Аникушин Михаил Константинович

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Аникушин Михаил Константинович
Заты ир-ат[1]
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of Russia.svg Рәсәй
Тыуған көнө 19 сентябрь (2 октябрь) 1917
Тыуған урыны Рәсәй республикаһы, Мәскәү ҡалаһы[2]
Вафат булған көнө 18 март 1997({{padleft:1997|4|0}}-{{padleft:3|2|0}}-{{padleft:18|2|0}}) (79 йәш)
Вафат булған урыны Рәсәй, Санкт-Петербург
Ерләнгән урыны Литераторские мостки[d]
Изображение могилы
Һөнәр төрө рәссам, скульптор
Эш биреүсе И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург һынлы сәнғәт, скульптура һәм архитектура институты
Ойошма йәки клуб ағзаһы СССР Рәссамдар союзы[d]
Уҡыу йорто И. Е. Репин исемендәге Санкт-Петербург һынлы сәнғәт, скульптура һәм архитектура институты
Сәйәси фирҡә ағзаһы Советтар Союзы Коммунистар партияһы
Ҡатнашыусы XXII съезд КПСС[d]
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Ленин ордены Социалистик Хеҙмәт Геройы Октябрь революцияһы ордены II дәрәжә Ватан һуғышы ордены СССР-ҙың халыҡ рәссамы Хеҙмәт Ҡыҙыл Байраҡ ордены Халыҡтар Дуҫлығы ордены «1941-1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында фиҙакәр хеҙмәт өсөн» миҙалы Ленин премияһы
Статус авторского права как автора работы защищены авторским правом[d]
Commons-logo.svg Аникушин Михаил Константинович Викимилектә

Аникушин Михаил Константинович (19 сентябрь (2 октябрь) 1917, Мәскәү — 18 март 1997, Санкт-Петербург) — СССР һәм Рәсәй скульптор-монументалисы, педагог, йәмәғәт эшмәкәре. СССР-ҙың халыҡ рәссамы (1963). Социалистик Хеҙмәт Геройы (1977). Ленин премияһы (1958) һәм И.Е. Репин исемендәге РСФСР дәүләт премияһы лауреаты (1986).

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Михаил Аникушин 1917 йылдың 19 сентябрендә (2 октябрь) Мәскәүҙә эшсе ғаиләһендә тыуған.

1931 йылда Г.А.Козлов етәкселегендә Мәскәү рәсем һәм әүәләү студияһында шөғөлләнә башлай.

19351936дарҙа Репин исемендәге Ленинград һынлы сәнғәт, скульптура һәм архитектура институтында В. С. Богатыревта әҙерлек класында уҡый, ә 19361937 йылдарҙа — Ленинград урта художество мәктәбендә Г.А. Шульцта, 19371941 һәм 19451947 йыл дарҙа И. Е. Репин исемендәге Ленинград скульптура, архитектура һәм рәсем сәнғәте институтында В А. Синайскийҙа һәм А. Т. Матвеевта уҡый.

1948—1951 йылдарҙа вафатына тиклем һәм 1958 йылда И. Е. Репин исемендәге Ленинград скульптура, архитектура һәм рәсем сәнғәте институтында уҡыта, шәхси ижад оҫтаханаһына етәкселек итә[3]. Профессор (1960).

Һуғыш башланыу менән ополчениеға китә. 1941 йылдың ноябренән Эшсе-Крәҫтиән Ҡыҙыл Армияһы сафтарында һуғыша.

Скульпторҙың иң билдәле эштәренең береһе — А.С. Пушкин һәйкәле, 1957 йылдан Ленинградта ҡуйыла, Ленин премияһына лайыҡ була (1958).

Традицион классик мәктәбе вәкиле, станок һәм монументаль скульптурала эшләй, үҙ заманы өсөн әһәмиәтле булған бер нисә билдәле һүрәттәрҙең: А.С. Пушкиндың, А А.П. Чеховтың, Г. С. Уланова, Н. К. Черкасов, В М. Бехтерева, В И. Лениндың, блокадалы Ленинградтың героик һаҡсыларына Мемориаль комплекстың скульптура төркөмөнөң авторы

Санкт-Петербургта «Литераторские мостки» некрополенең Волков зыяратында М. К. Аникушин ҡәбере

СССР Художество академияһының тулы хоҡуҡлы ағзаһы, (1962; СССР Художество академияһының ағза-корреспонденты (1958)), Рәсәй художество академияһы Президиумы ағзаһы (1995—1997). СССР Рәссамдар союзының Ленинград бүлексәһе идараһы рәйесе (1962—1972, 1986—1990). Санкт-Петербургтың почетлы гражданы (1997).

