Шмарёв Алексей Тихонович

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Шмарёв Алексей Тихонович
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Тыуған көнө 8 ғинуар 1913({{padleft:1913|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:8|2|0}})
Тыуған урыны Рәсәй империяһы, Нальчик
Вафат булған көнө 1993
Вафат булған урыны Рәсәй, Мәскәү ҡалаһы
Ерләнгән урыны Троекуров зыяраты[d]
Һөнәр төрө сәйәсмән
Биләгән вазифаһы СССР Юғары Советы депутаты[d]
Ғилми дәрәжә техник фәндәр докторы[d]
Сәйәси фирҡә ағзаһы Советтар Союзы Коммунистар партияһы
Ҡатнашыусы XXII съезд КПСС[d], КПСС-тың XIX съезы[d], КПСС-тың XXI съезы[d] һәм КПСС-тың ХХ съезы[d]
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Сталин премияһы Ленин ордены «Почёт Билдәһе» ордены Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены «Хеҙмәт батырлығы өсөн» миҙалы «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында фиҙакәр хеҙмәт өсөн» миҙалы Халыҡтар Дуҫлығы ордены Ленин премияһы «Хеҙмәт отличиеһы өсөн» миҙалы

Алексей Тихонович Шмарев (тыуғанда — Алексей Михайлович Быков; 1913 йыл −1993 йыл) — СССР-ҙың ғалим-нефтсеһе, хужалыҡ һәм дәүләт эшмәкәре. Нефть һәм газ сәнәғәтен ойоштороусыларҙың береһе, геология, нефть һәм газ ятҡылыҡтарын быраулау һәм эшкәртеү өлкәһендәге ҙур белгес[1]. «Татнефть» етәксеһе, Татар АССР-ының Совнархоз етәксеһе. РСФСР-ҙың геология министры урынбаҫары, Ленин премияһы лауреаты.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Алексей Тихонович Шмарев 1913 йылдың 8 ғинуарында Нальчикта (хәҙер Ҡабарҙы-Балҡар Республикаһы) тыуа. Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1930 йылда «Майнефть» (Нефтегорск) тресында быраулаусы булып башлай. 1938 йылда Грозный нефть институтын тамамлай. 1941 йылдан ВКП(б) ағзаһы.

1940—1942 йылдарҙа «Ишембайнефть» тресының идарасыһы була. 1942 йылда «Туймазанефть» тресы идарасыһы итеп тәғәйенләнә. Ишембайҙа беренсе турбина быраулау контораһын ойоштора[2].

1945—1948 йылдарҙа «Туймазанефть», «Ишембайнефть» трестарының, «Башнефтеразведка» ошошмаһының (1945)быраулау контораһы директоры, трест идарасыһы, «Башнефть» берекмәһенең начальник урынбаҫары (1938—1950); «Татнефть» берекмәһенең беренсе начальнигы (1950—1956 йылдар; уны Валентин Дмитриевич Шашин алмаштыра); СССР Министрҙар Советының Главгаз Башлығы начальнигы, Татар СНХ-һы рәйесе, РСФСР-ҙың ВСНХ рәйесе урынбаҫары, Средневолжский СНХ-һы рәйесе(1957—1965); РСФСР геология министры урынбаҫары, (1965—1977). Техник фәндәр докторы (1966).

1977 йылда пенсияға сыға, ғилми учреждениеларҙа эшләй башлай: ВНИИГНИ директоры урынбаҫары (1977—1986); ВНИПИморнефттең өлкән ғилми хеҙмәткәре (1989—1993).

РСФСР Юғары Советының 3-сө һәм 6-сы саҡырылыш депутаты. СССР Юғары Советының 5-се саҡырылыш (1958—1962) депутаты.

1993 йылдың 2 июнендә вафат була. Мәскәүҙә Троекуровский зыяратында ерләнгән.

Хеҙмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Күп кенә ғилми хеҙмәттәр, рационализаторлыҡ тәҡдимдәре, уйлап итабыуҙар, китаптар авторы.

  • Развитие буровых работ в Башкирии и Татарии [Текст]. — Москва: Недра, 1966. — 262 с. : ил.; 22 см

Наградалар һәм премиялар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Хәтер[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Алексей Шмарев тураһында «Татнефть» етәкселеге уның тормошона һәм эшмәкәрлегенә арналған китап сығара
  • Шмарево исемендәге сквер бар (Бөгөлмә)
  • Бөгөлмә ҡалаһында һәйкәл ҡуйылған

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Руководители Компании — Интернет-портал Группы «Татнефть». Тәүге сығанаҡтан архивланған 8 октябрь 2010. 30 июль 2010 тикшерелгән.
  2. А.Сагадеев. Им памятник — наш город// газ. Восход, 19 августа 2014, № 127—128 (12867-868). С.2

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]