Рерих Николай Константинович

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Николай Рерих
N Roerich.jpg
Николай Рерих (1940-сы йылдар)
Тыуған:

27 сентябрь (9 октябрь) 1874[1]

Тыуған урыны:

Санкт-Петербург,
Рәсәй Империяһы

Үлгән:

13 декабрь 1947({{padleft:1947|4|0}}-{{padleft:12|2|0}}-{{padleft:13|2|0}})[2][1][3] (73 йәш)

Үлгән урыны:

Һиндостан, Химачал-Прадеш штаты, Наггар ауылы[4].

Ил:

Flag of Russia.svg Рәсәй империяһы

Уҡыған урыны:

Император сәнғәт академияһы, Санкт-Петербург университеты

Наградалары:
Изге Станислав ордены
Изге Анна ордены
Изге Владимир ордены
Order of Saint Sava Ribbon.PNG Почётлы легион ордены кавалеры
Тимерғаҙыҡ йондоҙоның ордены рыцары
Исемдәре:

Император сәнғәт академияһы Академигы

Изма:

Николай Рерихтың ҡултамғаһы. 1932 йыл

Commons-logo.svg Работы

Никола́й Константи́нович Ре́рих (Рёрих) (27 сентябрь (9 октябрь) 1874, Санкт-Петербург13 декабрь 1947, Һиндостандың Химачал-Прадеш штаты Наггар ауылы[4]) — урыҫ рәссамы, сәхнә биҙәүсе (сценограф)[5], философ-мистик[6], яҙыусы, сәйәхәтсе, археолог[7], йәмәғәт эшмәкәре[8].

Ғүмере буйы 7000-гә яҡын картина ижад иткән, уларың күптәре донъяның билдәле галереяларында һаҡлана. 30 томға яҡын әҙәби хеҙмәте бар, шуларҙың икәүһе — шиғри йыйынтыҡ [9]. «Рерих пакты»ның идея авторы һәм инициаторы, «Мир через культуру» һәм «Знамя Мира» исемле халыҡ-ара мәҙәни хәрәкәттәргә нигеҙ һалыусы[10]. Рәсәй Империяһының һәм сит илдәрҙең бер нисә наградаһына лайыҡ булған[⇨].

Рәсәйҙәге тормошо һәм ижады осоронда археология һәм коллекция йыйыу менән шөғөләнә, рәссам булараҡ, уңышлы күргәҙмәләр ойоштора, сиркәүҙәр проектлауҙа һәм уларҙы биҙәүҙә ҡатнаша[11], «Императорҙың сәнғәтте дәртләндереү йәмғиәте»нә ҡараған мәктәптә директор булып эшләй, «Сәнғәт дорнъяһы» («Мир искусства») тип аталған һынлы сәнғәт берләшмәһен етәкләй, театр сәхнәләрен биҙәү бурыстарын тейешле кимәлдә башҡара, боронғо урыҫ милли ҡомартҡыларын һаҡлау һәм тергеҙеү проекттарында, хәйриә ойошмалары эшмәкәрлегендә әүҙем ҡатнаша.

1917 йылдан эмиграцияла йәшәй. Үҙәк Азияға һәм Манчжурияға экспедициялар менән бара, күп сәйәхәт итә. «Урусвати» исеме аҫтында Гималайҙы тикшереү институтын һәм төрлө илдәрҙә тиҫтәнән артыҡ мәҙәни һәм белем биреү учреждениелары һәм йәмғиәттәре ойоштора. Әүҙем йәмәғәт эшмәкәрлеге алып бара, төрлө сәйәси һәм иҡтисади проекттарҙа ҡатнаша, большевиктар һәм масонлыҡ хәрәкәте (масонство) менән бәйләнеш тота. Күп төрлө ойошмаларҙа ағза булып тора[⇨].

Ҡатыны — Рерих (ҡыҙ фамилияһы Шапошникова) Елена Ивановна (1879—1955) урыҫ дини философы, яҙыусы, йәмәғәт эшмәкәре. Улдары: Рерих Юрий Николаевич (1902—1960), шәрҡиәтсе, телсе, сәнғәт белгесе, этнограф, филология фәндәре докторы, профессор; һәм Рерих Святослав Николаевич (1904—1993), урыҫ һәм һинд рәссамы, йәмәғәт эшмәкәре, СССР Сәнғәт академияһының почётлы ағзаһы (1978).

Наградалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Рәсәй Империяһы:
    • Орден Святого Станислава
    • Орден Святой Анны
    • Орден Святого Владимира.
  • Сит илдәр:
    • Орден Святого Саввы (Югославия)
    • Почётлы легион ордены (Франция)
    • Орден Полярной звезды (Швед короллеге)

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 data.bnf.fr: اوپن ڈیٹا پلیٹ فارم, платформа відкритих даних, платформа открытых данных, plateforme de données ouvertes, piattaforma di dati aperti, Opendata-Plattform, otevřená data platforma, åben-data-platform, տվյալների բաց շտեմարան, platforma za odprte podatke, plataforma de datos abierta, plataforma de dados aberta, платформа адкрытых дадзеных, платформа на отворените данни, platforma otwartych danych, ашық деректер платформасы, ачык маалыматтарды платформа, açıq data platforma, ochiq ma'lumotlar platforma, açık verilerin platformu, платформа отвореног података, platforma otvorenih podataka, platforma otvorenog podataka, platforma otvorených údajov, πλατφόρμα ανοικτών δεδομένων, platformu atklātā datu, platforma atvira duomenų, platvormi avatud andmete, avoimen datan foorumi, nyílt adatok platformja, პლატფორმა ღია მონაცემები, платформа за отворени податоци, нээлттэй мэдээллийн тавцан, platformă de date deschise, platformo de malferma datumoj, open data platform, плятформа адкрытых зьвестак, Усьтэм даннойёслэн платформазы — 2011.
  2. Немецкая национальная библиотека, Берлинская государственная библиотека, Баварская государственная библиотека и др. Record #118916165 // Общий нормативный контроль (GND) — 2012—2016.
  3. (unspecified title)
  4. 4,0 4,1 О месте смерти см. напр.:
  5. Nicholas Roerich (инг.) // Britannica Online Encyclopedia
  6. Nicholas Roerich // Encyclopedia Britannica  (инг.)
    • Рерих Николай Константинович // Большая биографическая энциклопедия
    • Рерих Николай Константинович // Энциклопедия Кирилла и Мефодия
    • Nicholas Roerich // Dictionary of Dance. The Oxford Dictionary of Dance. Copyright © 2000, 2004 by Oxford University Press. [1]  (инг.)
    • Nicholas Konstantinovich Roerich // Russian History Encyclopedia. Encyclopedia of Russian History. Copyright © 2004 by The Gale Group, Inc. [2]  (инг.)
    • Nicholas Konstantin Roerich // Occultism & Parapsychology Encyclopedia. Encyclopedia of Occultism and Parapsychology. Copyright © 2001 by The Gale Group, Inc. [3]  (инг.)
    • Брачев В. Тайные общества в СССР — СПб.: Стомма, 2006. — Б. 185. — 390 б.
  7. * Большая советская энциклопедия
    • Лазаревич О. В., Молодин В. И., Лабецкий П. П. Н. К. Рерих — археолог. Издательство Института археологии и этнографии СО РАН. Новосибирск, 2002
    • Маточкин Е. П. Археологические мотивы в искусстве Н. К. Рериха // Петербургский Рериховский Сборник. — Самара: АГНИ, 1999. — Вып. 2—3
    • Мельников В. Л. Николай Рерих и Императорское Русское Археологическое Общество // Санкт-Петербургский университет. — СПб.: Изд-во СПб. гос. ун-та, 1997б. — № 3 (3437).
    • Окладников А. П. Н. К. Рерих и археология // Рериховские чтения. К 50-летию исследований Н. К. Рериха на Алтае. — Новосибирск, 1976. — С. 8—12
  8. Рерих Николай Константинович // Большая биографическая энциклопедия
  9. Рерих Н. К. Письмена. — М.: Профиздат, 2009. — 256 с. — (Поэзия ХХ века). ISBN 978-5-255-01676-1;
  10. Краткий философский словарь / А. П. Алексеев, Г. Г. Васильев и др.; под ред. А. П. Алексеева — 2-е изд., перераб. и доп. — М.: ТК Велби, Изд-во Проспект, 2004.
  11. Маточкин Е.П. Николай Рерих: мозаики, иконы, росписи, проекты церквей. — Агни, 2005.