Даянова Тәскирә Байрам ҡыҙы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Тәскирә Даянова
Даянова Тәскирә Байрам ҡыҙы
Таскира Байрамовна Даянова.jpg
Тыуған көнө:

10 ғинуар 1948({{padleft:1948|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:10|2|0}}) (70 йәш)

Тыуған урыны:

Башҡорт АССР-ы Асҡын районы Королев ауылы

Гражданлығы:

Совет Социалистик Республикалар Союзы СССРРәсәй Рәсәй

Эшмәкәрлеге:

уҡытыусы, яҙыусы

Ижад йылдары:

1994

Йүнәлеше:

балалар әҙәбиәте

Жанр:

проза, драматургия

Әҫәрҙәре яҙылған тел:

башҡорт

Дебют:

«Аҡһаҡ ҡарға бүләге» , 1994.

Премиялары:

Мәсетле районының Рәшит Әхтәри исемендәге премия лауреаты (1989)

Даянова Тәскирә Байрам ҡыҙы (10 ғинуар 1948) — башҡорт балалар яҙыусыһы, уҡытыусы, 2008 йылдан Башҡортостандың һәм Рәсәйҙең Яҙыусылар союзы ағзаһы. Мәсетле районының Рәшит Әхтәри исемендәге премия лауреаты (1989).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Тәскирә Байрам ҡыҙы Даянова Башҡорт АССР-ының Асҡын районының Королев ауылында тыуған. Ата-әсәһе үҙҙәренең тыуған яҡтарына — Мәсетле районы Һөләймән ауылына күсеп ҡайтҡанлыҡтан, Тәскирә башта Һөләймән башланғыс, артабан Ләмәҙтамаҡ урта мәктәбендә белем ала. 1966 йылда Өфөнөң 1-се педагогия училищеһына уҡырға инә һәм уны уңышлы тамамлай.

1971 йылдан алып 2003 йылға тиклем Мәсетле районының Йонос урта мәктәбендә башланғыс синыф уҡытыусыһы, тәрбиәсе булып эшләй.

Әҙәби ижады[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Мәктәптә эшләгән йылдарында бәләкәйҙәр өсөн тәрбиәүи темаларға арналған ваҡ күләмле әҫәрҙәргә ҡытлыҡ тоя һәм үҙе ижад итә башлай. 1994 йылда «Аҡһаҡ ҡарға бүләге» тигән тәүге әкиәт китабы донъя күрә. Бер үк ваҡытта драма түңәрәге өсөн пьесалар яҙа. Йонос урта мәктәбенең драма түңәрәге ул йылдарҙа район һәм республика кимәлендә үткәрелгән конкурстарҙа призлы урындар яулай. Уларҙың был уңыштарын «Башҡортостан» дәүләт телевидениеһы зәңгәр экрандан күрһәтә.

Пьесалар балаларҙа илһөйәрлек сифаттары тәрбиәләй, геройҙары юғары әхләки принциплы, батыр һәм изге күңелле. Был пьесалар «Ҡанбаба» (2002) тигән китабында донъя күрә.

2002 йылда Мәҙәниәт министрлығы менән Милли йәштәр театры бергәләп ойошторған мәктәп йәшендәге балалар өсөн ябыҡ пьесалар конкурсында призлы урын яулай һәм 2003 йылда «Артыҡбикә» пьесаһы Милли йәштәр театрында сәхнәгә ҡуйыла.

Тәскирә Даянова республика балалар баҫмалары «Аманат» һәм «Аҡбуҙат», йәштәрҙең «Шоңҡар» һәм әҙәби-нәфис һәм ижтимағи-сәйәси баҫма «Ағиҙел» журналдары менән хеҙмәттәшлек итә. 1989 йылда әкиәттәре өсөн «Аманат», ә 2006 йылда — «Һуңғы шырпы» повесы «Ағиҙел» журналдарының лауреаты була.

2008 йылда Республика балалар өсөн пьесалар конкурсында «Айҙар+Дилә» пьесаһы 2-се урын яулай. Мәсетле районы администрацияһы ойошторған Рәшит Әхтәри исемендәге премия лауреаты.

2010 йылда «Изгелек уҡтыусыһы» тигән Өфө ҡала конкурсында «Балалар яҙыусыһы — үҫеп килгән быуынды рухи-әхләки яҡтан тәрбиәләүсе» номинацияһына лайыҡ була.

«Ышан, урман!» (2007) китабында повестар, хикәйәләр һәм новеллалар тупланған. Уларҙа балалар тормошонда наркомания, социаль тигеҙһеҙлек, йәмғиәттә үҙ урыныңда табыу кеүек киҫкен мәсьәләр күтәрелә. Был әҫәрҙәр йәш уҡыусылар өсөн генә түгел, хатта ололар өсөн дә бик ҡыҙыҡлы һәм актуаль.

2009 йылда Тәскирә Даянованың ололар өсөн «Һуңғы шырпы» тигән китабы донъя күрҙе. Китапҡа ингән повесть һәм хикәйәләрҙә ҡатын-ҡыҙ яҙмыштары бәйән ителә. Хәҙерге буталсыҡ һәм ауыр заманда кешеләр тормошта үҙ урынын эҙләгәндә әҫәр геройҙары бәҫтәрен төшөрмәй, насар юлға баҫмай үҙ юлдарын табырға тырыша. Күңелдәрендәге изгелек, мәрхәмәт тойғолары уларҙы алға әйҙәүсе маяҡ булып тора.

Тормош иптәше Рим Әхмәҙулла улы менән өс бала тәрбиәләп үҫтергәндәр.

Китаптары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Аҡһаҡ ҡарға бүләге: Әкиәттәр. — Өфө: Китап, 1994. — 45 бит.
  • Ҡанбаба: Пьесалар. — Өфө: Китап, 2002. — 104 бит. — 2000 экз. — ISBN 5-295-02939-5
  • Ышан, урман!: Повесть, хикәйәләр, пьесалар. — Өфө : Китап, 2007. — 152 бит — 3000 экз. — ISBN 978-5-295-04314-7
  • Һуңғы шырпы: Повестар, хикәйәләр. — Өфө : Китап, 2011. — 187 бит. — ISBN 978-5-295-05351-1

Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Мәсетле районының Рәшит Әхтәри исемендәге премия лауреаты (1989 йыл);
  • «Аманат» журналы лауреаты (1989 йыл) — әкиәттәр өсөн;
  • «Ағиҙел» журналы лауреаты (2006 йыл) — «Һуңғы шырпы» повесы өсөн;
  • Республика балалар өсөн пьесалар конкурсында «Айҙар+Дилә» пьесаһы 2-се урын (2008 йыл);
  • Өфө ҡалаһының «Изгелек уҡтыусыһы» исемле премияның «Балалар яҙыусыһы — үҫеп килгән быуынды рухи-әхләки яҡтан тәрбиәләүсе» номинацияһы лауреаты (2010 йыл).

Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Писатели земли башкирской. Справочник / (сост.: Р. Н. Баимов, Г. Н. Гареева, Р. Х. Тимергалина). Переработанное и дополненное второе издание. — Уфа: Китап, 2015. — 672 с. ISBN 978-5-295-06338-1 (рус.)