Инйәр (ауыл)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
(Инйәр (Белорет районы) битенән йүнәлтелде)
Инйәр
Рәсем
Дәүләт Flag of Russia.svg Рәсәй[1]
Административ үҙәге Инйәр ауыл Советы[2]
Административ-территориаль берәмек Инйәр ауыл Советы һәм Башҡортостан Республикаhы
Халыҡ һаны 4329 кеше (2010)
Почта индексы 453560
Commons-logo.svg Инйәр Викимилектә

Инйәр (рус. Инзер) — Башҡортостандың Белорет районындағы ауыл. Инйәр ауыл советының үҙәге.

2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 4329 кеше[3]. Почта индексы — 453560, ОКАТО коды — 80211820001.

Халыҡ һаны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Халыҡ иҫәбе
1970[4]1979[5]1989[6]2002[7]2009[8]2010[9]
253835974949438050844329

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)

Географик урыны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡасим Дәүләткилдеев. Инйәр заводы мотивтары 1928

Ҡасаба Инйәр йылғаһы буйында урынлашҡан, уның ситендә Кесе Инйәр һәм Оло Инйәр йылғалары ҡушыла.

Инйәр аша 80К-031 Өфө — Белорет автомобиль трассаһы үтә. Инйәр тимер юлы станцияһы бар.

  • Район үҙәгенә тиклем (Белорет): 85 км
  • Яҡындағы тимер юл станцияһы (Инйәр): 0 км

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Инйәр заводына вербовка менән ебәрелгән ҡыҙҙар һәм ауыл егеттәре.1951 йыл

ХVIII быуат аҙағында әлеге Инйәр ауылы урынында Хәсән тип аталған башҡорт ауылы булған. 1795 йылғы халыҡ һанын алғанда 30 йорт-ихата теркәлгән

Инйәр ауылы (ҡасаба ла булып алған) 1859 йылда барлыҡҡа килгән тип һанайҙар. Тап шул ваҡытта урман менән кәсеп итеүсе сәнәғәтселәр килеп сыҡҡан, улар артынан тау сәнәғәте әһелдәре килгән. Суйын иретеү заводы асҡандар.

Хәсән ауылы иһә йылға ағымынан түбәнгәрәк күсенеп, Яңы Хәсән ауылы булып киткән

Инйәрҙәр күп йылдар ошо заводта эшләгән, завод өсөн ағас ҡырҡҡан, шул уҡ ваҡытта арыш, тары, ҡарабойҙай үҫтергән.

1927 йылда тәүге паровоз килгән. Ҡасабала төбәктәге башҡа ауылдарҙан алда радио, боҫтан эшләгән электр станцияһы, балалар баҡсаһы һәм яслиҙар, клуб һәм кино донъя күргән.

Бөйөк Ватан һуғышы йылдарында һәм унан һуң да бер нисә йыл Инйәр йылғаһы буйында цех - күмер әҙерләү мейестәре (рус. углежжение) булған; унда ағас яндырып, Белорет металлургия заводы өсөн күмер етештергәндәр. Заводҡа эшкә республиканың төрлө яҡтарынан йәштәрҙе (башлыса ҡыҙҙар) йыйып килтергәндәр [10] . Күмер яндырған урын әле лә ҡарайып күренеп ята.

1972 йылда Ҡарламандан Белоретҡа киң колеялы тимер юл Өфө яғынан Белоретҡа шоссе юл һалыныу ҡасаба тормошона ла ҙур үҙгәрештәр индерә[11]

Инйәр бөгөн[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Инйәр күп милләтле һәм күп телле төйәк. Бында бөгөн 30-ҙан ашыу милләт кешеһе йәшәй.

Әлеге көндә Инйәр ауыл советы – Белорет районының иң ҙур урындағы хакимиәте булып тора: уға 21 ауыл инә.

Билдәле шәхестәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. GEOnet Names Server — 2018.
  2. ОКТМО (урыҫ)
  3. Численность и размещение населения Республики Башкортостан по данным Всероссийской переписи населения 2010 года. Статистический сборник.  (рус.)
  4. Всесоюзная перепись населения 1970 года Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу. (билдәһеҙ). Демоскоп Weekly. Дата обращения: 25 сентябрь 2013. Архивировано 28 апрель 2013 года.
  5. Всесоюзная перепись населения 1979 года Численность городского населения РСФСР, её территориальных единиц, городских поселений и городских районов по полу. (билдәһеҙ). Демоскоп Weekly. Дата обращения: 25 сентябрь 2013. Архивировано 28 апрель 2013 года.
  6. Всесоюзная перепись населения 1989 года. Численность городского населения. Архивировано 22 август 2011 года.
  7. Всероссийская перепись населения 2002 года. Том. 1, таблица 4. Численность населения России, федеральных округов, субъектов Российской Федерации, районов, городских поселений, сельских населённых пунктов - райцентров и сельских населённых пунктов с населением 3 тысячи и более. Архивировано 3 февраль 2012 года.
  8. Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан ВПН-2002 и 2009
  9. Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. Дата обращения: 20 август 2014. Архивировано 20 август 2014 года.
  10. Гүзәл Ситдиҡова.Үҙ Ҡояшым, үҙ Айым: шиғри әкиәт, мәҡәлдәр донъяһы, яҙмышнамә. — Өфө: Китап, 2002. — 240 б.
  11. Инзер http://nasledie-sela.ru/places/BAK/1479/11827/ 2018 йылдың 6 июнь көнөндә архивланған..
  12. Башҡорт энциклопедияһы — Качалкова Ольга Александровна 2016 йылдың 21 апрель көнөндә архивланған. (Тикшерелеү көнө: 31 май 2019)

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]