Чуйков Василий Иванович

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Чуйков Василий Иванович
рус. Василий Иванович Чуйков
Рәсем
Заты ир-ат[1]
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Хеҙмәт итеүе СССР
Тыуған көнө 31 ғинуар (12 февраль) 1900[1] или 12 февраль 1900({{padleft:1900|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:12|2|0}})[2][3][4]
Тыуған урыны Мәскәү өлкәһе, Серебряные Пруды[d][5]
Вафат булған көнө 18 март 1982({{padleft:1982|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:18|2|0}})[6][7][…] (82 йәш)
Вафат булған урыны СССР, Мәскәү ҡалаһы[2]
Ерләнгән урыны Мамаев курган[d]
Изображение могилы
Һөнәр төрө сәйәсмән, Офицер, мемуарист
Биләгән вазифаһы СССР Юғары Советы депутаты[d]
Ойошма йәки клуб ағзаһы КПСС Үҙәк комитеты[d]
Уҡыу йорто М. В. Фрунзе исемендәге Хәрби академия[d]
Специальный факультет Военной академии РККА имени М. В. Фрунзе[d]
Әүҙемлек осороноң башланыуы Ошибка Lua в Модуль:Wikidata на строке 199: Функция для отображения свойства не найдена.
Сәйәси фирҡә ағзаһы Советтар Союзы Коммунистар партияһы
Ҡултамға
Ҡатнашыусы ВКП(б)-ның XVIII съезы[d], КПСС-тың XIX съезы[d], КПСС-тың ХХ съезы[d], XXII съезд КПСС[d] һәм КПСС-тың XXI съезы[d]
Хәрби звание Советтар Союзы Маршалы, комбриг[d], комдив[d], комкор[d], генерал-лейтенант[d], генерал-полковник[d] һәм генерал армии[d]
Командовал 9-я армия[d]
Һуғыш/алыш Бөйөк Ватан һуғышы
Ғәскәр төрө Эшсе-крәҫтиән Ҡыҙыл армияһы
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Commons-logo.svg Чуйков Василий Иванович Викимилектә

Василий Иванович Чуйков (12 февраль (31 ғинуар) 1900 йыл — 18 март 1982,) — совет хәрби етәксеһе. Советтар Союзы Маршалы (1955). Ике тапҡыр Советтар Союзы Геройы (1944, 1945).

Германияла совет ғәскәрҙәре төркөмөнөң Баш командующийы (19491953), Киев хәрби округы (19531960) командующийы, СССР-ҙың Ҡоро ер ғәскәрҙәре баш командующийы — СССР Оборона министры урынбаҫары (19601964), СССР Граждандар оборонаһы ғәскәрҙәре начальнигы (19611972). КПСС Үҙәк Комитеты ағзаһы (19611982).

1942 — 1946 йылдарҙа — Сталинград алышында айырылып торған 62-се армия (8-се гвардия армияһы) командующийы.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1900 йылдың 12 февралендә Тула өлкәһенең (хәҙер Мәскәү өлкәһе) Серебряные Пруды ауылында (хәҙер ҡасаба) күп балалы крәҫтиән ғаиләһендә (8 ағаһы (Петр, Андрей, Иван, Илья Федор) һәм апаһы була) тыуа. Урыҫ[9]. Атаһы — Иван Ионович Чуйков (3.03.1865 — 27.06.1958), православие динле крәҫтиән. Әсәһе — Елизавета Федоровна Чуйков (ҡыҙ фамилияһы — Карякина 5.09.1865 — 29.03.1958), православие динле крәҫтиән.

Сиркәү-мәхәллә мәктәбендә (1907—1911) дүрт класс тамамлай һәм 12 йәшендә Петроградҡа эшкә китә, тибенге оҫтаханаһында эшләй башлай. 1917 йылда Кронштадтта минерҙар отрядында юнга булып хеҙмәт итә[10]. 1919 йылдан РКП(б) ағзаһы.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 Немецкая национальная библиотека, Берлинская государственная библиотека, Баварская государственная библиотека и др. Record #118666266 // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.
  2. 2,0 2,1 Czech National Authority Database
  3. Bibliothèque nationale de France BNF танытҡысы: асыҡ мәғлүмәт платформаһы — 2011.
  4. TracesOfWar
  5. Чуйков Василий Иванович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  6. Encyclopædia Britannica
  7. Munzinger Archiv — 1913.
  8. Брокгауз энциклопедияһы
  9. Биография В. И. Чуйкова на сайте «Герои страны».
  10. «Ташкент» — Ячейка стрелковая / [под общ. ред. А. А. Гречко]. — М. : Военное изд-во М-ва обороны СССР, 1976. — С. 486. — (Совет хәрби энциклопедияһы : [в 8 т.]; vol. 1976—1980, вып. 8).

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • «Ташкент» — Ячейка стрелковая / [под общ. ред. А. А. Гречко]. — М. : Военное изд-во М-ва обороны СССР, 1976. — 690 с. — (Совет хәрби энциклопедияһы : [в 8 т.]; vol. 1976—1980, вып. 8).
  • Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — 863 б. — 100 000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.
  • Ҡалып:Книга:ВОВ. Энциклопедия
  • Егоршин В. А. «Фельдмаршалы и маршалы». М., 2000.
  • Маршалы Советского Союза: личные дела рассказывают. М., 1996.
  • Соловьев Д. Ю. Все генералы Сталина. — М., 2019. — ISBN 9785532106444. — С.97—99.
  • Сталинградская эпопея. М.: Наука, 1968.
  • Коллектив составителей и редакторов Военный совет при народном комиссаре обороны СССР. 1938, 1940 гг.: Документы и материалы. — М.: РОССПЭН, 2006. — 336 б. — 1000 экз. — ISBN 5-8243-0694-X.
  • Ларин М. Ю., Хватов А. В. Неизвестные войны России — М.: ООО «Дом Славянской книги», 2012. — 480 б.
  • Якупов Н.М., Весну принесли на знамёнах — Одесса: «Маяк», 1984. — Б. 91—96.
  • Чуйков Вас. Ив.//Коллектив авторов. Главный редактор А. М. Прохоров.Советский энциклопедический словарь.2-е издание.- М.:Советская энциклопедия,1983- С.1493.
  • Чуйков Василий Иванович//Коллектив авторов. Председатель Главной редакционной комиссии Н. В. Огарков.Военный энциклопедический словарь.- М.:Военное издательство,1983- С.812
  • Чуйков Василий Иванович//Советская военная энциклопедия в 8 томах. — М.: Воениздат,1976-1980,том 8,С.486.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]