Төҙөлөш

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү

Төҙөлөш — йорттарҙы төҙәтеү, йүнәтеү, капиталь төҙөкләндереү һәм уларҙы реконструкциялау, реновациялау, реставрациялау.

Төҙөлөш

Төҙөлөш төрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. ҡулланған материалдар буйынса: таш, ағас, тимербетон, металл яҡтыүткәреүсе ҡоролмалар
  2. сәнәғәт, гражданлыҡ, ауыл хужалығы, гидротехник һ. б.

Металл[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Металл конструкциялар — металдарҙан (формалы һәм табаҡлы) яһалған терәк һәм кәртәләй торған төҙөлөш конструкциялары.

Еңел металл конструкциялары — йоҡо профилле металл көпләнгән һәм еңел синтетик йылытҡыс ҡуйып төҙөлгән оҙон тағанлы йорттар.

Тимербетон[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ағас[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Яҡтыүткәреүсе ҡоролмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Төҙөлөштәғе норматив документттар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Төҙөлөш нормалар һәм ҡағиҙәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Төҙөлөш нормалар һәм ҡағиҙәләр (СНиП) — техник, төҙөлөш стандарттар йыйынтыҡтары. 2001 йылда СНиПтар Ҡағиҙәләр йыйынтығы тип үҙгәртелә башланы. Европа Берлешмәһе илдәрҙә аналогы — Eurocodes, Еврокод стандарттары.

Eurocodes[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Eurocodes, Еврокод (урыҫ. Европейские кодексы, Еврокодексы, Еврокоды) —Европа Берләшмәһе илдәрҙә йорттарҙын көс алған конструкцияларҙы проектлау стандарттар йыйынтығы. Рәсәйҙәге аналог — Ҡағиҙәләр йыйынтығы[1].

Башка[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡала төҙөү кодексы, РФ Хөкүмәтенең 16.02.08 87 һ. ҡарар «Проект документацияһының бүләктәре һәм уларҙын йөкмәткеһенә талаптар»

Капитал төҙөлөштө ойоштороу ысулдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Хужалыҡ ысулы. Насар яҡтары: күп «ҡул» эштәре, түбән иҡтисад күрһәткестәр. Яҡшы яҡтар: идара итеүҙә оперативность, аҡсаны аҙ талай (посредниктар юҡ).
  2. Подряд ысулы. Эш подряд килешеү буйынса башҡарыла. Ошо ысул менән хәҙерге рәсәй төҙөлөштә 90 % эш башҡарыла. Насар яҡтары: оперативность. Яҡшы яҡтар: эшселәрҙен квалификацияһы юғары, эштә прогрессив ысулдарҙы индереү, төҙөү эштәреҙен ваҡытты кәметеү.
  3. «Асҡысҡа» (русса «под ключ»). Заказсы функциялары генераль подрячикҡа тапшырыла. Ул объектты төҙөү өсөн бурысты үҙенә ала (документацияға, срогтар, һаҡтар буйынса). Насар яҡтары: хәүеф (генераль подрядчик бөтә аҡса алып ҡасырға мөмкин). Яҡшы яҡтар: төҙөү эштәреҙен ваҡытты кәметеү, элемтә системалары кәметеү.
  4. Ҡатнаш (хужалыҡ һәм подряд ысулдары).

Төҙөлөштә ойоштороу мөлкәт формалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Дәүләт мөлкәте
  2. Хосуси мөлкәт
  3. Акционер йәмғиәттәре
  4. Яуаплығы сикләнғән иптәшлеҡтәре (русса ТОО) һәм ЯСЙ. Тулы иптәшлеҡ, ТОО айырым физик һәм юридик яҡтарҙы бәйләй.
  5. Ҡатыш иптәшлеҡ
  6. Кооператив
  7. Холдинг — эшҡыуалыҡтын төрө.
  8. Ассоциация — тормош итеү өсөн юридик яҡтары берлеге
  9. Концерн — «ҙур» ассоциация


