Щербаченко Мария Захаровна

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Щербаченко Мария Захаровна
Рәсем
Заты ҡатын-ҡыҙ
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of the Ukrainian Soviet Socialist Republic.svg Украина Совет Социалистик Республикаһы
Хеҙмәт итеүе СССР
Тыуған көнө 14 февраль 1922({{padleft:1922|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:14|2|0}})
Тыуған урыны Украина Совет Социалистик Республикаһы, Харьковская губерния[d], Волчанский уезд[d], Неждановка[d]
Вафат булған көнө 23 ноябрь 2016({{padleft:2016|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:23|2|0}}) (94 йәш)
Вафат булған урыны Украина, Киев
Ерләнгән урыны Лукьянов хәрби зыяраты[d]
Һөнәр төрө военный врач, юрист
Һуғыш/алыш Бөйөк Ватан һуғышы
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Советтар Союзы Геройы Ленин ордены I дәрәжә Ватан һуғышы ордены «Батырлыҡ өсөн» миҙалы (СССР) «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Еңеүҙең егерме йыллығы» юбилей миҙалы юбилейная медаль «Тридцать лет Победы в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.» юбилейная медаль «Сорок лет Победы в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.» юбилейная медаль «50 лет Победы в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.» юбилейная медаль «60 лет Победы в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.» медаль Жукова юбилейная медаль «50 лет Вооружённых Сил СССР» юбилейная медаль «60 лет Вооружённых Сил СССР» юбилейная медаль «70 лет Вооружённых Сил СССР» медаль «В память 1500-летия Киева» Медаль имени Флоренс Найтингейл орден «За заслуги» ІІ степени орден «За заслуги» ІІІ степени орден Богдана Хмельницкого III степени медаль «Защитнику Отчизны» юбилейная медаль «60 лет освобождения Украины от фашистских захватчиков» медаль «70 лет освобождения Украины от фашистских захватчиков»
Commons-logo.svg Щербаченко Мария Захаровна Викимилектә

Щербаченко Мария Захаровна (14 февраль 1922 йыл23 ноябрь 2016 йыл) — 237-се уҡсылар дивизияһы, 835-се уҡсылар полкының рота санитары (40-сы армия, Воронеж фронты), Советтар Союзы Геройы (23 октябрь 1943 йыл), запастағы гвардия старшинаһы.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Мария Захаровна Щербаченко 1922 йылдың 14 февралендә Украинаның Харьков губернаһы Ефремовка ауылында крәҫтиән ғаиләһендә тыуған. Милләте буйынса — украин. Ун йәшендә ата-әсәһенән мәхрүм ҡала һәм уны өлкән ағаһы тәрбиәләй. 7-се синыфты тамамлағандан һуң, хисапсылар курсын тамамлай. Колхозда бухгалтер ярҙамсыһы булып эшләй. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында оккупация ваҡытында үҙ ауылында йәшәй.

Ҡыҙыл Армия сафына 1943 йылдың мартынан саҡырыла. Сәмәрҡәнд медицина училищеһында санитаркалар курсын тамамлағандан һуң 1943 йылдың июнендә хәрәкәттәге армияға ебәрелә. Бөйөк Ватан һуғышы алыштарында ҡатнаша.

1943 йылдың 24 сентябре төнөндә санитарка Щербаченко үҙенең подразделениеһы менән бергә Киев өлкәһенең Ҡағарлыҡ районында урынлашҡан Гребни ауылы районында Днепр йылғаһын беренсе булып аша сыға. 10 көн эсендә ул һуғыш яланынан 112 яралы һалдатты алып сыға һәм медицина ярҙамы күрһәтә. Ҡаты яралы һалдат һәм офицерҙарҙы Мария Захаровна шәхсән йылға аша сығара һәм яҡындағы медпунктҡа оҙата. Һуғыштың беренсе көнөнән алып яугирҙәр рәтендә ҡулына автомат тотоп алыша[1].

1943 йылдың 23 октябрендә СССР Юғары Совет Президиумының Указы менән ҡыҙылармеец Мария Захаровна Щербаченкоға Советтар Союзы Геройы исеме бирелә.

Һуғыштан һуң старшина Мария Щербаченко демобилизациялана. Ташкент юридик мәктәбен тамамлағандан һуң юрист булып эшләй.

Украина оборона министрының 2000 йылдың 22 июнендәге 188-се бойороғо менән Мария Захаровна Төньяҡ оператив командованиеның 407-се үҙәк хәрби госпиталенең почётлы һалдаты булып теркәлә[2].

Киевта йәшәй. Киевта Лукьянов хәрби зыяратында ерләнә.

Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Список женщин — Героев Советского Союза

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Щербаченко Мария Захаровна // Герои Советского Союза: Краткий биографический словарь / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов — М.: Воениздат, 1988. — Т. 2 /Любов — Ящук/. — Б. 814. — 863 б. — 100000 экз. — ISBN 5-203-00536-2.
  • Дворецкая В. Славная патриотка // Героини: очерки о женщинах — Героях Советского Союза / ред.-сост. Л. Ф. Торопов; предисл. Е. Кононенко — Вып. 2. — М.: Политиздат, 1969. — 463 б.
  • Sakaida H. Heroines of the Soviet Union. Osprey Pub. Oxford. 2003.
  • Герои Советского Союза — узбекистанцы. Ташкент, 1984.
  • Героини. М., 1969, вып. 2.
  • Кузьмин М. К. Медики-Герои Советского Союза. М., 1970.
  • Подвиги во имя Отчизны. — 2-е изд., — Харьков: Прапор, 1985.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Щербаченко Мария Захаровна. «Герои страны» сайты.  (Тикшерелгән 3 июль 2013)