Костенюк Александра Константиновна

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Костенюк Александра Константиновна
Рәсем
Заты ҡатын-ҡыҙ[1][2][3]
Гражданлығы Flag of Russia.svg Рәсәй[4][5]
Flag of Switzerland.svg Швейцария
Спортта ил өсөн сығыш яһай Flag of Russia.svg Рәсәй[6]
Тыуған көнө 23 апрель 1984({{padleft:1984|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:23|2|0}})[7][8][…] (36 йәш)
Тыуған урыны СССР, РСФСР, Пермь[10][11][12]
Хәләл ефете Трегубов, Павел Владимирович[d]
Һөнәр төрө шахматсы
Шахматный титул гроссмейстер[d][6], ҡатын-ҡыҙҙар гроссмейстеры[d], халыҡ-ара мастер[d] һәм Халыҡ-ара ҡатын-ҡыҙҙар мастеры[d]
Уҡыу йорто Рәсәй дәүләт физик культура, спорт, йәштәр һәм туризм университеты[d]
Сәйәси фирҡә ағзаһы Берҙәм Рәсәй[13]
Спорт төрө Шахмат
Рейтинг Эло 2496[6]
Ҡатнашыусы Женская шахматная олимпиада 1998[d], Женская шахматная олимпиада 2002[d], Женская шахматная олимпиада 2004[d], Женская шахматная олимпиада 2006[d], Женская шахматная олимпиада 2008[d], Женская шахматная олимпиада 2010[d], Женская шахматная олимпиада 2012[d], Женская шахматная олимпиада 2014[d], Women's event at the 42nd Chess Olympiad[d] һәм Women's event at the 43rd Chess Olympiad[d]
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
медаль ордена «За заслуги перед Отечеством» I степени медаль ордена «За заслуги перед Отечеством»
Рәсми сайт kosteniuk.com​ (инг.)​ (рус.)
Commons-logo.svg Костенюк Александра Константиновна Викимилектә

Александра Константиновна Костенюк (23 апрель 1984 йыл) — Рәсәй шахматсыһы, гроссмейстер (2004), ҡатын-ҡыҙҙар араһында шахмат буйынса ун икенсе донъя чемпионы (2008 йылдың сентябренән 2010 йылдың декабрә тиклем). Ике тапҡыр Рәсәй чемпионы (2005, 2016). Европа чемпионы (2004). Швейцария чемпионы (2011). Бөтә донъя шахмат олимпиадаһының өс тапҡыр еңеүсеһе (2010, 2012, 2014), Рәсәй йыйылма командаһы составында Европа команда чемпионатының биш тапҡыр еңеүсеһе (2007, 2009, 2011, 2015, 2017[14]). Донъя команда чемпионаты еңеүсеһе (2017) һәм Рәсәй йыйылма командаһы составында донъя чемпионаты призеры (2011, 2013, 2015, 2019)[15]. Тиҙ шахмат буйынса донъяның вице-чемпионы (2012, 2014, 2016). Фишер шахматы буйынса ике тапҡыр донъя чемпионы (2006, 2008). Ҡатын-ҡыҙҙар араһында тиҙ шахмат буйынса ике тапҡыр Европа чемпионы (2015, 2019)[16]. · Ҡатын-ҡыҙҙар араһында блиц буйынса өс тапҡыр Европа чемпионы (2001, 2017, 2019)[17][18].

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Бала сағында

Александра Константиновна Костенюк 1984 йылдың 23 апрелендә Пермь ҡалаһында тыуа, 1985 йылда ғаилә Мәскәүгә күсенә һәм ете йәшендә баш ҡала чемпионы була. 2003 йылда Рәсәй дәүләт физкультура һәм спорт университетын тамамлай.

2011 йылда Мәскәү дәүләт физик культура академияһының магистратураһына "Интеллектуаль уйындарҙың концепциялары һәм технологиялары"төп белем биреү программаһы буйынса беренсе курсҡа уҡырға инә.

«14 йәштә нисек гроссмейстер булырға» тигән китабын атаһы менән ике йылда яҙа. Китап рус, инглиз һәм испан телдәрендә сыға.

Ғаиләһе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Атаһы, Рәсәйҙең атҡаҙанған тренеры[19] Константин Костенюк, ҡыҙының тренеры. Оксана һеңлеһе бар, ул да шахматсы.

Рәсәй гроссмейстеры Павел Трегубовта кейәүҙә.

Карьераһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Атаһы уны биш йәштән шахмат уйнарға өйрәтә.

2001 йылда ҡатын-ҡыҙҙар араһында шахмат буйынса донъяның вице чемпионы. 2004 йылда ҡатын-ҡыҙҙар араһында шахмат буйынса Европа чемпионы (Дрезден, Германия). 2005 йылда ҡатын-ҡыҙҙар араһында шахмат буйынса Рәсәй чемпионы. 2006 йылдың авгусында осраҡлы шахмат уйынында Элизабет Петцты 5½-2½ иҫәбенә еңеп беренсе донъя чемпионы була. 2008 йылда Екатерина Лагноны 2½-1½ иҫәбенә еңеп, титулын һаҡлап ҡала. Александраның карьераһында иң юғары ҡаҙаныш булып 2008 йылдың 18 сентябрендә Нальчиктағы турнирҙа Ҡытай шахматсыһы Ифань Хоуҙы 2½-1½ иҫәбе менән еңеп, ҡатын-ҡыҙҙар араһында шахмат буйынса донъя чемпионы исемен яулау тора.

