Шеварднадзе Эдуард Амвросиевич

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Эдуард Амвросиевич Шеварднадзе
груз. ედუარდ ამბროსის ძე შევარდნაძე
Эдуард Амвросиевич Шеварднадзе
Флаг
Грузияның 2-се Президенты
26 ноябрь 1995 йыл — 22 ноябрь 2003 йыл
Алда килеүсе: Вазифа тергеҙелә (19911992: Звиад Константинович Гамсахурдия)
Һуңыраҡ килеүсе: Нино Анзоровна Бурджанадзе (вазифа башҡарыусы)
Михаил Николозович Саакашвили
6 ноябрь 1992 йыл — 26 ноябрь 1995 йыл
Алда килеүсе: Вазифа булдырыла; Грузияның Дәүләт Советы Рәйесе булараҡ үҙе
Һуңыраҡ килеүсе: Вазифа бөтөрөлә; Грузия Президенты булараҡ үҙе
4 ноябрь 1992 йыл — 25 ноябрь 1995 йыл
Алда килеүсе: Вазифа булдырыла
Һуңыраҡ килеүсе: Зураб Виссарионович Жвания
10 март — 4 ноябрь 1992 йыл
Алда килеүсе: Вазифа булдырыла
Һуңыраҡ килеүсе: Вазифа бөтөрөлә
19 ноябрь — 26 декабрь 1991 йыл
Хөкүмәт башлығы: Иван Степанович Силаев
Алда килеүсе: Вазифа булдырыла;
Борис Дмитриевич Панкин (СССР-ҙың Сит ил эштәре министры булараҡ)
Һуңыраҡ килеүсе: Вазифа бөтөрөлә
2 июль 1985 йыл — 20 декабрь 1990 йыл
Хөкүмәт башлығы: Николай Иванович Рыжков
Алда килеүсе: Андрей Андреевич Громыко
Һуңыраҡ килеүсе: Александр Александрович Бессмертных
1 июль 1985 йыл — 13 июль 1990 йыл
(1978 йылдың 27 ноябренән — кандидат)
29 сентябрь 1972 йыл — 6 июль 1985 йыл
Алда килеүсе: Василий Павлович Мжаванадзе
Һуңыраҡ килеүсе: Джумбер Ильич Патиашвили
21 май 1965 йыл — август 1972 йыл
Алда килеүсе: Отар Александрович Кавтарадзе
Һуңыраҡ килеүсе: Константин Еремеевич Кетиладзе
 
Партия: КПСС (19481991)
Белеме: А. Цулукидзе исемендәге Кутаиси педагогия институты
Дине: православие, Грузин православ сиркәүе
Тыуған: 25 ғинуар 1928({{padleft:1928|4|0}}-{{padleft:1|2|0}}-{{padleft:25|2|0}})
СССР, ЗСФСР, Грузин ССР-ы, Гурия крайы, Ланчхут районы, Мамати ауылы,
Үлгән: 7 июль 2014({{padleft:2014|4|0}}-{{padleft:7|2|0}}-{{padleft:7|2|0}}) (86 йәш)
Тбилиси, Грузия
Исеме: груз. ედუარდ შევარდნაძე
рус. Эдуард Амвросиевич Шеварднадзе
Атаһы: Амвросий Георгиевич Шеварднадзе
Ҡатыны: Нанули Ражденовна Шеварднадзе (ҡыҙ фамилияһы Цагарейшвили) (1929—2004)
Балалары: сын: Паата
дочь: Манана
 
Хәрби хеҙмәт
Хеҙмәт иткән йылдары: 19641972
Принадлежность: Совет Социалистик Республикалар Союзы СССР
Ғәскәр төрө: МВД
Хәрби звание:
Генерал-майор
Командалыҡ иткән: Грузин ССР-ы Йәмәғәт тәртибен һаҡлау министрлығы (1965—68),
Грузин ССР-ы Эске эштәр министрлығы (1968—72)
 
