Гарустович Геннадий Николаевич

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Гарустович Геннадий Николаевич
рус. Геннадий Николаевич Гарустович
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of Russia.svg Рәсәй
Тыуған көнө 27 август 1957({{padleft:1957|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:27|2|0}})
Тыуған урыны СССР, РСФСР, Башҡорт АССР-ы, Өфө
Вафат булыу көнө 24 май 2017({{padleft:2017|4|0}}-{{padleft:5|2|0}}-{{padleft:24|2|0}}) (59 йәш)
Вафат булған урыны Рәсәй, Башҡортостан Республикаhы, Өфө
Һөнәр төрө тарихсы, археолог
Уҡыу йорто Башҡорт дәүләт университеты
Ғилми дәрәжә тарих фәндәре кандидаты[d]

Гарустович Геннадий Николаевич (27 август 1957 йыл24 май 2017 йыл) — Рәсәй һәм Башҡортостандың тарихсы-археологы, Рәсәй Фәндәр Академияһының Өфө фәнни үҙәге Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты археология бүлегенең өлкән ғилми хеҙмәткәре, тарих фәндәре кандидаты (1998).

Байтаҡ ғилми монографиялар, шулай уҡ фәнни-белешмә баҫмаларҙа, беҙҙәге һәм сит илдәге журналдарҙа һәм йыйынтыҡтарҙа донъя күргән мәҡәләләр авторы.

Гарустовичтың фәнни ҡыҙыҡһыныуҙары өлкәһенә: Евразия далаларында йәшәгән урта быуат төрки телле күскенселәре, урта быуат дәүерендәге Көньяҡ Уралдың урман-дала халҡы, Көньяҡ Уралда дин ғилеме һәм ислам дине таралыуы мәсьәләләре инә.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Геннадий Николаевич Гарустович 1957 йылдың 27 авгусында Башҡорт АССР-ының баш ҡалаһы Өфөлә тыуған.

1981 йылда Гарустович үҙ аллы кешеләр коллективын билдәле бер социаль шарттарҙа тәбиғи йәшәү шарттарында тикшереү үткәреү хоҡуғын биргән Асыҡ биттең эйәһе булған.

1984 йылда Башҡорт дәүләт университетының тарих факультетын тамамлай, махсуслашыуы буйынса — «археология». 1986 йылдан ― археологик экспедициялар начальнигы. БДПИ-ның һәм Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтының экспедиция отряды етәксеһе була. Рәсәйҙең Башҡортостан, Татарстан Республикалары, Ырымбур, Һамар һәм Ҡурған өлкәләре һәм шулай уҡ Ҡаҙағстандың Аҡтүбә өлкәһе территорияларында БДУ һәм Фәнни-производство үҙәгенең экспедицияларында  ҡатнаша.

1989 йылдан Рәсәй Фәндәр Академияһының Өфө фәнни үҙәге Тарих, тел һәм әҙәбиәт институтында ғилми хеҙмәткәр. 1998 йылдың 13 ноябрендә шунда уҡ «Беҙҙең эраның II мең йыллығының беренсе яртыһында Волга-Урал урман-далаһы халҡы» [1]темаһына кандидатлыҡ диссертацияһы яҡлай.

Атап әйткәндә, Гарустович түбәндәге археологик ҡомартҡыларҙы: Краснокама районында — Кәкрекүл ҡаласығы, Иҫке Мушты ҡорған-грунт ҡәберлеге, Иҫке Ҡабан ауылы; Шишмә районында — Горновский грунт ҡәберлеге (торлаҡты индереп) һәм Түбәнге Хәжәт грунт ҡәберлектәре; Шишмә районында — мавзолей Хөсәйенбәк һәм Турахан кәшәнәләре («Кесе кәшәнә»); Дыуан районында — Ҡәҙер ҡорған ҡәберлектәре; Күгәрсен районында — Аҡауаз һәм  Бикҡужа ултыраҡтары; Ишембай районында — Аҙнай ауылы һәм ҡәберлеге; Бәләбәй районында — Берек-Алғын ауылы (торлағы); Туймазы районында — Бикмәт тораһы, Нөгөш ауылы, Ҡара Яр һәм Туҡмак-Ҡаран ҡәберлектәре; Ҡурған өлкәһендә — Терһәк-Тамаҡ ҡаласығы; Һамар өлкәһендә — Александровские ҡурғандары; Хәйбулла районында — Мәҡән тораһы, Киҙәташ ҡурғандары; Баймаҡ районында — Лайымбирҙе-I ауылы һәм ҡорғандары; Мәләүез районы — Төбәк ауылы һәм Һерәт тораһы; Кушнаренко районында — Тартыш ҡорғандары; Дыуан районында— Ҡәҙер зыяраты; Бөрө районында— Удельно-Дуванейский-II торағы; Саҡмағош районында — Әхмәт ҡорғаны; районында — Түбәнге Хәжәт ауылы һ. б.

