Стельмах Михаил Афанасьевич

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Стельмах Михаил Афанасьевич
укр. Михайло Панасович Стельмах
Рәсем
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Тыуған көнө 11 (24) май 1912
Тыуған урыны Винница өлкәһе, Литын районы, Дьяковцы[d]
Вафат булған көнө 27 сентябрь 1983({{padleft:1983|4|0}}-{{padleft:9|2|0}}-{{padleft:27|2|0}}) (71 йәш)
Вафат булған урыны СССР, Украина Совет Социалистик Республикаһы, Киев
Ерләнгән урыны Байково зыяраты[d]
Изображение могилы
Балалары Стельмах, Ярослав Михайлович[d] һәм Dmytro Stelmakh[d]
Һөнәр төрө драматург, шағир, сәйәсмән
Биләгән вазифаһы СССР Юғары Советы депутаты[d]
Ойошма йәки клуб ағзаһы СССР Яҙыусылар союзы һәм Украинаның Милли фәндәр академияһы
Уҡыу йорто Винница дәүләт педагогия университеты
Әүҙемлек осороноң башланыуы Ошибка Lua в Модуль:Wikidata на строке 199: Функция для отображения свойства не найдена.
Һуғыш/алыш Бөйөк Ватан һуғышы
Жанр Роман, повесть[d], театр пьесаһы[d] һәм шиғыр[d]
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Социалистик Хеҙмәт Геройы Ленин ордены Октябрь революцияһы ордены II дәрәжә Ватан һуғышы ордены Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены Халыҡтар Дуҫлығы ордены «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең егерме йыллығы» юбилей миҙалы юбилейная медаль «Тридцать лет Победы в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.» медаль «В память 1500-летия Киева» Сталинская премия Ленин премияһы Украинаның Тарас Шевченко исемендәге милли премияһы
Изображение памятной доски
Commons-logo.svg Стельмах Михаил Афанасьевич Викимилектә

Стельмах Михаил Афанасьевич (укр. Михайло Панасович Стельмах; 1912—1983) — украин совет яҙыусыһы һәм драматургы, Сталин премияһы лауреаты (1951), Социалистик Хеҙмәт Геройы (1972)[1]. Усср Фәндәр академияһы академигы (1978). СССР Юғары Советының 6-10-сы саҡырылыш депутаты (1962 йылдан).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Михаил Стельмах 1922 йылдың 11 (24) майында Дьяковец ауылында (хәҙерге Украинаның Винница өлкәһе Литын районы) ярлы крәҫтиән ғаиләһенән тыуған. 1929 йылда мәктәпте тамамлағас, Винница педагогия техникумына, һуңынан Винница педагогия институтының әҙәбиәт факультетына уҡырға инә, уны 1933 йылда уңышлы тамамлай. 1933—1939 йылдарҙа уҡытыусы булып эшләй. 1939—1945 йылдарҙа РККА-ла, башта рядовой артиллерист була, ә 1944 йылда ауыр яраланып ике йыл Өфөлә дауаланғандан һуң — Беренсе украина фронтының «За честь Отчизны» гәзите хәбәрсеһе була. Һуғыш осоронда Воронежда һәм Өфөлә Михаил Стельмахтың шиғырҙар йыйынтығы нәшер ителә. Һуғыш тамамланғас, эшкә килгән Усср Фәндәр академияһының Сәнғәтте өйрәнеү, этнография һәм фольклор институтына эшкә килә, унда 1953 йылға тиклем эшләй[1].

М. А. 1983 йылдың 27 сентябрендә вафат була. Киев ҡалаһында Байков зыяратында ерләнә.

Улы — билдәле яҙыусы һәм сценарист Ярослав Стельмах.

Ижады[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Әҙәби эшмәкәрлек менән 1936 йылдан шөғөлләнә.

Романдар трилогияһы авторы:

  • 1950 — «Большая родня»,
  • 1957 — «Кровь людская — не водица»,
  • 1959 — «Хлеб и соль».

Был трилогия А. П. Довженко исемендәге киностудияла экранлаштырыла — фильмдар:

  • 1960 — «Кровь людская — не водица»,
  • 1961 — «Дмитро Горицвит»,
  • 1963 — «Люди не все знают».

Шулай уҡ Михаил Стельмах — түбәндәге романдар авторы:

    • 1961 — «Правда һәм кривда»,
    • 1969 — «Дума про тебя»;
  • балалар повестары:
    • 1964 — «Гуси-лебеди летят»,
    • 1967 — «Щедрый вечер»[1].

Михаил Стельмах сценарийҙары буйынса төшөрөлгән фильмдар:

  • 1954 — «Над Черемошем» (режиссеры Г. Т. Крикун),
  • 1958 — «Живи, Украина!»,
  • 1970 — «Хлеб и соль»,
  • 1974 — «Гуси-лебеди летят»,
  • 1976 — «Щедрый вечер».

Солженицынға, Сахаровҡа ҡаршы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Стельмах М. А. 1973 йылдың 31 авгусында бер төркөм совет яҙыусыларының «Правда» гәзите редакцияһына Сахаров һәм Солженицын тураһында яҙған хатына ҡул ҡуя.

Наградалары һәм премиялары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Запорожье Милли университеты стенаһындағы иҫтәлекле таҡтаташ

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 1,2 Большая Советская Энциклопедия. Гл. ред. А. М. Прохоров, 3-е изд. Т. 24. Книга I. Собаки — Струна. 1976. 608 стр., илл.; 35 л. илл. и карт.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]