Ельцин Борис Николаевич

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Борис Николаевич Ельцин
Борис Николаевич Ельцин
Флаг
1-се етәксе: Рәсәй Президенты
Флаг
10.07.1991 — 31.12.1999
Хөкүмәт башлығы: Иван Степанович Силаев
Олег Иванович Лобов (ваҡытлыса)
Борис Николаевич Ельцин
Егор Тимурович Гайдар (ваҡытлыса
Черномырдин Виктор Степанович
Кириенко, Сергей Владиленович
Черномырдин Виктор Степанович(ваҡытлыса)
Евгений Максимович Примаков
Сергей Вадимович Степашин
Владимир Владимирович Путин
Һуңыраҡ килеүсе: Владимир Владимирович Путин
6.11.1991 — 15.06.1992
Алда килеүсе: Иван Степанович Силаев
Олег Иванович Лобов (ваҡытлыса)
Һуңыраҡ килеүсе: Егор Тимурович Гайдар (ваҡытлыса )
Виктор Степанович Черномырдин
29.05.1990 — 10.07.1991
Алда килеүсе: Николай Матвеевич Грибачёв
Һуңыраҡ килеүсе: Руслан Имранович Хасбулатов
 
Партия: КПСС (19611990)
Белеме: С. М. Киров ис. Урал политехник институты
Һөнәре: инженер-төҙөүсе, Сәнәғәт һәм гражданлыҡ төҙөлөшө
Дине: Русская православная церковь[d]
Тыуған: 1 февраль 1931({{padleft:1931|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:1|2|0}})
Урал өлкәһенең Бутка ауылы йәки Басмановское ауылы [1],хәҙерге Талица районы, Свердловск өлкәһе, РСФСР, СССР
Үлгән: 23 апрель 2007({{padleft:2007|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:23|2|0}}) (76 йәш)
Мәскәү, Рәсәй
Ерләнгән: Новодевичье зыяраты, Мәскәү
Исеме: рус. Борис Николаевич Ельцин
Атаһы: Николай Игнатьевич Ельцин
Әсәһе: Клавдия Васильевна Старыгина
Ҡатыны: Наина Иосифовна Гирина
Балалары: ҡыҙҙар: Окулова Елена Борисовна һәм Юмашева Татьяна Борисовна
 
Автограф: Автограф
 
Наградалары:
I дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» ордены
Ленин ордены Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены «Почёт Билдәһе» ордены
Ҡалып:Ҡаҙандын 1000 йыллыҡ иҫтәлегенә Ҡалып:В. И. Ленин тыуыуна 100 йыллыҡ иҫтәлегенә 30 years of victory rib.png
Медаль «60 лет Вооружённых Сил СССР»
Почётлы легион Оло Тәре ордены кавалеры
Орден Князя Ярослава Мудрого І степени
AltynKiran 1.png
Большой крест, декорированный большой лентой Ордена За заслуги перед Итальянской Республикой
Ҡалып:Орден Трёх звёзд Изге Өмөт орденының махсус класлы (КАР)
Ҡалып:Кавалер Большого креста ордена Креста Витязя Ҡалып:Медаль памяти 13 января (Литва)

Хата: 2 юлының аҙағында һылтанма дөрөҫ түгел

Ҡалып:Орден Франциска Скорины Ҡалып:Орден За личное мужество (ПМР)
Ҡалып:Почётный гражданин Свердловской области Ҡалып:Орден Дмитрия Донского 1 степени ВДНХ алтын миҙалы

Бори́с Никола́евич Е́льцин (1.02.1931, Бутка, Бутка районы, Свердловск өлкәһе, РСФСР, СССР — 23.04.2007, Мәскәү, Рәсәй) — СССР һәм Рәсәй дәүләт эшмәкәре, Рәсәйҙең беренсе Президенты. Был вазифаға 2 тапҡыр һайланды (12.06.1991, 3.07.1996).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Борис Ельцин (һул яҡтан икенсе) баласаҡ дуҫтар менән

Борис Ельцин 1931 йылдын 1-се февралендә РСФСР-ҙын Урал өлкәһе Бутка районы административ үҙәге Бутка ауылында (хәҙерге Свердловск өлкәһенең Талица районы Бутка ауылы) тыуҙы.

1950—1955 йылдарҙа Урал политехник институтында инженер-төҙөлөш факультеты студенты.

1955—1963 йылдарҙа «Уралтяжтрубстрой» һәм «Южгорстрой» трестарында, мастер, участок начальниһы, эш етештереүсе (прораб, производитель работ).

1963 −1968 йылдарҙа Свердловск йорттар төҙөү комбинатында эшләй. 1963—1966 йылдарҙа баш инженер, 1966 −1968 йылдарҙа директор.

1968—1976 КПСС-тын Сверлдловск өлкә комитетында төҙөлөш бүлеге начальнигы.

1976 йылдан башлап КПСС‑тың Свердловск өлкә комитетының 1‑се секретары.

1985—1986 йылдарҙа КПСС ҮК секретары, бер үк ваҡытта 1985 йылдан алып КПСС‑тың Мәскәү ҡала комитетында 1‑се секретарь.

1987 йылдан башлап СССР‑ҙың Дәүләт төҙөлөш комитеты рәйесенең 1‑се урынбаҫары — СССР министры,

1990—1991 йылдарҙа РСФСР Юғары Советы рәйесе.

1991—1999 йылдарҙа Рәсәй Президенты.

2000 йылдан алып Рәсәйҙең беренсе Президенты Б. Н. Ельцин фондына етәкселек итә.

2007 йылда вафат булды. Новодевичье зыяратында ерләнгән.

Башҡортостан Республикаһы Суверенитеты,Рәсәйҙен демократик һәм федератив үсешендә Борис Ельцин роле[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рәсәйҙә демократик һәм федератив принциптар тергеҙеү өсөн Борис Ельцин күп көс һалған.

Урал яҡтарынан кеше булараҡ, ул милли проблемаларҙы яҡшы аңлаған. 1990 йылдын 6 августа, Мортаза Рәхимов менән осрашыуҙан һуң ул Өфөлә үҙенең танылған һүҙҙәрҙе әйтә: «күпме йотоп ебәреү көсө булғанса, суверенитетты алығыҙ».

Борис Николаевич осоронда Федератив договорға һәм Башҡортостан Республикаһының уға ҡушымтаһына, «Рәсәй Федерацияһы дәүләт власы органдары менән Башҡортостан Республикаһы дәүләт власы органдары араһында хакимиәт даирәһе сиктәрен билдәләү һәм үҙ-ара вәкәләттәр бүлешеү тураһында» килешеүгә ҡул ҡуйыла.

Ельцин 1990 һәм 1996 йылдарҙа Башҡортостанға килә һәм Өфө, Ағиҙел, Нефтекама һәм Стәрлетамаҡ ҡалаларында була.

Файл:Dmitri Medvedev in front of the Boris Yeltsin memorial in Yekaterinburg, Russia - 20110201.jpg
Екатеринбургта Борис Ельцин һәйкәле асылған көн. Дмитрий Меведев. 2011 йыл.

Бүләктәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

СССР һәм РСФСР Юғары Советтары депутаты. СССР-ҙың Ленин (1981), ике тапҡыр Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ (1971, 1974), «Почёт Билдәһе» (1966) ордендары, Рәсәйҙең 1‑се дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» (2001) ордены, шулай уҡ сит дәүләттәрҙең һәм сиркәү ордендары менән бүләкләнгән.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ельцин фондының сайтында рәсми биография[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Видеоматериалдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]