Доставалов Александр Васильевич

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Доставалов Александр Васильевич
Заты ир-ат
Принадлежность Рәсәй
Тыуған көнө 17 июль 1963({{padleft:1963|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:17|2|0}})
Тыуған урыны СССР, Башҡорт АССР-ы, РСФСР, Өфө
Вафат булыу көнө 1 март 2000({{padleft:2000|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:1|2|0}}) (36 йәш)
Вафат булған урыны Рәсәй, Чечен Республикаһы, Шатойский район[d]
Ерләнгән урыны Орлецовское кладбище[d]
Бүләктәре һәм маҡтаулы исемдәре
Рәсәй Федерацияһы Геройы медаль «За отличную службу по охране общественного порядка» орден Мужества
Уҡыу йорто Рязанское высшее воздушно-десантное командное училище[d]
Хәрби звание гвардия[d] һәм Майор
Һуғыш/алыш Бой у высоты 776[d]
Ғәскәр төрө воздушно-десантные войска[d]
Военная классификация потерь һуғышта һәләк була[d]

Доставалов Александр Васильевич (17 июль 1963 йыл — 1 март 2000 йыл) — Рәсәй хәрби хеҙмәткәре, десантсы, гвардия майоры. Рәсәй Федерацияһы Геройы (2000).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Александр Васильевич Доставалов 1963 йылдың 17 июлендә Өфө ҡалаһында хәрби хеҙмәткәр ғаиләһендә тыуған. А. В. Суворов хөрмәтенә Александр исеме менән атағандар. Армияға тиклем Севастополь караптар төҙөү техникумында уҡый, Симферополдә заводта эшләй, һуңынан Орскиҙә тепловоз машинисы ярҙамсыһы була.

1981 йылда армия сафына алына, Каунас БМД механик-водителдәре десант мәктәбендә уҡый. 1987 йылда Рязань десант училищеһын тамамлай.

Хеҙмәт иткән йылдарында бер нисә тыныслыҡ урынлаштырыу операцияларында ҡатнаша: Ереванда, Баҡыла, Ошта, Узгенда, Днестрҙа. 1994 йылда 6-сы рота командиры була, рота менән 1999 йылға тиклем командалыҡ итә.

Беренсе чечен һуғышында ҡатнаша, уның ротаһы Аргун, Гудермес, Грозный янында һуғышта ҡатнаша. Ҡаһарманлыҡ ордены менән бүләкләнә.

Икенсе чечен һуғышы барышында 76-сы гвардия һауа-десант дивизияһының 104-се гвардия парашют-десант полкы 2-се парашют-десант батальоны командиры урынбаҫары була.

776 бейеклеге янында һуғыш[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

2000 йылдың 29 февралендә, 776 бейеклегендә чечен боевиктары менән һауа-десант ғәскәрҙәренең 104-се полкының 6-сы ротаһы араһында һуғыш барышында, Александр Доставалов үҙенең 4-се ротаһы менән күрше бейеклектә була.

1 мартҡа ҡарай төндә Александр Доставалов 4-се ротаның өсөнсө взводы менән бергә үҙ белдеге менән 4-се ротаның оборона һыҙығын ташлап китә һәм 6-сы ротаға ярҙамға бара. Унда шул иҫәптән уның туранан-тура начальнигы — батальон командиры Марк Евтюхин да була. Боевиктарҙың уты аҫтында Доставалов взводы бер ниндәй юғалтыуҙар кисермәй уңышлы үтә, 6-сы рота позицияһына сыға.

Һуғыш барышында 1 мартта 4-се ротаның 3-сө взводының бөтә десантниктары һәләк була. Александр Доставалов күп тапҡыр яралана, әммә яугирҙәре менән етәкселек итеүҙе дауам итә. Сираттағы яраланыуы үлемесле була.

Псков ҡалаһының Орлецовское зыяратында ерләнгән.

Һөҙөмтә[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Доставалов взводының уңышлы рейды Рәсәй командованиеһының һәләк булыусы 6-сы ротаға үтеп инеүҙең мөмкин булмауы тураһындағы бөтә раҫлауҙарын кире ҡаға.

Уның тол ҡатыны әйтеүе буйынса: ҡайһы бер хәрбиҙәрҙә Доставаловтың ҡылығы ризаһыҙлыҡ тыуҙыра: «Башҡалар булдыра алмаған, ә ул, күрәһегеҙме, булдыра алған!» — һәм уны яугирҙәрҙе белә-күрә үлемгә дусар итеүҙә ғәйепләйҙәр.

Наградалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Рәсәй Федерацияһы геройы (2000 йылдың 21 июлендә, үлгәндән һуң)
  • Батырлыҡ ордены (1996)
  • «Йәмәғәт тәртибен һаҡлауҙа яҡшы хеҙмәте өсөн» миҙалы.

Хәтер[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Оборона министрының бойороғо менән Александр Доставалов хәрби частың исемлегенә мәңгелеккә индерелгән[1]

Өфө ҡалаһындағы Еңеү паркында Башҡортостандың XX быуатта локаль һуғыштарҙа һәләк булған яугирҙәренә һәйкәлдә Александр Доставаловтың исеме уйып яҙылған.

Псковта ҡала думаһы, ҡаланың Псков һауа-десант дивизияһы хәрби хеҙмәткәрҙәре өсөн төҙөлгән биҫтәһендәге урамдарҙың береһен, майор Доставалов исеме менән атарға ҡарар ҡабул итә.

Ишембай ҡалаһында Волга буйы федераль округының Башҡорт кадет корпусына Герой исеме бирелә.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Дементьев О. В., Клевцов В. В. Шаг в бессмертие — М.: Звонница-МГ, 2007. — 336 б. — ISBN 978-5-88093-146-0.
  • Герои нашего времени (О Героях России — уроженцах и жителях Республики Башкортостан) / авт.-сост. Е. А. Смирнов. — Уфа : Китап, 2016. — 327 с. : илл. ISBN 978-5-295-06554-5.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]