1944 йылдан ВКП(б) ағзаһы, КПСС Үҙәк Комитеты ҡарамағындағы Үҙәк ревизия комиссияһының ағзаһы (1966—1976).

1997 йылдың 18 майында Санкт-Петербургта вафат була. «Литераторские мостки» некрополенең Волков зыяратында ерләнә

Ғаиләһе[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Ҡатыны — Мария Тимофеевна Литовченко (1917—2003), скульптор. Рәсәй Художество академияһының мөхбир ағзаһы. Рәсәй Федерацияһының халыҡ рәссамы.
    • Ҡыҙы — Аникушина Вера Михайловна (1949—2013)[4]
    • Ҡыҙы — Нина Михайловна Аникушина[5][6]
      • Ейәне — Адриан

Маҡтаулы исемдәре һәм бүләктәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Төп эштәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • «Воин-победитель» (диплом эше, 1947)
  • А. С. Пушкин һәйкәле (Ленинградта «Пушкинская» метро станцияһында ултырған кәүҙә, 1955)
  • А. С. Пушкин һәйкәле, Ленинградта Сәнғәттәр майҙанында (бронза, гранит, 1949—1957; арх. Петров В. А.; 1957 йылда асыла)
  • Ташкентта А.С.Пушкин һәйкәле (1974)
  • В.М.Бехтерев портреты (1960)
  • Е. П. Корчагина-Александровская һәйкәле (1958); Волков зыяратында
  • Артист Ю.М.Юрьев портреты, бронза, гранит, 1961; Александро-Невской лавра некрополе
  • Космонавт Г.С.Титов портреты (1961)
  • Ленинградта Мәскәү майҙанында В. И. Ленин һәйкәле (1970, арх. В.А.Каменский)
  • Финляндияла Туркуҙа В. И. Ленин һәйкәле (1977) [1]
  • Генераль авиаконструктор А.С.Яковлев портреты (1975)
  • «Героическим защитникам Ленинграда» мемориалы (1975 йылда асыла, архитекторҙар В.А.Каменский и С.БСперанский)
  • Композитор Г.В.Свиридов портреты (1980)
  • Артист Н.К.Черкасов портреты (1975, Александро-Невская лавраһы некрополе)
  • Мәскәүҙә Новодевичье зыяратында Р.М.Глиэр ҡәберендә һәйкәл
  • Конструктор НД.Кузнецов бюсы, 1986 йылдың 19 авгусында Һамарҙа Кузнецов скверында ҡуйылған
  • А. С. Пушкин һәйкәле ( «Черная речка» метро станцияһы (Санкт-Петербург, 1982)
  • Нагасакиҙа Тыныслыҡ паркында «Мир» композицияһы
  • Г. С. Уланова һәйкәле (Санкт-Петербург, 1984 й.).
  • Находкала В. И. Ленин һәйкәле (1984 йыл).
  • Мәскәүҙә Вера Мухина һәйкәле (1989 йыл).
  • Калининградта А. С. Пушкин (1993 йыл) һәм М.И.Кутузов һәйкәлдәре (1995 йыл)
  • Мәскәүҙә Камергер тыҡрығында А.П.Чехов һәйкәле (1997).
  • Чехов ҡалаһында А. П. Чехову һәйкәле. Был скульпторҙың А.П.Чеховҡа арналған беренсе эше.
  • Санкт-Петербургта Рәсәй флотын төҙөүселәргә һәм диңгеҙселәргә һәйкәл (1996 йылда асыла)

