Муса Йәлил

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Муса Йәлил
татар. Муса Җәлил
Рәсем
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of Russia.svg Рәсәй империяһы
Flag of the Russian Soviet Federative Socialist Republic (1918–1937).svg Совет Рәсәйе
Flag of the Soviet Union (1924–1955).svg СССР
Хеҙмәт итеүе СССР
Тыуған көнө 2 (15) февраль 1906[1] или 15 февраль 1906({{padleft:1906|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:15|2|0}})[2]
Тыуған урыны Рәсәй империяһы, Ырымбур губернаһы, Ырымбур өйәҙе, Мостафа (Ырымбур өлкәһе)
Вафат булған көнө 25 август 1944({{padleft:1944|4|0}}-{{padleft:8|2|0}}-{{padleft:25|2|0}})[1][3][2] (38 йәш)
Вафат булған урыны Германский рейх[d], Берлин, Шарлоттенбург-Вильмерсдорф[d], Музей тюрьмы Плётцензее[d]
Үлем сәбәбе гильотина[d]
Яҙма әҫәрҙәр теле татар теле
Һөнәр төрө хәрби корреспондент, шағир, автор, тәржемәсе, яҙыусы
Уҡыу йорто Этнологический факультет МГУ[d]
Әүҙемлек урыны Ырымбур, Серов[d] һәм Килинчи[d][4]
Сәйәси фирҡә ағзаһы Советтар Союзы Коммунистар партияһы
Һуғыш/алыш Бөйөк Ватан һуғышы
Жанр поэма[d] һәм либретто[d]
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Ленин ордены Советтар Союзы Геройы Ленин премияһы
Commons-logo.svg Муса Йәлил Викимилектә

Муса Йәлил (тулы исеме Муса Мостафа улы Йәлилов; 2 февраль (15 февраль) 1906 йыл25 август 1944 йыл) — СССР шағиры. Граждандар һәм Бөйөк Ватан һуғыштарында ҡатнашыусы. 1929 йылдан ВКП (б) ағзаһы. Советтар Союзы Геройы (1956, үлгәндән һуң), Ленин премияһы лауреаты (1957, үлгәндән һуң).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Күп балалы ғәиләлә алтынсы булып тыуған. Атаһы — Мостафа Йәлилов, әсәһе — Рәхимә Йәлилова (Сәйфуллина).

Хөсәйениә мәсете мәҙрәсәһендә уҡый. 1919 йылда комсомолға инә. Мәскәү дәүләт университетын тамамлай.

Хәтер[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Кинематографияла шағир образы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • «Моабитская тетрадь», реж. Леонид Квинихидзе, Ленфильм, 1968.
  • «Красная ромашка», ДЕФА (ГДР).

Китаптары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Муса Джалиль. Сочинения в трех томах / Кашшаф Г. — Казань, 1955-1956 (на татарском языке).
  • Муса Джалиль. Сочинения. — Казань, 1962.
  • Муса Джалиль. Избранное / Ганиев В. — М.: Художественная литература, 1966.
  • Муса Джалиль. Избранное. — М., 1976.
  • Муса Джалиль. Избранные произведения / Мустафин Р. — Издательство „Советский писатель“. Ленинградское отделение, 1979.

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Бикмухамедов Р. Муса Джалиль. Критико-биографический очерк. — М., 1957.
  • Госман Х. Татарская поэзия двадцатых годов. — Казань, 1964. (тат.)
  • Воздвиженский В. История татарской советской литературы. — М., 1965.
  • Файзи А. Воспоминания о Мусе Джалиле. — Казань, 1966.
  • Ахатов Г. Х. О языке Мусы Джалиля / «Социалистик Татарстан». — Казань, 1976, № 38 (16727), 15 февраля.
  • Ахатов Г. Х. Фразеологические обороты в поэме Мусы Джалиля «Письменосец». / Ж. «Советская школа». — Казань, 1977, № 5 (тат.).
  • Мустафин Р. А. По следам поэта-героя. Книга-поиск — М.: Советский писатель, 1976.
  • Корольков Ю. М. Через сорок смертей — М.: Молодая Гвардия, 1960.
  • Корольков Ю. М. Жизнь – песня. Жизнь и борьба поэта Мусы Джалиля — М.: Госполитиздат, 1959.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]