Кейем

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
Amineh Kakabaveh 1.jpg Hans Linde 1.jpg
Заманса кейемдә ҡатын-ҡыҙ һәм ир-ат: ҡатында —  эске күлдәк, пуловер, юбка; ир кешелә —  эске кейем, носки, күлдәк, пинжәк, джинсы салбар һәм ҡайыш.


Кейем – кешенең үҙ кәүҙәһен тирә-яҡ мөхиттең кире тәьҫиренән һаҡлау маҡсатында өҫтөнә кейелгән (туҡыма, бәйләм , күндән, тиренән) тегелгән әйберҙәр йыйылмаһы; кейем эстетик функция үтәй – кешенең образын (имиджын) тыуҙыра, үҙ сиратында ул кешенең ниндәй социаль төргә ҡарағаны хаҡында фекер йөрөтөргә мөмкинлек бирә.

Биҙәүес, аксессуар, прическа һәм макияж менән тулыландырыла. Кейемде кешенең ҡайһы тән өлөшө төп булғанына ҡарап ике типҡа бүлеп ҡарайҙар: билдән һәм ҡулбаштан. Йыл миҙгеле һәм климат зоналарына ҡарап, кейем төрҙәргә бүленә: йәйге, ҡышҡы, миҙгел ара һәм һәр миҙгелгә яраҡлы. Енес һәм йәш признактарына ҡарап, төркөмсәләргә бүләләр: ирҙәр, ҡатын-ҡыҙ, балалар кейеме. Балалар кейеме: яңы тыуған, кескәй төркөм балалары өсөн, мәктәпкәсә йәштә, кесе мәктәп йәшендә, өлкән мәктәп йәшендә һәм үҫмер балалар өсөн кейемгә бүленә. 

Этимология[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Төп төшөнсәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Стиль — ситуацияға (байрам сараһы), мөхиткә (эш мөхите) һәм социаль статусҡа ярашлы билдәле бер образ тыуҙырыу өсөн кейем-һалым предметтарының, биҙәнеү әйберҙәренең, аксессуарҙарҙың үҙ-ере тура килеүе. Киңерәк мәғәнәлә — айырым дәүер сәнғәтендә һынлы сәнғәт алымдарының  үҙ-ара идеялы һәм художестволы  бәйләнеше.  Ғәҙәттәгесә  костюм тарихында (сәнғәт тарихындағы кеүек үк)   түбәндәге стилдәрҙе бүләләр: готика, ренессанс, барокко, классицизм, рококо, неоклассицизм, ампир, романтизм[1].
  • Мода — "ваҡыт һулышын тойоп йәшәүсе кеше" образын тыуҙырыу өсөн ҡулланылған айырым кейем фасондарының (уның материалдарының) тиҙ таралыу һәм ҡыҫҡа ваҡыт өҫтөнлөк алып тороусы күренеш. Мода йүнәлештәре киң мәғлүмәт саралары тарафынан билдәләнә, уларға коллекциялар төҙөгәндә кейем етештереүселәр, ҡулланыусылар таяна .
  • Юғары мода — алдынғы Мода йорттары тарафынан алдағы сезонға кейемдә (материалдар, фасон)  билдәле йүнәлештәр биреү.  Мода йорттары продукцияһы бәләкәй партиялар менән сығарыла  һәм юғары   йәмғиәт ҡатламы өсөн билдәләнә; Мода аҙналыҡтарында күрһәтелә.
  • Сезон — кейем етештереүселәрҙең коллекцялары алмашыныуын билдәләй. Йыш осраҡта улар икәү була — көҙ-ҡыш һәм яҙ-йәй.
  • Коллекция — бер концепция рамкаһында төрлө биҙәлеш менән бер нисә фасонда күрһәтелгән кейем моделдәре серияһы.
  • Силуэт — тәнгә һылашып тороулығы буйынса кейем формаһы. Һылашып тороусы, ярым һылашып тороусы, трапеция формаһында, тура мөйөшлө силуэттар айырып йөрөтәләр.
  • Кейем моделе — күпләп кейем етештереү термины; сериялы кейем тегеү өсөн эталон булып тора.
  • Кейемдең сифаты - дәрәжәһен һәм тәғәйенләнеше буйынса яраҡлығын билдәләгән әйберҙәрҙең  ҡулланыу һәм әҙерләү үҙенсәлектәре йыйылмаһы.
  • Тегелгән әйберҙәр -  кейем һәм урын-ер ҡаралтыһы өсөн тәғәйенләнгән бөтә төр туҡымаларҙан тегеү производствоһы шарттарында әҙерләнгән әйберҙәр.
  • Кейем ассортименты - айырым билдәләр буйынса үҙ-аллы төркөмгә берләштерелгән кейем.
  • Күпләп етештерелгән кейем - өҙлөкһөҙ производство  шарттарында сериялап әҙерләнгән типлаштырылған фигуралар өсөн кейем.
  • Индивидуаль заказдар буйынса кейем - кеше фигураһы үлсәмдәрен алып йәки алдан уйланған модель буйынса әҙерләнгән өҫкө кейем.

Кейем-һалым тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Боронғо донъя һәм Урта быуат дәүерендә  кейем һәм мода үҫеше тарихы

Кимоно[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Япон ҡыҙҙары кимоно күлдәктә. Икеһенең дә оби популяр барабан бант итеп бәйләнгән (тайко мусуби).

Примечания[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. В. В. Ермилова, Д. Ю. Ермилова «Моделирование и художественное оформление одежды», 2010