Проект документацияһы һәм проект эше стадиялары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Проектлау — төҙөлөштә беренсе һәм иң бурыслы осоры. Ҡулланыу буйынса проекттар айырыла:

  1. Индвидуаль
  2. Типлы (русса типовый)
  3. Ҡабатлау проекттары

Проектлау эшендә нигеҙ документы — застройщик һәм проект ойошма араһында килешеү (контракт). Килешеүғә «задание на проектирование» ҡушыла. «Задание на проектирование» заказсы менән төҙөлә һәм урындаһы архитектура бүлеге мәнән согласовываться итә. Типлы заданиялар махсус урындағы талаптарға ярашлы булырға тейеш. Мәҫәлән Мәскәүҙә Төҙөлөш нормалар һәм ҡәғиҙәләр (ТНҠ) талаптарға урындағы «Мәскәү дәүләт төҙөлөш нормалары» талабы ҡушыла.2002 йылдан THҠ урынына Ҡағиҙәләр йыйынтығы индерелә («Техник көйләү» 27.12.2002 184-ФЗ һанлы закондын 2 статьяһына ярашлы).

  1. Проект алдында осор. Объекттын планировка, объем Һәм башҡа күрһәткестәре алына.
  2. Урындаға архитектура бүлегенән рөхсәт алып башҡа органдарында рөхсәт алалар (СЭС, МЧС һәм башҡа). Изысканиялар эшләне. Ерҙе сикләү (решение об отводе земельного участка) документы алына.
  3. заказчик энергетиктаҙа, водоканалда, элемтә һеҙмәттә һәм башҡа органдарҙа техник шарртарҙы ала.


Ойоштороу-технологик проект документацияһы (ОТД)[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]


ОТД-ға Эште Эшкәртеү Проекты (ЭЭП, русса ППР — проект производства работ) һәм Төҙөлөштө Ойоштороу Проекты (ТОП, русса ПОС — Проект организации строительства) инә. ОТД-ла эштә имәнлек, хәүефһеҙлеҡ, эште башҡарыу, эштен сифаты, контроль һәм башҡа материалдар бар. ТОП-ң минималь составы:

  1. календарь планы
  2. төҙөлөш генераль планы (русса Стройгенплан, СГП)
  3. аңлатма (русса ПЗ, пояснительная записка)

ЭЭП генподряд һәм субподряд ойошмалар менән эшләнә. ЭЭП технологик карталар, ТОП һ. б. докуменнтар нигеҙендә төҙөлә.
Төҙөү генераль планы (ТГП, урыҫса Стройгенплан) — төҙөү барышында булған ваҡытлы биналар, монтаж һәм күтәреү механизмдар урыны күрһәтелгән планы. ТГП дөйөм һәм объектлы була.
Ойошма эште күп йыл эшләһә эштен сифатлығы (русса проиводительность) юғары була. Ошо закон ойошмаларҙы махсус эштәре буйынса саҡыра. Төҙөлөштә эҙ, паралель һәм юл ысулдары (последовательный, паралельный и поточный методы) ҡулланыла.

Төҙөлөш иҡтисады[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]


Смета хаҡы С=ТС+ҺС+СТ, ТС — Тура сығымдар (эшселәрҙен эш хаҡы, материалдар хаҡы, төҙөү-монтаж эштәре хаҡы) ҺС- һалым сығымдар (ойошманың идара итеү, хеҙмәтлендереү буйынса сығымдар). СТ — подряд ойошмаһының норматив төшөмө

Йортарҙы һәм биналарҙы төҙөү дөйөм маҡсаттары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Бина- йөкләнеш алған һәм сит иткән конструкцияларҙан торған, сикләнгән арауыҡты барлыҡҡа килтерғән төҙөлеш системаһы.

Йортарҙы төҙөү ысулдары.

