СССР ордендары

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску

Совет Рәсәйендә һәм Совет Социалистик Республикалар Союзында ордендарға ҡағылышлы элекке традицияларҙан баш тартыла. Мәҫәлән, Совет Рәсәйенең беренсе ордены (РСФСР Ҡыҙыл Байраҡ ордены) ҡат-ҡат бирелә алған. Бер нисә дәрәжә орден менән наградлағанда бер юлы бөтә дәрәжә билдәләре лә йөрөтөлгән. Тәүҙә совет ордендарының таҫмалары ла, ҡалыптары ла булмаған, улар винт менән беркетелгән. Айырым осраҡтарҙа (мәҫәлән, Ватан һуғышы орденының тәүге сығарылыштары) ҡыҙыл туҡыма менән көпләнгән тура дүртмөйөшлө планкаға беркетелгән. Совет ордендарында ҡалып менән таҫма 1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышы ваҡытында ғына барлыҡҡа килгән. Башҡа социалистик илдәрҙең орден системалары ла күп йәһәттән совет системаһыныҡына оҡшаш булған.

СССР ордендары исемлеге[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ордендар булдырылыу датаһы буйынса бирелә*:

* [257] — квадрат йәйәләрҙә бүләкләнеүселәрҙең һаны бирелә

Order of the Red Banner.png
Исеме: Ҡыҙыл Байраҡ ордены
Булдырылыу датаһы: 1924 йылдың 1 авгусы
Дәрәжәләре: Order of Red Banner ribbon bar.png [581 300]
Иҫкәрмәләр: РСФСР Ҡыҙыл Байраҡ ордены 1918 йылдың 16 сентябрендә булдырыла
Order of the Red Banner of Labour OBVERSE.jpg
Исеме: Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены
Булдырылыу датаһы: 1928 йылдың 7 сентябре
Дәрәжәләре: Orderredbannerlabor rib.png [1 259 942]
Иҫкәрмәләр: РСФСР-ҙа Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены 1920 йылдың 28 декабрендә булдырыла
Order of Lenin obverse Turova TB.png
Исеме:  Ленин ордены
Булдырылыу датаһы: 1930 йылдың 6 апреле
Дәрәжәләре: Order of Lenin ribbon bar.png [462 184]
Иҫкәрмәләр:
Order of the Red Star.jpg
Исеме: Ҡыҙыл Йондоҙ ордены
Булдырылыу датаһы: 1930 йылдың 6 апреле
Дәрәжәһе: Order redstar rib.png [3 876 740]
Иҫкәрмәләр:
Znakpocheta2.jpg
Исеме:
Булдырылыу датаһы: 1935 йылдың 25 ноябре
Дәрәжәләре: Order badge of honor rib.png [1 574 368]
Иҫкәрмәләр: 1988 йылдың 22 авгусынан — Почёт ордены
Orden-otechestvennoy-voyny A0078505.jpg
Исеме: Ватан һуғышы ордены
Булдырылыу датаһы: 1942 йылдың 20 майы
Дәрәжәләре:

Order gpw1 rib.png Order gpw2 rib.png [2 627 899] [6 716 384]

Иҫкәрмәләр:
Suworoworden.jpg
Исеме: Суворов ордены
Булдырылыу датаһы: 1942 йылдың 29 июле
Дәрәжәләре:

Order suvorov1 rib.png Order suvorov2 rib.png Order suvorov3 rib.png [393] [2862] [4012]

Иҫкәрмәләр:
OrderOfKutuzov1st.jpg
Исеме: Кутузов ордены
Булдырылыу датаһы: 1942 йылдың 29 июле
Дәрәжәләре:

Order kutuzov1 rib.png Order kutuzov2 rib.png Order kutuzov3 rib.png

Иҫкәрмәләр: 3-сө дәрәжәһе 1943 йылдың 08 февралендә булдырыла («1941-1945 йй. Бөйөк Ватан һуғышы» — энциклопедия. Мәскәү, «Сов. Энциклопедия» 1985 й.)
Sasha Nevsky.jpg
Исеме: Александр Невский ордены
Булдырылыу датаһы 1942 йылдың 29 июле
Дәрәжәләре Order of Alexander Nevsky (USSR) ribbon.svg [50 585]
Иҫкәрмәләр
Order khmelnitsky1.jpg
Исеме Богдан Хмельницкий ордены
Булдырылыу датаһы 1943 йылдың 10 октябре
Дәрәжәләре:

Order bogdan khmelnitsky1 rib.png Order bogdan khmelnitsky2 rib.png Order bogdan khmelnitsky3 rib.png [323] [2389] [5738]

Иҫкәрмәләр:
Orden-Pobeda-Marshal Vasilevsky.jpg
Исеме: «Еңеү» ордены
Булдырылыу датаһы: 1943 йылдың 8 ноябре
Дәрәжәләре: OrderVictoryRibbon.svg [20]
Иҫкәрмәләр:
OrderOfGlory1stClass.png
Исеме: Дан ордены
Булдырылыу датаһы: 1943йылдың 8 ноябре
Дәрәжәләре:

Order of Glory Ribbon Bar.png Order of Glory Ribbon Bar.png Order of Glory Ribbon Bar.png [2620] [46 473] [997 815]

