауат Юлаев ордены менән бүлəклəнгəн. Вәсилә Шәрифйән ҡыҙы ике фән докторы, 15 фән кандидаты әҙерләгән. Ул Будапешт, Ҡаһирә, Пекин, Рио-де-Жанейро, Рим, Лодзь кеүек тағы унлаған сит ҡалала (Рәсәй төбәктәрен әйтеп тораһы ла түгел) үткәрелгән Халыҡ-ара һәм Бөтә Рәсәй ғилми форумдарҙа ғалимдарҙы башҡорт морфологияһы ҡаҙаныштары менән таныштыра. Тыңлаусыларҙың теләгенә ярашлы, ул сығыштарын русса йә инглизсә бер ниндәй ҡаршылыҡһыҙ һөйләй һәм яҙа. Халыҡ-ара морфологтар ассоциацияһының VI конгресы (Өфө, 2002), сит ил вәкилдәре ҡатнашлығында профессор С. З. Лоҡмановтың 100 йыллыҡ юбилейына бағышланған Рәсәй фәнни конференцияһы ла (2006) уның етәкселегендә үткән.

Хеҙмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Кафедра анатомии человека БГМУ (1932—2002). Өфө, 2002 (авторҙаш);
  • Terminologia Anatomica‑Международная анатомическая терминология. М., 2003 (авторҙаш)
  • Мениски коленного сустава: морфология, современные методы диагностики их повреждений. Өфө, 2010 (авторҙаш).

Ижтимағи эшмәкәрлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ваһапова Вәсилә Шәрифйән ҡыҙы Башҡортостан Республикаһының Башҡорт ҡатын-ҡыҙҙары йәмғиәтен ойоштороусыларҙың береһе. Ул ойошманың эшмәкәрлегендә әүҙем ҡатнаша, идара ағзаһы булараҡ, милли байрамдар, балалар йорттарына хәйриә ярҙамы күрһәтеү, фәнни-ғәмәли конференциялар, сәләмәт йәшәү рәүешен пропагандалау һәм башҡа төрлө йәмәғәт саралары үткәреүҙә үҙ өлөшөн индерә. Ул Бөтә донъя башҡорттары Ҡоролтайының "Ал да нур сәс халҡыңа" миҙалы менән бүләкләнгән [1][2].

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Башҡортостан Республикаһының атҡаҙанған фəн эшмəкəре (1997)
  • Рәсәй Федерацияһының атҡаҙанған юғары мəктəп хеҙмәткәре (2002)
  • Башҡортостан Республикаһының һаулыҡ һаҡлау отличнигы (2002)
  • Башҡортостан Республикаһының халыҡ мəғарифы отличнигы (2011)
  • СССР‑ҙың уйлап табыусыһы (1985)
  • Салауат Юлаев ордены (2012)
  • Бөтә донъя башҡорттары Ҡоролтайының "Ал да нур сәс халҡыңа" миҙалы [1]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 Ҡатын-ҡыҙ ҙа донъя тотҡаһы
  2. Башҡорт ҡатын-ҡыҙы мең йыллыҡтар сигендә. Өфө, 2000

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]