Күккәй (Ҡариҙел ҡушылдығы)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Күккәй
Характеристика
Оҙонлоғо 11 км
Һыу ағымы
Тамағы Ҡариҙел йылғаһының һул ярына тамағынан 606 км өҫтәрәк
Урынлашыуы
Һыу бассейны

Илдәр Рәсәй Рәсәй
Регион Свердловск өлкәһе, Башҡортостан, Силәбе өлкәһе

Күккәйрус. Кокай - Рәсәй йылғаһы.

Географияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Күккәй йылғаһы Свердловск өлкәһе, Башҡортостан, Силәбе өлкәһе[1] биләмәләрендә аға. Йылға Ҡариҙел йылғаһының һул ярына тамағынан 606 км өҫтәрәк ҡушыла. Йылға оҙонлоғо 11 км.

Һыу реестры мәғлүмәттәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рәсәй дәүләт һыу реестры мәғлүмәте буйынса йылға Кама һыу бассейны округында урынлашҡан, һыу хужалығы участкаһыҠариҙел йылғаһы, Нязепетровск гидроузеленән Павловск гидроузеленә тиклем Әй йылғаһын индермәйенсә. Бәләкәй йылға бассейны — Ағиҙел, йылға бассейны — Кама[2].

Һыу ресурстарының федераль агентлығы мәғлүмәте буйынса [2]:

  • Дәүләт һыу реестрында һыу объектының коды — 10010201112111100020872
  • Гидрологик өйрәнеү (ГӨ) буйынса коды — 111102087
  • Бассейн коды — 10.01.02.011
  • ГӨ буйынса һаны (номеры) — 11
  • ГӨ буйынса сығарылыш — 1

Этимологияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Йылғаның атамаһы һыу төҫөнә ҡарап, күк тигән сифатҡа -кәй аффиксы ҡушып яһалған. Шуға оҡшаш гидронимдар башҡорттарҙың борондан йәшәгән төбәктәрендә байтаҡ осрай. Мәҫәлән, Силәбе өлкәһе географы һәм топонимисы Н. И. Шувалов оҡшаш атамалар килтерә һәм уларҙы күк һүҙе менән бәйләй: Кокуй, озеро, Октябрьский, Чебаркульский район. Кукай, озеро, Троицкий район. От башкирского слова кук — «синий» и слов образовательного аффикса -ай, -ей, придающего слову уменьшительно-ласкательное значение[3].[4]. Бында автор аффиксты ғына бик теүәл алмаған, сөнки ундай ялғау менән күкәй тигән исем килеп сыға. Ә ғәмәлдә атама күк һүҙенән иркәләү формаһында ҡулланылған сифаттан ғибәрәт.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. «Гидротехник ҡоролмалар һәм дәүләт һыу кадастрының Рәсәй Үҙәк реестры».
  2. 2,0 2,1 РФ һыу реестры: Кокай.
  3. Шувалов Н. И. От Парижа до Берлина по карте Челябинской области: Топонимический словарь. — 2-е изд., переработанное и дополненное. — Челябинск: Южно-Уральское книжное издательство, 1989. — 160 с. — ISBN ISBN 5-7688-0157-7
  4. От Парижа до Берлина по карте Челябинской области[1]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Ресурсы поверхностных вод СССР: Гидрологическая изученность. Т. 11. Средний Урал и Приуралье. Вып. 1. Кама / под ред. В. В. Николаенко. — Л.: Гидрометеоиздат, 1966. — 324 с.
  • Шувалов Н. И. От Парижа до Берлина по карте Челябинской области: Топонимический словарь. — 2-е изд., переработанное и дополненное. — Челябинск: Южно-Уральское книжное издательство, 1989. — 160 с. — ISBN ISBN 5-7688-0157-7</ref>