Һайылмыш

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Һайылмыш
Архиповка ауылы янында Һайылмыш йылғаһы
Архиповка ауылы янында Һайылмыш йылғаһы
Характеристика
Оҙонлоғо 193 км
Бассейн 7340 км²
Һыу сығымы 10,4 м³/с (инешенән 79 км)
Һыу ағымы
Инеше
 · Координаталар 53°05′22″ с. ш. 54°57′37″ в. д.HGЯO
Тамағы Һаҡмар
 · Координаталар 52°01′12″ с. ш. 55°22′47″ в. д.HGЯO
Урынлашыуы
Һыу бассейны Һаҡмар → Урал → Каспий диңгеҙе

Ил Рәсәй Рәсәй
Регион Ырымбур өлкәһе
Район Шарлыҡ районы, Октябрь районы, Һаҡмар районы
Һайылмыш (Ырымбур өлкәһе)
Blue 0080ff pog.svg
Blue pog.svg
Blue 0080ff pog.svg — инеше, Blue pog.svg — тамағы
Һайылмыш Викимилектә

Һайылмыш (рус.  Салмыш)— Рәсәйҙә Ырымбур өлкәһендәге йылға, Шарлыҡ, Октябрь һәм Һаҡмар райондары территорияларынан аға. Йылғаның инеше Һаҡмар йылғаһының уң яҡ ярында 59 км алыҫлыҡта. Йылғаның оҙонлоғо 193 км, һыу йыйылған бассейн майҙаны — 7340 км².

Этимологияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Йылғаның башҡортса исеме — Һайылмыш. Гидронимын «һайылдашыу» һүҙенә бәйләйҙәр, -мыш — бәлки, хәҙерге заман сифат ҡылымының аффиксы — ҡайһы бер төрки телдәр өсөн хас булған һүҙ яһаусы элемент[1]

Гидрологияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Төп аҙығы — ҡар. Яҙғы ташҡын мәле — март аҙағынан май башына тиклем. Ноябрь айында туңа, апрель айында асыла. Уртаса йыллыҡ һыу сығымы — тамағынан 79 км алыҫлыҡта — 10,4 м3/с.

Һыу реестры мәғлүмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәттәре буйынса Урал бассейн округына ҡарай, йылғаның һыу хужалығы участкаһы — Оло Эйеккә ҡойғанынан алып инешенә тиклем — Һаҡмар йылғаһы, йылға подбассейны — подбассейны юҡ. Йылғаның бассейны — Урал (бассейндың Рәсәй өлөшө).

Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 12010000712112200006626[2].

Ҡушылдыҡтары (йылғаларҙың оҙонлоғо)[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • 6 км: Яңғыҙ йылғаһы (уң)
  • 53 км: Шестимир йылғаһы(уң)
  • 55 км: йылға Оло Юшатыр йылғаһы (һул)
  • 81 км: Бурлюк йылғаһы (һул)
  • 106 км: Тельгаз йылғаһы (һул)
  • 140 км: Сысҡан йылғаһы (һул)
  • 154 км: Неть йылғаһы (уң)
  • 164 км: Ялонга йылғаһы (һул)
  • 165 км: Шарлыҡ йылғаһы (уң)

Галерея[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. С.М.Стрельников Географические названия Оренбургской области — 2-е изд., дополненное и исправленное. — Кувандык: Изд-во С.М.Стрельникова, 2002. — Б. 124.
  2. Государственный водный реестр РФ: Салмыш. Тәүге сығанаҡтан архивланған 20 август 2012.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Салмыш — Ҙур совет энциклопедияһында мәҡәлә