Костенюк 2008 йылда Дрезден ҡалаһында шахмат олимпиадаһында

2004 йылдың ноябрендә Костенюк ир-егеттәр араһында халыҡ-ара гроссмейстер исемен яулаған 10-сы ҡатын-ҡыҙ була.

Рәсәй гражданлығынан тыш, тағы ла Швейцария гражданлығына эйә[20], Швейцарияның шахмат беренселегендә сығыш яһау мөмкинлегенә эйә. 2011 йылда ҡатын-ҡыҙҙар араһында Швейцария чемпионаты еңеүсеһе, 2012 йылда ир-егеттәр беренселегендә өсөнсө урын яулай[21], ә 2013 йылда Швейцария тарихында тәүге тапҡыр 9 мөмкинлектән 6,5 мәрәй йыйып һәм тай-брейкта швейцариялы Ральф Буссты 2:0 иҫәбенә еңеп абсолют чемпион була[22].

2016 йылда Костенюк, илдең 66-сы чемпионаты суперфиналда еңеп, тағы ла Рәсәй чемпионы була.

Модель һәм «шахмат илсеһе» булараҡ, шахматты алға һөрә. Станислав Говорухиндың «Благословите женщину» фильмындағы ролдәрҙең береһен башҡара. «Как стать гроссмейстером в 14 лет», «Играйте в шахматы вместе с Александрой Костенюк» һәм «Дневники шахматной королевы», «Играй, как я!» китаптары, шулай уҡ «Шахматные прописи для самых умных ребят» уҡытыу-методика комплексы авторы. Марафондарҙа даими ҡатнаша һәм кросс йүгерә[23]. Александра Костенюк 2007 йылдан алып йыл һайын «Александра Костенюк Кубогы» халыҡ-ара балалар шахмат турниры үткәрә, унда Рәсәй һәм башҡа илдәрҙән йөҙәрләгән бала өс йәш төркөмөндә ҡатнаша: 6 йәшкә тиклем, 8 йәшкә тиклем, 10 йәшкә тиклем. Һуңғы 12-се турнир 2019 йылдың 26 — 27 ноябрендә Сколковола үтә[24].

Наградалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Китаптары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Как стать гроссмейстером в 14 лет. Москва, 2001. 202, [2] с., [16] л. ил. ISBN 5-89069-053-1.
  • Как научить шахматам: дошкольный шахматный учебник / Александра Костенюк, Наталия Костенюк. Москва: Russian Chess House, 2008. 142 с. ISBN 978-5-94693-085-7.
  • Дневники шахматной королевы. Москва, 2009. ISBN 978-5-91148-012-7.
  • Играй, как я! Как стать гроссмейстером в 14 лет. Ростов-на-Дону: Феникс-T, 2019. 222 с. ISBN 978-5-907002-47-0.
  • Шахматные прописи для самых умных ребят, Москва, 2015 ISBN 978-5-990282-54-4

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. http://www.nytimes.com/2010/12/25/world/asia/25chess.html
  2. http://www.nytimes.com/2008/12/07/crosswords/chess/07chess.html
  3. http://www.nytimes.com/2011/12/18/crosswords/chess/making-the-case-for-chess-as-an-olympic-sport.html
  4. http://www.nytimes.com/2008/11/30/crosswords/chess/30chess.html
  5. http://www.nytimes.com/2005/11/27/fashion/sundaystyles/27CHESS.html
  6. 6,0 6,1 6,2 ratings.fide.com
  7. http://www.britannica.com/EBchecked/topic/1508338/Alexandra-Konstantinovna-Kosteniuk
  8. http://www.brainyquote.com/quotes/authors/a/alexandra_kosteniuk.html
  9. http://www.imdb.com/name/nm1445717/
  10. http://chess-db.com/public/pinfo.jsp?id=4128125
  11. http://www.csmonitor.com/World/Making-a-difference/2009/0223/a-chess-champion-crusades-to-make-the-game-cool
  12. http://sports.rightpundits.com/?p=1058
  13. Чемпионка мира Костенюк вступила в партию "Единая Россия" — 2009.
  14. Результаты командного чемпионата Европы среди женщин 2017г..
  15. Александра Костенюк.
  16. Результаты индивидуального чемпионата Европы по быстрым шахматам среди женщин 2019г..
  17. Результаты индивидуального чемпионата Европы по блицу среди женщин 2017г..
  18. Результаты индивидуального чемпионата Европы по блицу среди женщин 2019г..
  19. Приказ о присвоении почётного спортивного звания «Заслуженный тренер России» № 9-нг от 9 февраля 2010 г.. Тәүге сығанаҡтан архивланған 18 февраль 2010. 6 март 2010 тикшерелгән.
  20. Александра Костенюк: «Нельзя забывать, что Илюмжинов сделал очень много для шахмат» // Chess-News. — 17.07.2013.
  21. Костенюк стала бронзовым призёром чемпионата Швейцарии по шахматам среди мужчин // NESWru.com. — 21.07.2012.
  22. Александра Костенюк выиграла мужской чемпионат Швейцарии // Российская шахматная федерация. — 19.07.2013.
  23. Результаты Александры Костенюк в беговых дисциплинах  (инг.). athlinks.com. 11 май 2020 тикшерелгән.
  24. Кубок Александры Костенюк  (инг.). Кубок Александры Костенюк. 3 май 2020 тикшерелгән.
  25. Указ Президента Российской Федерации от 25 октября 2014 года № 680 «О награждении государственными наградами Российской Федерации»

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]