Айбүләк

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Село
Айбүләк
рус. Айбуляк
Ил

Рәсәй

Федерация субъекты

Башҡортостан

Муниципаль район

Яңауыл

Ауыл советы

Байғужа

Координаталар

56°12′25″ с. ш. 54°43′44″ в. д.HGЯO

Халҡы

285[1] кеше (2010)

Сәғәт бүлкәте

UTC+6

Почта индексы

452823

Һанлы танытмалар
Автомобиль коды

02, 102

ОКАТО коды

80 259 815 005

ОКТМО коды

80 659 415 106

ГКГН номеры

0522187

Айбүләк (Рәсәй)
Айбүләк
Айбүләк
Айбүләк (Башҡортостан Республикаһы)
Айбүләк

Айбүләк (рус. Айбуляк, икенсе атамаһы Уҡашйылға) — Башҡортостан Республикаһының Яңауыл районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 285 кеше[2]. Почта индексы — 452823, ОКАТО коды — 80259815005.

Халыҡ һаны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)

Иҫәп алыу йылы һәм көнө Бөтә халыҡ Ир-егеттәр Ҡатын-ҡыҙҙар Ир-егеттәр өлөшө (%) Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)
1897 йыл 9 февраль ( 26 ғинуар)
1920 йыл 26 август
1926 йыл 17 декабрь
1939 йыл 17 ғинуар
1959 йыл 15 ғинуар
1970 йыл 15 ғинуар
1979 йыл 17 ғинуар
1989 йыл 12 ғинуар
2002 йыл 9 октябрь
2010 йыл 14 октябрь 285 140 145 49,1 50,9

Халыҡ һаны буйынса аңлатма төрлө йылдарҙа иҫәп алыу тәртибенең айырмалығы булыу сәбәпле халыҡ һанының үҙенсәлегенә иғтибар итегеҙ.

1939 йыл — бар булған халыҡ һаны.
1989, 2002, 2010 йылдарҙа — даими йәшәгән урыны булып иҫәпләнгән халыҡ һаны

Географик урыны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

ЯңауылНефтекама юлында урынлашҡан[3]. Расстояние до:[4]

  • Район үҙәгенә тиклем (Яңауыл): 16 км
  • Яҡындағы тимер юл станцияһы (Яңауыл): 16 км

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1733 йылғы килешеүгә ярашлы Уҫы даруғаһы Уран улусы башҡорттарының Уҡаш тип аталған аҫаба ерҙәренә яһаҡлы татарҙарҙы ҡабул итеү тураһындағы килешеүгә ярашлы нигеҙ һалына. 1748 йылда бында 65 ир-ат теркәлгән. 1795 йылда V ревизияла яһаҡлы татарҙарҙан 96 ир-ат һәм 107 ҡатын-ҡыҙ теркәлгән.[5][6].

1834 йылда 60 йорт хужалығында 348 кеше йәшәгән (184 ир-ат һәм 164 ҡатын-ҡыҙ). 1842 йылда ауыл ҡарамағында 11 десәтинә усадьба ер, 694 дисәтинә һөрөнтө ер, 20 дисәтинә бесәнлек һәм 2 дисәтинә урман булған. Ауыл халҡы 180 ат, 226 һыйыр, 100 һарыҡ, 150 кәзә тотҡан. X ревизия 1859 йылда 100 хужалыҡта 517 типтәр һәм 1 хужалыҡта 6 башҡорт булыуын күрһәтә.[6]

1870 йылда — Өфө губернаһы Бөрө өйәҙенең 3-сө станицаһы Айбүләков ауылында 95 йорт хужалығы һәм 542 кеше (271 ир-ат һәм 271 ҡатын-ҡыҙ, 530 типтәр һәм 12 башҡорт) булған. Ауылда мәсет булған, шәмбе баҙарҙары (25 магазин булған) үткән, декабрь башында йәрминкәләр үткән. Халыҡ ауыл хужалығы һәм урман хужалығы менән шөғөлләнгән.[7].

