Әзербайжан гербы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Әзербайжан гербы
Рәсем
Башланыу датаһы 1993
Commons-logo.svg Әзербайжан гербы Викимилектә

Әзербайжан Республикаһы Гербы (әзерб. Azərbaycan Respublikasının Dövlət gerbi) — Әзербайжан Республикаһы Флагы һәм Гимны кеүек үк, дәүләт символы булып һанала.

Тасуирлау[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Гербтың уртаһына, «Уттар иле» булыуын символлаштырған ялҡын телдәре тѳшѳрѳлгән. Ялҡын телдәре менән Аллаһ һүҙе яҙылған[1]. Гербта милли Әзербайжан Республикаһы Флагындағы тѳҫтәр ҡулланылған. Һигеҙ мѳйѳшлѳ йондоҙ тѳрки халыҡтың һигеҙ тармағын сағылдыра. Аҫта, байлыҡты уңышты аңлатҡан бойҙай башаҡтары һәм кѳс, ҡѳҙрәтте символлаштырған имән ботаҡтары тѳшѳрѳлгән.

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Прагала (Чехия) Әзербайжан аәкиллеге бинаһындағы герб һүрәте

1920 йылдың 30 ғинуарында Әзербайжан Демократик Республикаһы Хѳкүмәте милли гимн, дәүләт флагы һәм мисәте проектына конкурс иғлан итеү тураһында ҡарар ҡабул итә:

«Халыҡ мәғарифы министрына милли гимн, дәүләт гербы һәм мисәтен тәҡдим итеү буйынса конкурс иғлан итеүҙе йѳкмәтергә һәм тәүгеһенә 50 мең, икенсеһенә 25 мең һум премия түләргә»[2].

Конкурс 1920 йылдың 1 майнда тамамланырға тейеш була. Әммә, 1920 йылдың 28 апрелендә Әзербайжан Демократик Республикаһы ҡолатылыу сәбәпле, герб ҡабул ителмәй. Шуныһын да билдәләргә кәрәк, Бакула йәшәгән грузин кенәзе Шершавидзе булдырған герб проекты һаҡланып ҡала[3].

Һуңынан, 1991 йылда Әзербайжандың бойондороҡһоҙлоҡ яулауынан һуң Әзербайжан Республикаһы гербы проектына конкурс иғлан ителә. Бының ѳсѳн махсус комиссия булдырыла. Тик тәҡдим ителгән бер генә эскиз да Әзербайжан Милли Меджлис парламенты ағзалары тарафынан ҡабул ителмәй һәм шул арҡала Әзербайжан Демократик Республикаһы ваҡытынан һаҡланып ҡалған проектҡа иғтибар йүнәлтелә. Был гербтың оригиналь композицияһы һаҡлана, бары тик ҡайһы бер деталдәр генә, ялҡын, имән япрағы һәм бойҙай башағы рәссам Р. Мамедов тарафынан камиллаштырыла[3]. 1993 йылдың 19 ғинуарындағы Әзербайжан Республикаһы Конституцияһы законы буйынса Әзербайжан Республикаһының тѳҫлѳ һәм аҡ-ҡара һүрәтле гербы раҫлана. 1993 йылдың 23 февралендә Әзербайжан президенты Абульфаз Эльчибей тарафынан «Әзербайжан Республикаһының Дәүләт гербы тураһындағы положение» ҡабул ителә[3].

Филателияла герб[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Государственный герб Азербайджанской республики
  2. Азербайджанская Демократическая Республика (1918―1920). Законодательные акты. (Сборник документов). — Баку, 1998, с. 399—400
  3. 3,0 3,1 3,2 İ. Əliyev, E. Məhərrəmov. Azərbaycan Respublikasınn Dövlət Rəmzləri — Баку: Nurlan, 2008. — 500 экз.  (әзерб.)

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡалып:Азия по темам Ҡалып:Азербайджан в темах