Акимова Александра Фёдоровна

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Акимова Александра Фёдоровна
Заты ҡатын-ҡыҙ
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Хеҙмәт итеүе СССР
Тыуған көнө 5 май 1922({{padleft:1922|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:5|2|0}})
Тыуған урыны Совет Рәсәйе, Рязань губернаһы[d], Скопинский уезд[d]
Вафат булған көнө 29 декабрь 2012({{padleft:2012|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:29|2|0}}) (90 йәш)
Вафат булған урыны Рәсәй, Мәскәү ҡалаһы
Ерләнгән урыны Троекуров зыяраты[d]
Һөнәр төрө тарихсы, хәрби хеҙмәткәр, лётчик
Ғилми дәрәжә тарих фәндәре кандидаты[d]
Сәйәси фирҡә ағзаһы Советтар Союзы Коммунистар партияһы
Хәрби звание Капитан
Һуғыш/алыш Икенсе бөтә донъя һуғышы
Ғәскәр төрө СССР хәрби-һауа көстәре[d]
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Рәсәй Федерацияһы Геройы Ҡыҙыл Байраҡ ордены II дәрәжә Ватан һуғышы ордены Ленин ордены Ҡыҙыл Йондоҙ ордены I дәрәжә Ватан һуғышы ордены II дәрәжә Ватан һуғышы ордены медаль Жукова «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (СССР) «Кавказды обороналаған өсөн» миҙалы "Варшаваны азат иткән өсөн" миҙалы «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы юбилейная медаль «Сорок лет Победы в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.» юбилейная медаль «50 лет Победы в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.» юбилейная медаль «60 лет Победы в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.» юбилейная медаль «65 лет Победы в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.» «Хеҙмәт ветераны» миҙалы медаль «В память 850-летия Москвы» В. И. Лениндың тыуыуына 100 тулыу айҡанлы юбилей миҙалы «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең егерме йыллығы» юбилей миҙалы юбилейная медаль «Тридцать лет Победы в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.» юбилейная медаль «50 лет Вооружённых Сил СССР» юбилейная медаль «60 лет Вооружённых Сил СССР» юбилейная медаль «70 лет Вооружённых Сил СССР» медаль «В память 800-летия Москвы»

Александра Федоровна Акимова (5 май 1922, Петрушино ауылы, Рязань губернаһы — 29 декабрь 2012, Мәскәү) — совет хәрби осоусыһы, 46-сы гвардия төнгө бомбардировка авиация полкы осоусыһы, отставкалағы капитан[1][2] , Рәсәй Федерацияһы Геройы (1994).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һуғыш алды ваҡытында

Александар Федоровна Акимова Тыуған 1922 йылдың 5 майында Рязань губернаһының Сколин өйәҙе Петрушино ауылында (хәҙер Рязань өлкәһе Сколин районы) тыуған

1940 йылда Мәскәү педагогия институтының тарих факультетына уҡырға инә. Шул уҡ ваҡытта шәфҡәт туташтары курсына ла йөрөй.

Бөйөк Ватан һуғышы

Һуғыш башланыу менән Ҡыҙыл Армияға эләгергә теләй, әммә Можайск янындағы оборона нығытмаларын төҙөүгә ебәрелә. Уҡыуҙар башланғас, Акимова институтҡа әйләнеп ҡайта, әммә Ҡыҙыл Армияға эләгеү идеяһы уны ҡалдырмай.

1941 йылда 8 октябрендә Сталин НКО СССР-ҙың 0099-сы ҡатын-ҡыҙҙар авиация полкын ойоштороу тураһында указын сығар[3]. Акимова фронтҡа мобилизациялана. 588-се ҡатын-ҡыҙҙар бомбардировка авиация полкы урынлашҡан Энгельс ҡалаһында Александра Федоровна авиация техникаһы һөнәренә уҡый.

1943 йылдың февралендә -ҙенең ҡаҙаныштары өсөн 46-сы гвардия төнгө бомбардировка авиация полкы исеменә лайыҡ була.

1943 йылдың мартынан Акимованы штурман итеп тәғәйенләйҙәр. 1943 йылдың апреленән 1945 йылдың майына тиклем Акимова 715 хәрби осош яһай.

1945 йылдың апреленән Советтар Союзы Геройы исеменә тәҡдим ителә, тәҡдим итеү ҡағыҙын генерал-полковник Вершинин һәм Советтар Союзы маршалы Рокоссовский хуплай, әммә ул Мәскәүҙә юғалып ҡала.

Һуғыштан һуңғы осор

Демобилизациянан һуң Акимова Мәскәү педагогия институтын, һуңынан аспирантураны тамамлай, тарих фәндәре кандидаты була. 1952 йылдан Мәскәү авиация институтында уҡыта. 1992 йылда пенсияға сыға.

1994 йылдың 31 декабрендә Акимова Александра Федоровнаға 1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында немец-фашист илбаҫарҙары менән көрәштә күрһәткән батырлығы һәм ҡаһарманлығы өсөн Рәсәй Федерацияһы Геройы тигән исем бирелә.

Акимова Александра Фёдоровна ветерандар хәрәкәтенең әүҙем ҡатнашыусыһы була.

2012 йылдың 29 декабрендә вафат була. Мәскәүҙә Троекуров зыяратында ерләнә.

Хәтер[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

2015 йылдың декабреендә Волоколамск шоссеһы буйлап урамда Александар Акимова йәшәгән 8-се йортоноң фасадына бронза бюсы менән мемориаль таҡтаташ ҡуйыла (скульпторы Иван Балашов һәм һәм Пётр Козлов)[4].

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Кто есть кто — Акимова Александра Фёдоровна. Тәүге сығанаҡтан архивланған 19 апрель 2012. 8 март 2010 тикшерелгән.
  2. Российская Ассоциация Героев — члены правления. Тәүге сығанаҡтан архивланған 12 февраль 2010. 8 март 2010 тикшерелгән.
  3. s:Приказ НКО СССР от 8 октября 1941 г № 0099 на Викитеке.
  4. Майя Нарциссова На севере столицы увековечили память легендарной «ночной ведьмы», советской летчицы Александры Акимовой. газета «Север столицы» (2015-12-11). Тәүге сығанаҡтан архивланған 14 сентябрь 2016. 4 сентябрь 2016 тикшерелгән.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Images.png Тышҡы һүрәттәр
Image-silk.png Могила А. Ф. Акимовой на Троекуровском кладбище в Москве.