Наградалары:
Социалистик Хеҙмәт Геройы
Ленин ордены Ленин ордены Ленин ордены Ленин ордены
Ленин ордены Октябрь Революцияһы ордены 1-се дәрәжә Ватан һуғышы ордены Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены
Отличнейший орден Святого Михаила и Святого Георгия
Орден Князя Ярослава Мудрого І степени
I класлы Төркиә ордены кавалеры

Хата: 2 юлының аҙағында һылтанма дөрөҫ түгел

«ГФР алдындағы ҡаҙаныштар өсөн» орденының махсус дәрәжәле Ҙур тәреһе кавалеры
Ҡалып:Орден Независимость (Азербайджан)

Эдуа́рд Амвро́сиевич Шевардна́дзе (груз. ედუარდ ამბროსის ძე შევარდნაძე, Эдуа́рд Амбро́сис дзе Шевардна́дзе; 25 ғинуар 19287 июль 2014[1]) — совет һәм грузин дәүләт эшмәкәре һәм сәйәсмәне. Грузия Ленинсы Коммунистик Йәштәр Союзы (ЛКСМ Грузии) Үҙәк Комитетының 1-се секретары (1957—1961), Грузин ССР-ы Эске эштәр министры (1965—1972), Грузия Комммунистар партияһы Үҙәк Комитетының беренсе секретары (1972—1985), СССР-ҙың Сит ил эштәре (1985—1990) һәм Тышҡы бәйләнештәр министры (19 ноябрь — 26 декабрь 1991)[2]. Социалистик Хеҙмәт Геройы (1981). КПСС Үҙәк Комитетының Политбюро ағзаһы (1985—1990), М. С. Горбачёвтың яҡын соратнигы, Грузия Президенты (1995—2003).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Эдуард Амвросиевич Шеварднадзе 1928 йылдың 25 ғинуарында Грузин ССР-ының (хәҙерге Грузияның) Гурия өлкәһе Лахчут районы Мамати ауылында педагог ғаиләһендә тыуған. Уның оло ағаһы Акакий 1941 йылда Брест крепосын обороналағанда батырҙарса һәләк була, хәҙерге ваҡытта «Герой-крепость Брест» мемоиаль комплексында ерләнгән[3]. Хеҙмәт эшмәкәрлеген 1946 йылда ВЛКСМ-дың Тбилиси ҡалаһы Орджоникидзе район комитетында инструктор булып башлай, артабан кадрҙар һәм ойоштороу-инструктор эштәре бүлеге мөдире була[4]. 19491951 йылдарҙа Эдуард Амвросиевич Грузияның ВКП (б) Үҙәк Комитеты ҡарамағындағы ике йыллыҡ партия мәктәбе тыңлаусыһы. Уны таманлағандан һуң Грузия Ленинсы Коммунистик Йәштәр Союзы (ЛКСМ Грузии) Үҙәк Комитеты инструкторы итеп үрләтелә. 1952 йылда Шеварднадзе комсомолдың Кутаиси өлкә комитеты секретары, шунан икенсе секретары, ә алдағы йылда — беренсе секретары итеп һайлана.

Тбилиси медицина техникумын, 1959 йылда «тарих» һөнәре буйынса — А. Цулукидзе исемендәге Кутаиси педагогия институтын тамамлай.

19561957 йылдарҙа — Грузия Ленинсы Коммунистик Йәштәр Союзы Үҙәк Комитетының (ЦК ЛКСМ Грузии) икенсе, 19571961 йылдарҙа — беренсе секретары. 1958 йылдың апрелендә ВЛКСМ-дың ХІІІ съезында Михаил Горбачёв менән таныша.

