Ҡадиров Сабир Рәхим улы

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Викидатала элемент юҡ

Ҡадиров Сабир Рәхим улы (7 март 190613 декабрь 1984) — Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнашыусы. 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының политбүлек башлығы урынбаҫары, гвардия подполковнигы.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Сабир Рәхим улы Ҡадиров 1906 йылдың 7 мартында Өфө губернаһы Бәләбәй өйәҙе (хәҙерге Башҡортостан Республикаһының Бәләбәй районы) Туҙлыҡыуыш ауылында тыуған.

1917 йылда Туҙлыҡыуыш земство башҡорт-урыҫ мәктәбен тамамлай.

1925 йылда Бәләбәй педагогия техникумын тамамлай.

1925—1926 йылдарҙа мәктәптә уҡытыусы булып эшләй.

1927—1929 йылдарҙа Бәләбәйҙә крәҫтиән йәштәре мәктәбе директоры була.

1929—1931 йылдарҙа Туймазы район халыҡ мәғарифы бүлегенең мөдире вазифаһын башҡара. 1931 йылдан ВКП(б) ағзаһы.

1931—1938 йылдарҙа Өфө сәнғәт техникумы директоры вазифаһын үтәй. Бер үк ваҡытта Тимирязев исемендәге Башҡорт педагогия институтының киске бүлегендә уҡып, 1933 йылда уның тарих факультетын тамамлай.

1938—1939 йылдарҙа — партия өлкә комитетының штаттағы лекторы.

1939—1941 йылдарҙа Башҡорт опера театры директоры вазифаһын башҡара.

1941 йылдың 23 июненән Ҡыҙыл Армия сафында хеҙмәт итә, 17-се бригада политбүлегенең өлкән инструкторы була. 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһын ойоштороуҙа әүҙем ҡатнаша.

1941 йылдың 20 ноябренән — 112-се Башҡорт кавалерия дивизияһының политбүлек башлығы урынбаҫары. Бөйөк Ватан һуғышында яралана, контузия алған. Артабан 62-се кавалерия полкы командиры. 1944 йылдың мартынан — 14-се Мозырь кавалерия дивизияһының 52-се кавалерия полкы командиры урынбаҫары. Еңеүҙе Эльба ярында АҠШ ғәскәрҙәре менән осрашып ҡаршылаған.

Һуғыштан һуң Миңлеғәле Шайморатов тураһында «Урал бөркөтө» тигән китап яҙған.

Өфө ҡалаһы буйынса 3-сө Аксаков һайлау округынан Башҡортостан АССР-ының 2-се саҡырылыш Юғары Советы депутаты итеп һайланған.

1984 йылдың 13 декабрендә Өфөлә вафат булған, Туҙлыҡыуыш ауылында ерләнгән.

Маҡтаулы исемдәре һәм наградалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • 1-се һәм 2-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены
  • өс Ҡыҙыл Байраҡ ордены
  • «Сталинградты обороналау өсөн» миҙалы
  • «Варшаваны алған өсөн» миҙалы
  • «Берлинды алған өсөн» миҙалы
  • «Германияны еңгән өсөн» миҙалы

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Орел Урала : О первом командире 16-й гвард. Башк. кавалерийск. дивизии М. М. Шаймуратова. Пер. с башк. / С. Р. Кадыров; Лит. запись З. Султанова. - Уфа : Башк. кн. изд-во, 1985. - 126 с. : ил.; 17 см. (Китаптың темаһы: 1941-1945 йй. бөйөк Ватан һуғышында кавалерия)

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]