  1. бер элементлы монтаж (поэлементный монтаж) .ошо метод менән эре панелле һәм йорттар төҙөйҙәр

Конструкцияны проект положениеһына ҡуйыу ысулы буйынса:

  1. азат ысулы
  2. сикләнгән азат ысулы (ограниченносвободный метод). Һығылмалы подвеска, расчалка, растяжка ҡулланыла.
  3. ирекһеҙ монтаж ысулы (принудительный метод монтажа) Кондукторҙар ҡуланалар.
  4. үҫтереү ысулы (метод наращивания). Юғары ятҡан конструкцияларҙы түбәнгеғә ҡуялар: түшәм плиталары, колоналар һ. б.
  5. Аҫтан үҫтереү ысулы (метод подращивания). Ошо метод менән Мухов һәм Шабаловка телебашнялары төҙөлдө.
  6. тайғаҡ ысулы (метод скольжения). Ошо метод менән Һамар дәуләт университетының бассейны төҙөлдө.
  7. Түшәм күтәреү ысулы (метод подьема пеоекрытия) .Ерҙә бөтөн түшәмдәр эшләнә. Колоннаналар төҙөйҙәр. Түшемдәрҙе күтәреп колонналарға ҡуялар.

1-7 ысулдарҙын яҡшы яҡтар:

  1. ауыр һәм башня кранһыҙ эште башҡарырға мөмкин.
  2. ер аҙ булған майҙанда эшләргә мөмкин
  3. ысулдар ҡыйын инженер-геологик һәс сейсмик шарттарҙа ҡулланыуы мөмкин

1-7 ысулдарҙын насар яҡтар:

  1. колонналарҙын ҡатылығы ойоштороү өсөн материал кәрәк
  2. плита положениены контрольдә тоту (необходимость очень тщательного контроля за положением плиты)
  3. сикләнғән ҡат (ограниченная этажность)-5-9 ҡат

Элемтә графигы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Элемтә графигы — хисапланған ваҡыт параметрҙар менән элемтә моделе. Элемтә графикта проектағы эштәр күрһәтелә.

Гант диаграммаһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Гант диаграммаһы (ингл. Gantt chart) — бағаналы диаграммаларҙың популяр төрө. Проекттарҙы планлаштырыу ысулдарының береһе. Проекттар идара итеү программаларында ҡулланыла. 1910 йылда Генри Л. Грант тарафынан эшләнгән. Элемтә графиктары төҙөү өсөн ҡулланыла.

Гант диаграммаһы

Сметаны төҙөү тәртибе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Сметаны төҙөү ысулды һайлау
  2. Эш күләмде хисаплау
  3. Төҙөлөш эштәрғә, йығаҙды монтажлау локаль сметаларҙы төҙөү (бөтә майҙан һәм биналар буйынса) (урыҫ. составление локальных сметных расчетов на строительные работы и монтаж оборудования (по общеплощадочным работам и зданиям))
  4. Объект смета хисапты төҙөү
  5. Айырым сығымдарға сметаһы (урыҫ. смета на отедльные виды затрат)
  6. Төҙөлөштөн йыйылма сметаһы (урыҫ. сводный сметный расчет строительства)
  7. Объекттын хаҡы ведомосы (урыҫ. ведомость сметной стоимости объекта)

Дәүләт элемент смета нормалары (ДЭСН)[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Дәүләт элемент смета нормалары — төҙөлөш эштәрғә дәүләт элемент смета нормативтар йыйынтыктары.

