Иҫке Шөгөр

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Ауыл
Иҫке Шөгөр
татар. Иске Шөгер
Ил

Рәсәй

Федерация субъекты

Татарстан

Муниципаль район

Лениногорск

Ауыл биләмәһе

Иҫке Шөгер

Нигеҙләнгән

XVIII быуат

Элекке исеме

Иштерәк

Халҡы

913[1] кеше (2008)

Милли состав

татарҙар[1]

Конфессиональ составы

мосолмандар

Сәғәт бүлкәте

UTC+4

Телефон коды

+7 +7

Почта индексы

423282 

Цифровые идентификаторы
Автомобиль коды

-

Код ОКАТО

92 236 870 001

Код ОКТМО

92 636 470 101

Иҫке Шөгөр — Рәсәй Федерацияһы Татарстан Республикаһы Лениногорск районы ауылы. Иҫке Шөгөр ауыл биләмәһе составына керә һәм уның үҙәге булып тора.

География[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ауыл Урман-Шишмә йылғаһы буйында, Лениногорск ҡалаһынан көнбайыштараҡ 32 км алыҫлыҡта урынлашҡан[1].

Тарих[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫке Шөгөр — юрмый ырыуы башҡорттарының һәм типтәрҙәрҙең ауылы[2]. 1730 йылдарҙа нигеҙләнгән[1]. 12-се башҡорт кантоны, Ырымбур губернаһы Бөгөлмә өйәҙенә ҡарай. 1850 йылда Бөгөлмә өйәҙе Һамар губернаһына инә. 1866 йылда ырыу улустары бөтөрөлгәс, ауыл Спиридоновка улусы составына керә.

1859 йылда ауылда 19 йорт һәм 1 мәсет теркәлгән. 1870 йылдарҙа американ сәнәғәтсеһе Л. Шандор ауылда бында механик оҫтаханалара төҙөй, нефть сығарыу өсөн 2 скважина ҡаҙа, 1881 йылда гудрон (битум) заводын төҙөй. 1910 йылда ауылда 3 мәсет, 3 мәктәп, 3 һыу тирмәне теркәлгән. 1943 йылда ауыл эргәһендәге 1-се һанлы скважинала Татарстандағы тәүге сәнәғәт нефте сығарыла[1].

1920 йылда ауыл яңы ойошторолған Татар АССР-ының Бөгөлмә кантоны составына керә. 1930 йылдан — Шөгер районы, 1959 йылдан — Лениногорск районы составында була[1].

1943 йылда ауыл эргәһендәге 1-се һанлы скважинала Татарстандағы тәүге сәнәғәт нефте сығарыла[1].

Халҡы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1734 йылда ауылда ир енесле 12 йән башҡорт йәшәй[2].

Йылдар буйынса халыҡ иҫәбе
(Сығанаҡ: [1])
1747178518591889189719101920192619381949195819701979198920022008
531401341660187521502548208022731259131512921036841913913

Инраструктура[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ауылда урта мәктәп, мәҙәниәт йорто, китапхана, мәсет (XIX б. аҙағы — XX б. башы архитектура ҡомартҡыһы) бар.

Билдәле шәхестәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Мурзин И. Х. — Советтар Союзы Геройы.
  • Сәҙриев С. С. — Советтар Союзы Геройы.
  • Халиҡов И. Р. — Советтар Союзы Геройы.
  • Шәрифуллин З. Г. — Социалистик Хеҙмәт Геройы.
  • Шәрәфетдинов Ф. М. — Социалистик Хеҙмәт Геройы.
  • Таһиров И. Р. — Татарстан Республикаһының Фәндәр Академияһы академигы.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 1,5 1,6 1,7 Татарская энциклопедия.
  2. 2,0 2,1 Асфандияров А. З. Аулы мензелинских башкир — Уфа: Китап, 2009. — Б. 578. — 600 б. — ISBN 978-5-295-04952-1.