Иҫкәрмәләр: Бүләкләү 3-сө дәрәжәнән башлап эҙмә-эҙлекле алып барыла. 2620 тулы кавалер (уларҙың 2582-һе — һуғыш ваҡытындағы)
OrderOfUshakov1st.jpg
Исеме: Ушаков ордены
Булдырылыу датаһы: 1944 йылдың 3 марты
Дәрәжәләр:

Order ushakov1 rib.png Order ushakov2 rib.png [47] [198]

Иҫкәрмәләр:
Order Nakhimov 1st degree.png
Исеме: Нахимов ордены
Булдырылыу датаһы: 1944 йылдың 3 марты
Дәрәжәләре:

Order nakhimov1 rib.png Order nakhimov2 rib.png [80] [467]

Иҫкәрмәләр:
Order of Maternal Glory.jpg
Исеме: «Әсәлек даны» ордены
Булдырылыу датаһы: 1944 йылдың 8 июле
Дәрәжәләре: [881 070] [1 697 223] [3 083 328]
Иҫкәрмәләр:
Исеме: Октябрь Революцияһы ордены
Булдырылыу датаһы: 1967 йылдың 31 октябре
Дәрәжәләре: Order october revolution rib.png [106 462]
Иҫкәрмәләр:
Orden De La Amistad De Los Pueblos.png
Исеме: Халыҡтар дуҫлығы ордены
Булдырылыу датаһы: 1972 йылдың 17 декабре
Дәрәжәләр: Order friendship of peoples rib.png [77 719]
Иҫкәрмәләр:
Order of Labour Glory 1st.jpg
Исеме: Хеҙмәт Даны ордены
Булдырылыу датаһы: 1974 йылдың 18 ғинуары
Дәрәжәләре:

Order labor glory1 rib.png Order labor glory2 rib.png Order labor glory3 rib.png [952] [45 197] [637 816]

Иҫкәрмәләр:
Order For Service to the Homeland 1.jpg
Исеме: «СССР Ҡораллы Көстәрендә Тыуған илгә хеҙмәт иткән өсөн» ордены
Булдырылыу датаһы: 1974 йылдың 28 октябре
Дәрәжәләре:

Order service to the homeland1 rib.png Order service to the homeland2 rib.png Order service to the homeland3 rib.png [13] [589] [69 576]

Иҫкәрмәләр:
Order for personal courage.jpg
Исеме: «Шәхсән батырлыҡ өсөн»
Булдырылыу датаһы: 1988 йылдың 22 авгусы
Дәрәжәләре: Order personal courage rib.png [529]
Иҫкәрмәләр:

СССР ордендары өсөн түләүҙәр һәм льготалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Хәрби награда өсөн түләүҙәр алыу купондары

СССР Үҙәк Башҡарма Комитеты һәм Халыҡ Комиссарҙары Советы 1936 йылдың 7 майында сығарған ҡарар менән раҫланған «СССР ордендары тураһында дөйөм положение» ордендар менән бүләкләнгәндәргә түбәндәге льготаларҙы билдәләй:

  • ай һайын ордендар буйынса тәғәйен аҡса суммаларын түләү
  • торлаҡ майҙаны өсөн түләүҙә ташлама (10-дан 50 процентҡа тиклем)
  • пенсияға сыҡҡанда хеҙмәт стажын иҫәпләүгә ҡағылған льгота
  • килем һалымынан азат ителеү
  • йылына бер тапҡыр тимер юл йә һыу транспортында бушлай барыу һәм ҡайтыу
  • трамвайҙа һ. б. бушлай йөрөү

Орден йөрөтөүселәргә ай һайын түләнә торған түләүҙәрҙең суммалары[1][Прим. 1]:

Башҡа ордендар һәм миҙалдарға — 10 йәки 5 һум.

Ике йәки унан күберәк награда менән бүләкләнеүселәр һәр наградаһы өсөн түләү алған. Аҡсалата түләүҙәргә һалым һалынмаған, уларҙы бер ниндәй мәжбүри түләтеүҙәр иҫәбенә, шулай уҡ башҡарыу ҡағыҙҙары буйынса ла, тартып алып булмаған. Шулай уҡ был түләүҙәр алимент, фатир өсөн түләү, һалым һәм башҡа түләүҙәрҙе хисаплағанда ла иҫәпкә индерелмәгән.

Түләүҙәрҙең һәм льготаларҙың бөтөрөлөүе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1948 йылдың 1 ғинуарынан ордендар өсөн бирелә торған түләүҙәр һәм орден йөрөтөүселәрҙең ҡала транспортында һәм йылына бер тапҡыр тимер юл йә һыу транспортында бушлай йөрөү льготаһы бөтөрөлә[2].

Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Түләүҙәр буйынса иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. После войны на 20 руб. можно было купить 1 кг краковской колбасы или чуть меньше 1 кг сливочного масла, или три пачки сигарет «Казбек» высшего сорта или одну пару галош. Указаны цены «по карточкам», то есть на нормированные продукты. В т. н. коммерческих магазинах цены были намного выше: буханка ржаного хлеба стоила 24 рубля

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Төшөрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Радио «Свобода», Документы прошлого — День Победы. —  (Тикшерелгән 23 май 2010)(Тикшерелгән 23 май 2010)
  2. Указ Президиума Верховного Совета СССР от 10 сентября 1947 год