Хәтер[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рәсәйҙең почта конверты
  • 2007 йылдың 2 октябрендә скульптор йәшәгән йортта, (Ҡомло яр, 16 йорт), мемориаль таҡта ҡуйылған[8].
  • Каменноостровский проспектында Аникушин скверы скульптор исемен йөрөтә — был скверҙа уның «Дуҫлыҡ» («Бейеүсе ҡыҙҙар») скульптура композицияһы ҡуйылған — һәм Аникушин аллеяһы, был скверҙан ул эшләгән Вяземский тыҡрығына бара[9][10][11].
  • Шулай уҡ скульпторҙың исемен Кронштадт ҡалаһының сәнғәт мәктәбе йөрөтә
  • Скульптор исеме менән бәләкәй планета № 3358 аталған[12].
  • 2013 йылдың 12 сентябрендә Вяземский тыҡрығында уның оҫтаханаһы бинаһы алдында һәйкәл ҡуйылған.
  • 2017 йылда Михаил Константинович Аникушиндың 100 йыл тулыу уңайынан почта конверты һәм художестволы маркалы махсус штемпель сығарыла

Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Аникушинская аллея

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. OCLC. VIAF[Dublin, Ohio]: OCLC, 2003.
  2. Аникушин Михаил Константинович // Большая советская энциклопедия: [в 30 т.] / под ред. А. М. Прохорова — 3-е изд. — М.: Советская энциклопедия, 1969.
  3. Выставка произведений членов Академии художеств СССР. К 25-летию преобразования Всероссийской Академии художеств в Академию художеств СССР. Живопись. Скульптура,Графика : Каталог / Сост. Н. И. Горянина, В. А. Елкова, В. Ф. Каманина и др. — М. : Искусство, 1973. — С. 21
  4. Потомки скульптора Аникушина обвиняют друг друга в краже работ.(20070220T1710+0300Z).Дата обращения 25 ноября 2019.
  5. topspb.tv.Дочь Аникушина стреляла с Петропавловки в честь отца.https://topspb.tv.+Дата обращения 25 ноября 2019.
  6. Потомки скульптора Аникушина обвиняют друг друга в краже работ. www.fontanka.ru(20070220T1710+0300Z).Дата обращения 25 ноября 2019.
  7. Указ Президента Российской Федерации от 28 сентября 1992 года № 1140 «О награждении орденом Дружбы народов Аникушина М. К.»
  8. К 90-летию Михаила Аникушина(недоступная ссылка)
  9. В Петербурге состоялось торжественное открытие Аникушинского сквера на Аптекарском острове // Фонтанка.ру, 17/11/2000
  10. Леонова Н. Г. Дом в Вяземском переулке: Мастерская скульптора М. К. Аникушина — СПб., 1999.
  11. Ерофеев А. Подаривший нам Пушкина // Парламентская газета, # 127(2195), 03.10.2007
  12. Dictionary of minor planet names — Lutz D. Schmadel, International Astronomical Union — Google Книги

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Прибульская Г. И. Аникушин / Фотографии В. В. Стрекалова — Л.; М.: Искусство, 1961. — 48, [24] б. — 20 000 экз.
  • Ссср художество академияһы ағзаһы әҫәрҙәре күргәҙмәһе. Килеүенә 25-йыллығына бөтә рәсәй ссср художество академияһының сәнғәт академияһын үҙгәртеп ҡороу. Һынлы сәнғәттә. Скульптура,Графика : Каталог / Сост. Н. И. Горянин, в. а. Елков, Каманин һ. б. һәм в. ф. — М. : Сәнғәт, 1973. — 375 б. : ил.
  • Замошкин А. И. К. М. Аникушин. Л., 1979.
  • Алянский Ю. Л. В мастерской на Петроградской стороне (М. К. Аникушин) — М.: Советский художник, 1985. — 144 б. — (Рассказы о художниках). — 35 000 экз.
  • «Скульптураһы совет». Күргәҙмә яңы инеп. Рус дәүләт музейы. — Л., 1989. — 18 б.
  • Кривдин о. а. Аникушин Михаил Константинович // хәтер биттәрен. Белешмә-биографик йыйынтығы. 1941-1945. Рәссам Санкт-Петербург (Ленинград) рәссамдар Союзы — бөйөк ватан һуғышы ветераны. — Кт.1. — СПб: Петрополис, 2014. — С. 40-44.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]