19611963 йылдарҙа — Грузия Коммунистар партияһы Мцхет район комитетының беренсе секретары, 19631964 йылдарҙа — партияның Тбилиси ҡалаһы Беренсе май район комитетының беренсе секретары. 19641965 йылдарҙа — Грузин ССР-ы Йәмәғәт тәртибен һаҡлау министрының беренсе урынбаҫары, 19651968 йылдарҙа — Йәмәғәт тәртибен һаҡлау министры. 19681972 йылдарҙа — Грузин ССР-ы Эске эштәр министры. Махсус дәрәжәһе — Эске хеҙмәт генерал-майоры.

1972 йылда Грузин ССР-ы Коммунистар партияһының Тбилиси ҡала комитетының беренсе секретары була.

АҠШ-тың Тегерандағы илселегенән Иран студенттары 1979 йылда алып сыҡҡан документ

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Китаптар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Als der Eiserne Vorhang zerriss — Begegnungen und Erinnerungen. Metzler, Peter W., Duisburg 2007, [Aktualisierte, neu konzipierte und ergänzte Ausgabe von Pikri Tsarsulsa da Momawalze — Memuarebi] Die deutsche Ausgabe ist Grundlage für alle Übersetzungen und Ausgaben außerhalb der georgischen Sprache. ISBN 978-3-936283-10-5
  • Когда рухнул железный занавес. Встречи и воспоминания. Эдуард Шеварднадзе, экс-президент Грузии, бывший министр Иностранных дел СССР. Предисловие Александра Бессмертных. Übersetzung aus der deutschen in die russische Sprache. Russische Lizenzausgabe von «Als der Eiserne Vorhang zerriss»; Grundlage der russischen Ausgabe ist die deutsche Ausgabe. М.: Издательство «Европа», 2009, 428 с. ISBN 978-5-9739-0188-2
  • Kui raudne eesriie rebenes. Übersetzung aus der deutschen in die estnische Sprache. Estnische Lizenzausgabe von «Als der Eiserne Vorhang zerriss»; Grundlage der estnischen Ausgabe ist die deutsche Ausgabe. Olion, Tallinn, 2009. ISBN 978-9985-66-606-7

Библиография[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Алдан килеүсе:
Василий Павлович Мжаванадзе
Грузия ССР-ы Комммунистар партияһы Үҙәк Комитетының 11-се беренсе секретары
Emblem of the Georgian SSR.svg

29 сентябрь 19726 июль 1985
Һуңынан килеүсе:
Джумбер Ильич Патиашвили
Алдан килеүсе:
Андрей Андреевич Громыко
СССР-ҙың 6-сы Сит ил эштәре министры
State Emblem of the Soviet Union.svg

2 июль 198520 декабрь 1990
Һуңынан килеүсе:
Александр Александрович Бессмертных
Алдан килеүсе:
Борис Дмитриевич Панкин
СССР-ҙың Сит ил эштәре министры
СССР-ҙың 1-се Тышҡы бәйләнештәр министры
State Emblem of the Soviet Union.svg

19 ноябрь26 декабрь 1991
Һуңынан килеүсе:
Андрей Владимирович Козырев
Рәсәй Федерацияһының Сит ил эштәре министры
Алдан килеүсе:
Вазифа булдырыла
Тенгиз Китовани һәм Джаба Иоселиани Грузия Хәрби Советының рәйестәштәре булараҡ
Грузия Дәүләт Советының 1-се Рәйесе
Coat of arms of the Democratic Republic of Georgia.svg

10 март 19924 ноябрь 1992
Һуңынан килеүсе:
Зураб Виссарионович Жвания
Алдан килеүсе:
Вазифа булдырыла
Грузия парламентының 1-се Рәйесе
Coat of arms of the Democratic Republic of Georgia.svg

4 ноябрь 199226 ноябрь 1995
Һуңынан килеүсе:
Вазифа бөтөрөлә
Алдан килеүсе:
Звиад Гамсахурдия
Грузияның 2-се Президенты
Coat of arms of the Democratic Republic of Georgia.svg

26 ноябрь 199523 ноябрь 2003
Һуңынан килеүсе:
Нино Анзоровна Бурджанадзе (вазифа башҡарыусы)
Михаил Николозович Саакашвили