Отто фон Бисмарк

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Отто фон Бисмарк
Otto von Bismarck
Отто фон Бисмарк
Отто фон Бисмарк
Флаг
1-се етәксе: рейхсканцлер, Германия империяһы
Флаг
21 март 1871 йыл20 март 1890 йыл
Монарх: Вильгельм I
Фридрих III
Вильгельм II
Алда килеүсе: вазифа булдырылған
ул үҙе Төньяҡ Германия берләшмәһе канцлеры
Һуңыраҡ килеүсе: Лео фон Каприви
1 июль 1867 йыл18 ғинуар 1871 йыл
Монарх: Вильгельм I
Алда килеүсе: вазифа булдырылған
Һуңыраҡ килеүсе: вазифа юҡҡа сығарылған
ул үҙе, Германия империяһы рейхсканцлеры һымаҡ
Флаг
11-се етәксе: Пруссия министр-президенты
Флаг
9 ноябрь 1873 йыл20 март 1890 йыл
Монарх: Вильгельм I
Фридрих III
Вильгельм II
Алда килеүсе: Альбрехт фон Роон
Һуңыраҡ килеүсе: Лео фон Каприви
Флаг
9-се етәксе: Пруссия министр-президенты
Флаг
22 сентябрь 1862 йыл1 ғинуар 1873 йыл
Монарх: Вильгельм I
Алда килеүсе: Адольф цу Гогенлоэ-Ингельфинген
Һуңыраҡ килеүсе: Альбрехт фон Роон
Флаг
23-се етәксе: Пруссияның Сит ил эштәре министры
23 ноябрь 1862 йыл20 март 1890 йыл
Монарх: Вильгельм I
Фридрих III
Вильгельм II
Алда килеүсе: Альбрехт фон Бернсторф
Һуңыраҡ килеүсе: Лео фон Каприви
 
Дине: протестантлыҡ[d]
Тыуған: 1 апрель 1815({{padleft:1815|4|0}}-{{padleft:4|2|0}}-{{padleft:1|2|0}})
Шёнхаузен, Саксония, Пруссия
Үлгән: 30 июль 1898({{padleft:1898|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:30|2|0}}) (83 йәш)
Фридрихсру, Шлезвиг-Гольштейн, Германия империяһы
Ерләнгән: Мавзолей Бисмарка
Династия: Бисмарки[d]
Ҡатыны: Иоганна фон Путткамер
Балалары: Герберт фон Бисмарк[d]
Вильгельм фон Бисмарк[d]
 
Автограф: Автограф
 
Наградалары:
Ҡара бөркөт ордены
Орден «Pour le Mérite»
1-се класлы Тимер тәре
2-се класлы Тимер тәре
Вюртемберг тажы орденының Ҙур тәреһе кавалеры
Людвиг Гессенский ордены
Серафимдар ордены кавалеры
Order of the Golden Fleece Rib.gif
Христос Юғары ордены
Изге Аннунциата юғары ордены кавалеры
Изге апостол Андрей Первозванный ордены

Отто Эдуард Леопольд фон Бисмарк-Шёнхаузен (нем. Otto Eduard Leopold von Bismarck-Schönhausen, 1871 йылдан кенәз; 1 апрель 1815, Шёнхаузен — 30 июль 1898, Фридрихсру) — Германия империяһының беренсе канцлеры, 1871 йылда Германияны Кесе Германия менән берләштереүгә планлаштырыусы һәм тимер канцлер ҡушаматын алыусы. Отставкаға сыҡҡанда Лауэнбург герцогы һәм пруссия генерал-фельдмаршал рангаһы менән генерал-полковник чины ала.

Пруссия рейхсканцлер һәм министр-рәйес булған осоронда Рейх тарафынан барлыҡҡа килтерелгән сәйәсәткә әҙ иғтибар бүлә һәм отставкаға сыҡҡансы шулай ҡала. Эске сәйәсәттә ҡеүәт балланысын (йәки Европа тигеҙлеге өсөн) принцибына йәбешә.