1896 йылда Бөрө өйәҙе IV станицаһының Байғужа улусында — 147 йорт хужалығы, 889 кеше (463 ир-ат, 426 ҡатын-ҡыҙ) теркәлгән. Мәсет, баҙар рәттәре (49 шәмбе магазины, баҙар) һәм тағы ла бер нисә магазин һәм учреждение күрһәтелгән.[8] 1897 йылғы халыҡ иҫәбен алыу мәғлүмәттәре буйынса ауылда барлығы 858 кеше йәшәй (424 ир-ат һәм 434 инә зат), шуларҙың 800-е динлеләр.[9]

1906 йылда 896 кеше иҫәпләнә, мәсет, урыҫ-татар земство мәктәбе, шарап магазины, һыра йорто һәм 5 бакалея була; йәрминкәләр үтә.[5]

1920 йылда рәсми мәғлүмәттәр буйынса, шул уҡ ауылда 233 йортта 1171 кеше (570 ир-ат, 601 ҡатын-ҡыҙ) булған[10] йорт хужалығы иҫәбе буйынса — 1101 типтәр, 39 урыҫ, 17 башҡорт һәм 4 татар, шулай уҡ 233 хужалыҡта 2 эшсе иҫәпләнгән[10].

1926 йылда ауыл Башҡорт АССР-ының Бөрө кантоны Яңауыл улусына ҡарай[10].

1939 йылда ауыл халҡы 776 кеше тәшкил итә, 1959 йылда — 684 кеше.[5]

1982 йылда халыҡ һаны яҡынса 350 кеше тәшкил итә.[3]

1989 йылда 273 кеше (116 ир-ат, 157 ҡатын-ҡыҙ)[11].

2002 йылда 246 кеше (113 ир-ат, 133 ҡатын-ҡыҙ), башҡорттар (58 %) һәм татарҙар (39 %).[12]

2008 йылда ауыл бөтөрөлгән Айбуләк ауыл советынан Байғужа ауыл советына күсерелә.[13]

2010 йылда 285 кеше (140 ир-ат, 145 ҡатын-ҡыҙ)[1]

Ауыл клубы, ФАП, мәсет, почта бүлексәһе бар.[14]

Билдәле шәхестәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. Дата обращения: 20 август 2014. Архивировано 20 август 2014 года.
  2. Численность и размещение населения Республики Башкортостан по данным Всероссийской переписи населения 2010 года. Статистический сборник.  (рус.)
  3. 3,0 3,1 Лист карты O-40-134. Масштаб: 1 : 100 000. Состояние местности на 1982 год. Издание 1983 г.
  4. Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник / Сост. Р. Ф. Хабиров. — Уфа: Белая Река, 2007. — 416 с. — 10 000 экз. — ISBN 978-5-87691-038-7.
  5. 5,0 5,1 5,2 Айбуляк в Башкирской энциклопедии (недоступная ссылка). Дата обращения: 3 март 2019. Архивировано 24 декабрь 2019 года.
  6. 6,0 6,1 Асфандияров
  7. Списки населённых мест Российской империи. Вып. 45: Уфимская губерния: по сведениям 1870 года. / обраб. В. Зверинским. — СПб.: Центр. стат. ком. Мин. внутр. дел, 1877. — С. 77. — 195 с.
  8. Полный список населённых мест Уфимской губернии / под ред. Н. А. Озерова. — Уфа: Типография Губернского Правления, 1896. — С. 150. — 534 с.
  9. Населённые места Российской империи в 500 и более жителей : с указанием всего наличного в них населения и числа жителей преобладающих вероисповеданий по данным первой всеобщей переписи населения 1897 г. / под ред. Н. А. Тройницкого. — СПб., 1905. — С. 236.
  10. 10,0 10,1 10,2 Населённые пункты Башкортостана. Часть III, Башреспублика, 1926 / А. А. Хисматуллин. — Уфа: Китап, 2002. — С. 105. — 400 с. — ISBN 5-295-03091-1.
  11. Населённые пункты Республики Башкортостан (по данным переписи 2002 года). Статистический сборник. — Уфа: Башкортостанстат, 2005. — С. 134. — 138 с.
  12. 'http://www.asmo-rb.ru/engine/data/attach/1/spravochnik.xls Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан ВПН-2002 и 2009',
  13. Закон РБ от 19 ноября 2008 года N 49-з «Об изменениях в административно-территориальном устройстве Республики Башкортостан в связи с объединением отдельных сельсоветов и передачей населенных пунктов»
  14. Описание Байгузинского сельсовета
  15. Мерзляков Владимир Филиппович 2016 йылдың 21 апрель көнөндә архивланған. (Тикшерелеү көнө: 21 март 2019)

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]