Церетели Зураб Константинович

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Зураб Церетели
ზურაბ წერეთელი
Зураб Церетели «Ватан алдында күрһәткән хеҙмәте өсөн» I дәрәжә орденын алғанда, 2010 йыл
Зураб Церетели «Ватан алдында күрһәткән хеҙмәте өсөн» I дәрәжә орденын алғанда, 2010 йыл
Тыуған:

4 ғинуар 1934({{padleft:1934|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:4|2|0}})[1] (83 года)

Тыуған урыны:

Тифлис, ЗСФСР, СССР

Гражданлығы:

Совет Социалистик Республикалар Союзы СССР (до 1991)
Грузия Грузия (с 1992)
Рәсәй Рәсәй (с 2003)

Жанр:

скульптор

Уҡыған урыны:

Тбилиси художество академияһы

Стиль:

абстракционизм, соцреализм

Йоғонто:

Марк Шагал

Наградалары:
Социалистик Хеҙмәт Геройы — 1990
I дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» ордены
II дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» ордены
III дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» ордены
IV дәрәжә «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» ордены
Ленин ордены — 1990 Халыҡтар Дуҫлығы ордены  — 1994 Халыҡтар Дуҫлығы ордены  — 1980 Ҡалып:Медаль Во славу Осетии
Почётлы легион ордены кавалеры Ҡалып:Офицер ордена искусств и литературы
Бернардо О’Хиггинса ордены кавалеры
Ҡалып:Кавалер ордена Габриэлы Мистраль Ҡалып:Кавалер ордена Гражданских заслуг Ҡалып:Медаль Астана
Рәсәй Федерацияһы Президентының Почёт грамотаһы
Ҡалып:Орден Кадырова Ҡалып:Знак отличия За заслуги перед Москвой
Исемдәре:
СССР-ҙың халыҡ рәссамы— 1980 Ҡалып:Народный художник РФ
Премиялары:
Ленин премияһы — 1976 СССР Дәүләт премияһы — 1970 СССР Дәүләт премияһы — 1982 Рәсәй Федерацияһының Дәүләт премияһы — 1996
Сайт:

tsereteli.ru

Commons-logo.svg Работы на Викискладе

Церетели Зураб Константинович (груз. ზურაბ წერეთელი; 1934 йылдың 4 ғинуарында тыуған, Тбилиси, СССР) — совет һәм Рәсәй рәссамы, скульптор, дизайнер, педагог, профессор. 1997 йылдан Рәсәй художество академияһы президенты. СССР Художество академияһы академигы (1988; 1979 йылда — ағза-корреспондент). СССР-ҙың халыҡ рәссамы (1980). Социалистик Хеҙмәт геройы (1990). Ленин премияһы (1976), ике тапҡыр СССР-ҙың Дәүләт (1970, 1982) һәм Рәсәйҙең Дәүләт (1996) премиялары лауреаты. 1965 йылдан Коммунистар партияһы ағзаһы. 5000-дән ашыу һынлы сәнғәт, графика, скульптура, монументаль-декоратив сәнғәт(фреска, мозаика, панно) әҫәрҙәре авторы. «Ватан алдындағы хеҙмәттәре өсөн» орденының тулы кавалеры.

Биография[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Зураб Церетели1934 йылдың 4 ғинуарында Тбилиси ҡалаһында грузин ғаиләһендә тыуған. Уның атаһы Константин Георгиевич (1903—2002) Грузияла билдәле инженер-төҙөүсе, сығышы менән Церетели боронғо грузин нәҫеленән. Әсәһе — Нижарадзе Тамара Семен ҡыҙы(1910—1991), шулай уҡ кенәз нәҫеленән. Бәләкәй сағында Зурабҡа әсәһе яғынан ағаһы рәссам Георгий Нижарадзе ҙур йоғонто яһай. Уларҙың өйөнә Давид Какабадзе, Серго Кобуладзе, Уча Джапаридзе кеүек рәссамдар йыш килә. Һынлы сәнғәт менән мауыға башлаған үҫмергә тәүге һабаҡты улар бирә. Зураб Церетели Тбилиси Художество академияһының һынлы сәнғәт факультетын тамамлай, Грузия Фәндәр академияһының Тарих, археология һәм этнография институтында эшләй. 1964 йылда Францияла уҡығанда, билдәле рәссамдар Пабло Пикассо һәм Марк Шагал менән аралаша. Сочиҙағы Ривьера паркы янында «Ленин» мозаика панноһы — Церетелиҙың тәүге ҙур эштәренең береһе, 1970й. 1960-сы йылдар аҙағынан монументаль сәнғәт өлкәһендә әүҙем эшләй башлай. Рәсәйҙән тыш, уның скульптура әҫәрҙәре Бразилия, Бөйөк Британия, Испания, АҠШ, Франция, Япония, Грузия, Беларусь һәм Литвала бар. 1988 йылда СССР Художество академияһының ғәмәлдәге ағзаһы (академигы) итеп һайлана. 1997 йылдан Рәсәй Художество академияһы президенты. 2003 йылда Рәсәй Федерацияһы алдындағы хеҙмәттәре өсөн Рәсәй Президенты Владимир Путин тарафынан уға Рәсәй гражданлығы бирелә. Церетели шулай уҡ Мәскәү хәҙерге заман сәнғәте музейы һәм Церетели сәнғәт галереяһы директоры. 2010 йылдың февралендә Зураб Церетели Почет легионы ордены кавалеры исеменә лайыҡ булды. Шул уҡ йылдың июнендә АҠШ сәнғәт милли йәмғиәте уны алтын «Почет миҙалы» менән бүләкләне. Рәсәй һәм грузин рәссамдары араһында был награда менән Зураб Церетели ғына билдәләнгән.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Церетели Зураб Константинович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. гл. ред. А. М. Прохоров — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡалып:Президенты Российской академии художеств Ҡалып:Полные кавалеры ордена «За заслуги перед Отечеством»