Ул етәкслек иткән осорҙа эске сәйәсәтте ике фазаға бүлергә мөмкин. Тәүҙә ул уртаса ҡарашлы либералдар менән килешеү төҙөй. Ошо осорҙа күп һанлы эске реформалар уҙғарыла. Шуларҙың береһе гражданлыҡ никахы. Был юл менән Бисмарк сиркәүҙең тәьҫирен һүлпәнәйтергә теләй. 1870 йылдан ул либералдарҙан айырыла. Ошо фаза осоронда ул протекционизм сәйәсәтенә килә һәм дәүләт иҡтисадына ҡыҫылырға теләй. 1880 йылда антисоциалистистик закон керетелә. Ул саҡтағы кайзер германия императоры Вильгельм II менән килешмәүҙәре арҡаһында отставкаға китә.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Сығышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Отто фон Бисмарк 1815 йылдың 1 апрелендә Бранденбург провинцияһында (хәҙерге Саксония-Анхальт ере) әҙ ерле дворян ғаиләһендә тыуған. Бисмарктарҙың бар ғаилә быуыны һәр саҡ дәүләт хәрби етәкселәр булып торғандар. Улар юнкерҙар — йәғни баҫып алыусы рыцарҙәр нәҫеле. Улар Эльбаның көнсығышы яғындағы ерҙәрендә ауылдырын төҙөгәндәр. Бисмарктар ерҙәренең күплегнә, аристократик бай булыуҙарына маҡтана алырҙар ине. Тик улар маҡтанмаған.

Йәшлек йылдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Отто 1822 йылдан 1827 йылғаса Пламан мәктәбендә уҡый һәм физик яҡтан үҫешә. Тик ул бының менән генә ҡәнәғәт булмай, ошо турала ата-әсәһенә яҙа. Ун ике йәшенән Пламанды ҡалдыра, әммә Берлиндан китмәй. Фридрихштрасселағы Бөйөк Фридрих исемендәге гимназияға бара. Ә ун биш йәше тулғас, « Һоро монастыр»ҙағы гимназияға күсә һәм үҙен тик яҡшы яҡтан ғына күрһәтә.

Гимназияны тамамлауға әсәһе уны Гёттингендағы Георг Август исемендәге университетҡа алып бара. Был университет Ганновер кароллегендә була. Йәш Бисмарк хоҡуҡ уҡыр һәм дипломатия эшенә өйрәнер тип өмөтләнәләр. Тик ул да башҡа «алтын» немец йәштәренән әллә ни айырылмаә. 27 тапҡыр дуэлдә була. Шуларҙың береһендә сикәһе яралана һәм ғүмерлееккә йөйө булып ҡала. Уға унивеситетты тамамларға тура килмәй. Кеҫәһе йоҡа булғанлыҡтан уны әсиргә алабыҙ тигәс, ҡаланы ташлап китә. Артабан Берлин унивеситеттарының береһенә килә. Һәм философиянан диссертация яҡлай. Ул уҡыуын тамамлағас та, эш табырға ашыҡмаә. Пруссияның ул ваҡыттағы сит ил эштәре министры уға Германияның берәй ҡалаһында административ эшкә барырға кәңәш итә.

Эш[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Бисмарк, 1836 йыл

Һөҙөмтәлә Бисмарк Ахенға эшкә китә. Был провинция Пруссияға яңы ғына ҡушылған була. Шуға күрә был курорт ҡалаһында Францияның көслө була. Эш бик ук ҡатмарлы булмай. Буш ваҡыттары күп Отто Англия священнигы Лорейн-Смиттың ҡыҙы Изабеллаға ғашиҡ була һәм саҡ өйләнмәй ҡала.

Галерея[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Алдан килеүсе:
Германия Рейхсканцлеры
18711890
Һуңынан килеүсе:
Лео фон Каприви