Гарустович археологик разведкаларҙа Түбәнге Ҡама ГЭС-ын һәм Башҡорт АЭС-ын төҙөү һәм һыу аҫтында ҡалыу зонаһын; Таналыҡ, Мәҡән, Быҙаулыҡ, Һаҡмар, Йомағужа һыуһаҡлағыстарын, шулай уҡ Кизәташ,Юшатыр йылғалары һыуһаҡлағыстарын һәм Ғәҙелша шарлауыҡтарын тоташ тикшерә.

Гарустовичтың мәҡәләләре «Өфө археологик хәбәрсеһе»Рәсәй Фәндәр Академияһының Өфө фәнни үҙәге Тарих, тел һәм әҙәбиәт институты, Өфө), «Вестник Академии наук Республики Башкортостан» (БР ФА, Өфө), «Проблемы востоковедения» (АН РТ, Өфө), «Проблемы истории, филологии, культуры» (Г. И. Носов исемендәге МДТУ-һы, Магнитогорск), «Magistra Vitae» (Силәбе ДУ, Силәбе), «Золотоордынская цивилизация» (ТР-ҙың Ш. Мәржәни исемендәге тикшеренеү институты, Ҡаҙан), «Finno-Ugrica» (ТР-ҙың Ш. Мәржәни исемендәге тикшеренеү институты, Ҡаҙан), «Археологические открытия» (Рәсәй Фәндәр Академияһының Археология институты, Мәскәү), «Золотоордынское обозрение» (ТР-ҙың Ш. Мәржәни исемендәге тикшереү институты, Ҡаҙан), «Известия Самарского научного центра РАН» (Рәсәй Фәндәр Академияһының Һамар фәнни үҙәге, Һамар), «Нижневолжский археологический вестник» (Волгоград ДУ, Волгоград), «Памятники Отечества» (Бөтә Рәсәй тарих һәм мәҙәниәт ҡомартҡыларын һаҡлау йәмғиәте ВООПИиК, Мәскәү), «Поволжская археология» (АН РТ, Ҡаҙан) һәм «Родина» (Мәскәү) журналдарында баҫыла.

Геннадий Гарустович 2017 йылдың 24 майында төндә вафат була [2].

Наградалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

2005 йылда Гарустович «Вестник АН РБ» (№ 2, 2005) журналында сыҡҡан — «Древнетюркское языческое святилище…» тигән мәҡәләһе конкурста 2-се урын өсөн Башҡортостан Республикаһы Фәндәр Академияһының дипломына лайыҡ булған.

Геннадий Гарустовичтың библиографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Средневековые кочевники Поволжья (конца IX—XV века) [Уфа: Гилем, 1998. 336 с.] — в соавторстве с А. И. Ракушиным, А. Ф. Яминовым.
  • Тюбяк — поселение бронзового века на Южном Урале [Уфа: Башгоспедуниверситет, 2000. 160 с.] — в соавторстве с В. С. Горбуновым, М. Ф. Обыденновым, Г. Т. Обыденновой и др.
  • Археология Южного Урала [Стерлитамак, 1998] — коллектив авторов.
  • Огузы и печенеги в евразийских степях [Уфа: Гилем, 2001. 212 с.] — в соавторстве В. А. Ивановым.
  • Приуралье в эпоху великого переселения народов (Старо-Муштинский курганно-грунтовый могильник) [Уфа: ГУП УПК, 2004. 172 с.] — в соавторстве с Ф. А. Сунгатовым, Р. М. Юсуповым.
  • Брик-Алгинское местонахождение XIV века в Башкирском Приуралье Уфа: Тау, 2005. 152 с. — в соавторстве с С. В. Рязановым, А. Ф. Яминовым.
  • След великой замятни [Уфа: Гилем, 2011. 200 с.]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Гарустович Г. Н. Население Волго-Уральской Лесостепи в первой половине II тысячелетия нашей эры — Автореферат диссертации на соискание учёной степени кандидата исторических наук. — Уфа: ИИЯЛ УНЦ РАН, 1998. — 340 б.
  2. Аглиуллина А. Ушёл из жизни известный археолог Геннадий Гарустович. ИА «Башинформ» (2017-05-24).

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]