Һайылмыш

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Һайылмыш
Рәсем
Ҡайҙа ҡоя Һаҡмар
Ҡушылдыҡ Оло Юшатыр, Бүрелек (Һайылмыш ҡушылдығы), Ниәт (йылға), Тилегәҙе, Шарлыҡ (Һайылмыш ҡушылдығы), Шештимер (йылға), Яланғы (йылға), Яңғыҙ һәм Сысҡан (йылға)
Һыу сығымы 10,4 м³/с
Бассейн майҙаны 7340 км²
Донъя ҡитғаһы Европа
Дәүләт Flag of Russia.svg Рәсәй[1]
Административ-территориаль берәмек Ырымбур өлкәһе
Оҙонлоҡ 193 километр
Бассейн категорияһы Категория:Һайылмыш бассейны[d]
Commons-logo.svg Һайылмыш Викимилектә

Һайылмыш (рус.  Салмыш)— Рәсәйҙә Ырымбур өлкәһендәге йылға, Шарлыҡ, Октябрь һәм Һаҡмар райондары территорияларынан аға. Йылғаның инеше Һаҡмар йылғаһының уң яҡ ярында 59 км алыҫлыҡта. Йылғаның оҙонлоғо 193 км, һыу йыйылған бассейн майҙаны — 7340 км².

Этимологияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Йылғаның башҡортса исеме — Һайылмыш. Гидронимын «һайылдашыу» һүҙенә бәйләйҙәр, -мыш — бәлки, хәҙерге заман сифат ҡылымының аффиксы — ҡайһы бер төрки телдәр өсөн хас булған һүҙ яһаусы элемент[2]

Гидрологияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Төп аҙығы — ҡар. Яҙғы ташҡын мәле — март аҙағынан май башына тиклем. Ноябрь айында туңа, апрель айында асыла. Уртаса йыллыҡ һыу сығымы — тамағынан 79 км алыҫлыҡта — 10,4 м³/с.

Һыу реестры мәғлүмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәттәре буйынса Урал бассейн округына ҡарай, йылғаның һыу хужалығы участкаһы — Оло Эйеккә ҡойғанынан алып инешенә тиклем — Һаҡмар йылғаһы, йылға подбассейны — подбассейны юҡ. Йылғаның бассейны — Урал (Рәсәй бассейны өлөшө)[3].

Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 12010000712112200006626[4].

Ҡушылдыҡтары (йылғаларҙың оҙонлоғо)[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

— 6 км: Яңғыҙ йылғаһы (уң) — 53 км: Шештимер йылғаһы(уң) — 55 км: Оло Юшатыр йылғаһы (һул) — 81 км: Бурлюк) йылғаһы (һул) — 106 км: Тилегәҙе йылғаһы (һул) — 140 км: Сысҡанйылғаһы (һул) — 154 км: Ниәт йылғаһы (уң) — 164 км: Яланғы йылғаһы (һул) — 165 км: Шарлыҡ йылғаһы (уң)

Галерея[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. GEOnet Names Server — 2018.
  2. С.М.Стрельников Географические названия Оренбургской области — 2-е изд., дополненное и исправленное. — Кувандык: Изд-во С.М.Стрельникова, 2002. — Б. 124.
  3. «Салмыш» — информация об объекте в Государственном водном реестре
  4. Государственный водный реестр РФ: Салмыш. Тәүге сығанаҡтан архивланған 20 август 2012.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]