Миңлеғолов Тәфтизән Таһир улы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Миңлеғолов Тәфтизән Таһир улы
Заты ир-ат
Хеҙмәт итеүе СССР
Тыуған көнө 29 май 1922({{padleft:1922|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:29|2|0}})
Тыуған урыны Рәсәй, Баймаҡ районы, Күсей ауылы
Вафат булған көнө 29 сентябрь 1943({{padleft:1943|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:29|2|0}}) (21 йәш)
Вафат булған урыны СССР, Белорус Совет Социалистик Республикаһы, Полесье өлкәһе[d], Брагин районы[d]
Ерләнгән урыны Брагин районы[d]
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Ленин ордены Ҡыҙыл Йондоҙ ордены Советтар Союзы Геройы II дәрәжә Ватан һуғышы ордены
Хәрби звание Сержант
Һуғыш/алыш Бөйөк Ватан һуғышы
Ғәскәр төрө кавалерия[d]
Юғалтыуҙың хәрби классификацияһы яуҙа һәләк була[d]

Миңлеғолов Тәфтизән Таһир улы (29 май 1922 йыл29 сентябрь 1943 йыл) — Бөйөк Ватан һуғышында батырҙарса һәләк булған яугир, 16-сы гвардия Чернигов кавалерия дивизияһының миномёт батареяһы расчёты командиры, гвардия сержанты. Советтар Союзы Геройы (1944, үлгәндән һуң).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Тәфтизән Таһир улы Миңлеғолов 1922 йылдың 29 майында АСБР-ҙың Бөрйән-Түңгәүер кантоны Күсей ауылында (Башҡорт АССР-ының Бөрйән-Түңгәүер кантоны (хәҙер — Башҡортостандың Баймаҡ районы)[1] крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Милләте буйынса башҡорт. Шунда уҡ ете класс тамамлай, тыуған ауылында Ворошилов исемендәге колхозда эшләй, артабан — алтын приискыларында[2].

1941 йылдан — Ҡыҙыл Армияла. Кесе командирҙар мәктәбендә уҡый[3]. 1942 йылдың апреленән — Бөйөк Ватан һуғышы фронттарында[2]. Сталинград һәм Үҙәк фронттарындағы алыштарҙа ҡатнаша[1]. 1943 йылдың 28 февралендә Ҡыҙыл Йондоҙ ордены менән бүләкләнә/

1943 йылдың 20 сентябрендә 62-се гвардия кавалерия полкының миномет расчеты командиры (Үҙәк фронты, 61-се армия, 7-се гвардия кавалерия корпусы, 16-сы гвардия кавалерия дивизияһы) гвардия сержанты Тәфтизән Миңлеғолов Черныш тораҡ пункты (Украина, Чернигов өлкәһе) тирәһендәге алыштарҙа айырыуса ҡаһарманлыҡ күрһәтә, алыш барышында ул шәхсән үҙе 18 дошманды юҡ итә[2].

Батырлығы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1943 йылдың 29 сентябрендә Усохи ауылы (Белоруссия, Гомель өлкәһе, Брагин районы) өсөн барған алыштарҙа 62-се гвардия кавалерия полкы подразделениелары дошман уты аҫтында ҡала, шул ваҡтта расчет командиры Тәфтизән Миңлеғолов үҙ ирке менән дошман нөктәләрен юҡ итергә теләк белдерә. Автоматтан атып һәм гранаталар ташлап, ул шәхсән үҙе дошман миномет расчетын ҡыйрата, шулай уҡ дошман танкын шартлата, шуға ҡарамаҫтан, заданиены үтәгән саҡта Т. Миңлеғолов батырҙарса һәләк була. Галки ауылының көньяҡ-көнбайыш осонда Туғандар кәберлегендә ерләнә (Белоруссия, Гомель өлкәһе, Брагин районы)[2].

СССР Юғары Советы Президиумының 1944 йылдың 15 ғинуарындағы Указына ярашлы гвардия сержанты Тәфтизән Таһир улы Миңлеғолов Советтар Союзы Геройы исеменә лайыҡ була һәм «Алтын Йондоҙ» миҙалы һәм Ленин ордены менән (үлгәндән һуң) бүләкләнә[4].

Наградалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Хәтер[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Т. Т. Миңлеғоловтың исеме алтын хәрефтәр менән 112-се Башҡорт кавалерия (16-сы гвардия Чернигов) дивизияһының башҡа 78 Советтар Союзы Геройы исемдәре менән бер рәттән Башҡортостан Республикаһының Милли музейы бинаһында (Өфө ҡалаһы, Совет урамы, 14) мәңгеләштерелгән, шулай уҡ уның исеме 112-се кавалерия дивизияһы музейы бинаһында (Өфө ҡалаһы, Левитан урамы, 27) уйылып яҙылған.[2].
  • Тәфтизан Миңлеғоловтың тыуған ауылы Күсейҙә Герой хөрмәтенә бюст ҡуйылған һәм мәктәп бинаһында мемjриаль таҡтаташ урынлаштырылған.

Шулай уҡ Баймаҡ ҡалаһында урамдарҙың береһенә уның исеме бирелгән[2].

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 Каримова И. Г. Миннигулов Тафтизан Тагирович // Башкирская энциклопедия / гл. ред.: М. А. Ильгамов — Уфа: Башкирская энциклопедия, 2008. — Т. 4: Л — О. — 672 б. — 7 000 экз. — ISBN 978-5-88185-068-5.
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Уфаркин Н. В. Миңлеғолов Тәфтизән Таһир улы. «Герои страны» сайты. Тәүге сығанаҡтан архивланған 5 март 2016. 26 октябрь 2017 тикшерелгән.
  3. Галина Н Герой из Кусеева. Славные сыны земли Баймакской. Баймакский вестник (30 мая 2012). Тәүге сығанаҡтан архивланған 8 ғинуар 2017. 14 декабрь 2016 тикшерелгән.
  4. Бүләкләү ҡағыҙы «Халыҡ батырлығы» мәғлүмәт электрон базаһында
  5. Указ «Халыҡ батырлығы» мәғлүмәт электрон базаһында
  6. Бүләкләү ҡағыҙы «Халыҡ батырлығы» мәғлүмәт электрон базаһында

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Славные сыны Башкирии (очерки о Героях Советского Союза, полных кавалерах ордена Славы) — Уфа: Башкнигоиздат, 1965—1985. — Т. в 5 кн..

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Миңлеғолов Тәфтизән Таһир улы. «Герои страны» сайты.