ДЭСН төҙөлөшө, төрҙәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Дөйөм кәңәштәр
  2. Ер эштәр
  3. Тау асыу эштәре
  4. Быралау һәм шартлау эштәре
  5. Скважиналар
  6. Свая эштәре. Тупраҡты күсереү. Төшөрөлгән ҡоҙоҡ.
  7. Монолитлы бетон һәм тимербетон конструкциялары
  8. Йыйылма бетон һәм тимербетон конструкциялары
  9. Кирбеҫтән һәм блокторҙан конструкциялар
  10. Төҙөлөш металл конструкциялары
  11. Ағас конструкциялары
  12. Иҙән
  13. Кровля, түбә
  14. Төҙөлөш конструкцияларҙы һәм йығаҙды тутығыуы
  15. Ауыл хужалыҡта конструкциялар
  16. Биҙәү эштәре
  17. Эске торбапроводтар
  18. Һыу проводтар һәм канализация — эске йығаҙ
  19. Йылылыҡ — эске йығаҙ
  20. Газ менән тьәминь итеү — эске йығаҙ
  21. Вентиляция һәм һауа конденсациялау
  22. Ваҡытлы йорттар һәм биналар
  23. Һыу проводтар һәм канализация — сит йығаҙ
  24. Йылылыҡ — сит йығаҙ
  25. Газ менән тьәминь итеү — сит йығаҙ
  26. Магистраль һәм һөнәр торбапроводтар
  27. Йылы һаҡлау эштәре
  28. Автомобиль юлдар
  29. Тимер юлдар
  30. Тоннелдәр һәм метрополитен
  31. Күперҙәр һәм торбалар
  32. Аэродромдар
  33. Трамвай юлдары
  34. Электр селттәре
  35. Элемтә, телевидение, радио ҡоролма
  36. Тау ҡусеү эштәре
  37. Гидротехник ҡоролмаларҙын ер эштәре
  38. Гидротехник ҡоролмаларҙын Монолитлы бетон һәм тимербетон конструкциялары
  39. Гидротехник ҡоролмаларҙын таш конструкциялары
  40. Гидротехник ҡоролмаларҙын Ағас конструкциялары
  41. Гидротехник ҡоролмаларҙын һыуҙан һаҡлау эштәре
  42. Яр нығытыу эштәре
  43. Стапелдәр һәм сливтар өсөн судтар йөрөтөү юлдары
  44. Водолаз эштәре
  45. Сәнәғәт мейес һәм торбалар
  46. Биналар һәм ҡоролмалар реконструкциялау эштәр
  47. Йәшелләндереү. Һаҡлау эштәре.
  48. Нефткә һәм газға скважиналар
  49. Диңгеҙ шарттарҙа Нефткә һәм газға скважиналар

Төҙөлөш хөнәрҙәргә уҡытыу[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Архитектура һәм төҙөлөш -юғары белемден бакалавриат һәм магистратура төркөмө. РФ Мәғариф һәм фән министрлығының 31.05.2011 N 1975 бойроҡ буйынса коды — 270000.

Код Йүнәлештен исеме
270100 Архитектура
270200 Архитектура мираҫты реконструкциялау һәм реставрациялау
270300 Архитектура мөхитенең дизайны
270800 Төҙөлөш
270900 Ҡала төҙөлөшө

270000 төркөмдә 3 специалитет (5 йыл уҡыу) ҡалдырылған:

  1. 271501 Тимер юлдар, транспорт тоннелдәр, күперҙәр төҙөү
  2. 27110 Уникаль йорттар һәм биналар төҙөү
  3. 271502 Строительство, эксплуатация, восстановление и техническое прикрытие автомобильных дорог, мостов и тоннелей

Төҙөлөш хөнәрҙәргә уҡытҡан уҡыу йорттары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • «Ағас конструкциялары» 64.13330.2011 һ. Ҡағиҙәләр йыйынтығы
  • РФ Градтөҙөү кодексы
  • РФ Хөкүмәтенең 16.02.08 87 һ. ҡарар «Проект документацияһының бүләктәре һәм уларҙын йөкмәткеһенә талаптар»
  • Рәсәй ойошмалар, проект институттар (Мельников ис. Институт) «Ҡорос конструкциялары» 16.13330.2011 һ. Ҡағиҙәләр йыйынтығы = «Стальные конструкции» 16.13330.2011 Свод правил / РФ-ң төбәк үсеш министрлығы.
  • CEN/TC 250 комитеты Еврокод 3, «Ҡорос конструкциялар проектлау» EN 1993 һ. Eurocodes = Design of steel structures / Стандартизация буйынса Европа комиссияһы — Европа Берләшмәһе, 1993.
    • Под словом code в контексте строительной деятельности подразумевается ингл. building code — «строительный кодекс», «строительные нормы».