Тонтортүз

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Тонтортүз
Флаг Герб
Флаг Герб
Ил

Рәсәй

Федерация субъекты

Пермь крайы

Муниципаль район

Барҙы районы

Координаталар

57°03′23″ с. ш. 55°35′38″ в. д.HGЯO

Милли состав

башҡорттар

Телефон коды34261
Цифровые идентификаторы
Автомобиль коды

59, 81, 159

ОКАТО коды

57 204 000 032

ОКТМО коды

57 604 419 116

Тонтортүз (Рәсәй)
Тонтортүз
Тонтортүз
Тонтортүз (Пермь крайы)
Тонтортүз

Тонтортүз (Тонтортамаҡ, Тауауыл[1]; рус. Усть-Тунтор) — Пермь крайының Барҙы районындағы башҡорт ауылы, Елпачиха ауыл биләмәһенә керә. Почта индексы — 618161, ОКАТО коды — 57204819004.

Ауыл район үҙәге Барҙы ауылынан яҡынса 15 км төньяҡтараҡ урынлашҡан.

Халыҡ һаны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

2010 йылдың 14 октябрендә уҙғарылған Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбе мәғлүмәттәре буйынса ауылда 277 кеше теркәлгән, шул иҫәптән 115 ир һәм 162 ҡатын-ҡыҙ[2].

2005 йылда ауылда 336 кеше йәшәгән[3].

Ауылдың тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Усть-Тунтор ауылы Тауауыл, Усман исемдәре аҫтында ла билдәле булған[4].

1816 йылғы ревизия мәғлүмәттәре буйынса ауылдың 69 йортонда 219 ир һәм 208 ҡатын-ҡыҙ йәшәгән[4]. 1834 йылда 100 йортта 277 ир һәм 255 ҡатын-ҡыҙ, ә 1859 йылда 133 йортта 425 ир һәм 367 ҡатын-ҡыҙ иҫәпләнгән[4].

Ауылда йәмиғ мәсете һәм уның эргәһендәге мосолман мәктәбе булған[4].

Усть-Тунтор (Тауауыл) 1773—1775 йылдарҙағы Е.И. Пугачёв етәкселегендәге Крәҫтиәндәр һуғышында ҡатнашыусы, Пугачёв полковнигы, йөҙбашы[5], ихтилалда ҡатнашыусы ғәйнә башҡорттарының етәкселәренең береһе[6]Батырҡай Иткининдың тыуған ауылы[4].

1839 йылда йорт старшинаһы вазифаһын 52-йәшлек зауряд-хорунжий, 1812 йылғы Ватан һуғышы иҫтәлегенә көмөш миҙал кавалеры, 20-се башҡорт полкы ветераны Каһарман Кәрәй улы Аширов башҡарған[4].

Тарихсы Ә. З. Әсфәндиәров 1834 йылда үткәрелгән VIII ревизия мәғлүмәттәренә таянып ауылда йәшәүсе башҡорттарҙың исемлеген баҫтырған:

Ауылдың билдәле шәхестәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Батырҡай Иткинин — 1773—1775 йылдарҙағы Е. И. Пугачёв етәкселегендәге Крәҫтиәндәр һуғышында ҡатнашыусы, Пугачёв полковнигы, йөҙбашы, ихтилалда ҡатнашыусы ғәйнә башҡорттарының етәкселәренең береһе.
  • Ҡаһарман Кәрәй улы Аширов — 1812 йылғы Ватан һуғышы ветераны, көмөш миҙал кавалеры, 20-се башҡорт полкы ветераны.
  • Сәйфулла Сәйҙәшев — 1773—1775 йылдарҙағы Е. И. Пугачёв етәкселегендәге Крәҫтиәндәр һуғышында ҡатнашыусы, Пугачёв полковнигы, мулла.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Камалов А. А., Камалова Ф. У. Атайсал — Уфа: Башкирское издательство «Китап», 2001. — Б. 366. — 544 б. — ISBN 5-295-02882-8.
  2. Численность и размещение населения Пермского края. Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Пермскому краю. Тәүге сығанаҡтан архивланған 18 октябрь 2012. 1 сентябрь 2012 тикшерелгән.
  3. Решение Земского Собрания Бардымского района от 24 июня 2005 г. №72 «О перечне населённых пунктов Бардымского муниципального района». Нормативно-правовые акты Российской Федерации — Министерство юстиции Российской Федераци. 14 октябрь 2012 тикшерелгән.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 4,5 4,6 Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап. 2009.
  5. Батыркай Иткинин
  6. Мы — гайнинские башкиры

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]