Мәҙинә

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Ҡала
Мәҙинә
المدينة المنورة
Герб
Герб
Ил

Сәғүд Ғәрәбстаны

Административ округ (Сәғүд Ғәрәбстаны

Мәҙинә

Координаталар

24°28′00″ с. ш. 39°36′00″ в. д.HGЯO

Башлыҡ

Фәйсал ибн Сәлмән Әл Сәғүд

Элекке исеме

Йәсриб

Майҙаны

589 км²

Бейеклеге

608 м

Рәсми теле

ғәрәп

Халҡы

1 102 728 кеше (2010)

Сәғәт бүлкәте

UTC+3

Мәҙинә (Сәғүд Ғәрәбстаны)
Мәҙинә
Мәҙинә

Мәҙи́нә[1] (ғәр. المدينة المنورة‎, Әл-Мәҙинә-әл-Мөнәүәрә[2], йәки ғәр. المدينة‎, Эль-Мадина[2]) — Сәғүд Ғәрәбстанынының тарихи Хиджаз өлкәһендәге ҡала . Әлеге көндә унда йәшәгән халыҡ һаны — 1 102 728 кеше. (2010 йылға ҡарата)[3].

Ҡаланың боронғо исеме Йәсриб, һуңғараҡ ул Madīnat an-Nabī (المدينة النبوية «Пәйғәмбәр ҡалаһы») йәки al-Madīnah al-Munawwarah («мәғрифәтле ҡала» йәки «нурлы ҡала»), Мәҙинә атамаһы «ҡала» тигәнде аңлата. Мәҙинә — мосолман донъяһының Мәккәнән ҡала әһәмиәте буйынса икенсе урында тора.

Уның дини әһәмиәте тупрағында Мөхәммәтҙең мәңгелек йорто булыуы менән бәйле. Рәсүлдең йорто янында Пәйғәмбәр мәсете (мәсжид ән-Нәбәүи) төҙөлгән, уны икенсе төрлө «йәшел көмбәҙ» тип тә йөрөтәләр. Уның йорто торараҡ хәлифә Әбд әл-Мәлик мәсетте ҙурайтып төҙөгәндә уның өлөшө булып тороп ҡала.

Мосолмандарҙың беренсе мәсете шулай уҡ Мәҙинәнән йыраҡ түгел һәм Мәсжид әл-Ҡуба тип атала.

Ике ҡалала ла мәсеттәр бихисап, һәм хаж ҡылырға килгән мосолмандар уларҙа намаҙ уҡырға тырышалар. . Мосолман булмағандарға ҡалаға инергә рөхсәт юҡ.

Климат[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Мәҙинәнең климаты ныҡ эҫе, июндән сентябрь үткәнсе уртаса температура +35 °C тәшкил итә, ә көндөҙгө температура ҡайһы бер көндәрҙә +45 °C булғылай. Бынан тыш КҠыҙыл диңгеҙҙең яҡынлығы ҡалалағы һауаға тәьҫир итә, дымлы ҡайнар һауала тын алыуы бик ауыр.

Мәҙинәнең климаты — тропик сүл климаты. Мәҙинәлә яуым-төшөм бик һирәк, йылына бары тик 50 мм тәшкил итә, шуға ла ул донъяның иң ҡоро климатлы ҡалалары иҫәбенә инә. Ямғыр бары тик көҙ һәм ҡыш ҡына яуа. Ҡышҡы температура кеше өсөн бик яйлы, көндөҙ уртаса йылы, төндәр һалҡынса була

Ҡала климаты
Күрһәткес Ғин Фев Мар Апр Май Июн Июл Авг Сен Окт Ноя Дек Йыл
Абсолют максимум, °C 35,2 36,0 37,4 39,5 42,6 46,4 47,7 47,0 42,5 38,5 36,6 34,5 47,7
Уртаса максимум, °C 23,6 26,1 30,2 33,9 38,9 41,7 39,3 42,2 41,0 36,4 29,7 25,0 34,0
Уртаса температура, °C 17,7 19,9 23,8 27,6 32,2 35,8 36,0 35,9 34,4 29,4 23,4 19,0 27,9
Уртаса минимум, °C 11,6 13,3 17,4 20,8 24,9 27,9 28,4 28,7 27,1 21,9 17,2 12,9 21,0
Абсолют минимум, °C 0,0 4,6 7,4 10,0 18,8 21,0 25,7 25,5 22,9 15,5 10,6 8,2 0,0
Яуым-төшөм нормаһы, мм 8 1,2 8,3 11,9 4,6 0,4 0,2 0,3 0,1 1,1 9,2 3,8 49,1
Сығанаҡ: World Climate

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Исламға тиклем ҡалала йәһүдтәр, ғәрәптәр ҡатнаш йәшәгән. Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең әсәһе ошо ҡаланан булыуы билдәле. Мөхәммәт Пәйғәмбәрҙең Һижрәтенән һуң ҡалалағы ғәрәптәр һәм йәһүдтәрҙең бер өлөшө Ислам ҡабул итә. [4]

Мөхәммәт (Пәйғәмбәр) Мәҙинәлә 632 йылда вафат була һәм ошонда ерләнә

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Словарь географических названий зарубежных стран / отв. редактор А. М. Комков — 3-е изд., перераб. и доп. — М.: Недра, 1986. — Б. 224.
  2. 2,0 2,1 Инструкция по передаче на картах географических названий арабских стран. — М.: Наука, 1966. — С. 25.
  3. Saudi Arabia: largest cities and towns and statistics of their population World Gazetteer  (инг.) (нем.) (фр.) (исп.)
  4. Медина КЕЭ, том 5, кол. 200—201

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Густерин П. В. Города Арабского Востока — М.: Восток—Запад, 2007. — 352 б. — (Энциклопедический справочник). — 2000 экз. — ISBN 978-5-478-00729-4.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡалып:Города Саудовской Аравии


Ҡалып:SA-stub