Әзекәй (Белорет районы)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Әзекәй
Дәүләт Flag of Russia.svg Рәсәй
Административ үҙәге Әзекәй ауыл советы[1]
Административ-территориаль берәмек Әзекәй ауыл советы
Почта индексы 453520

Әзекәй (рус. Азикеево) — Башҡортостандың Белорет районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 399 кеше[2]. Почта индексы — 453520, ОКАТО коды — 80211807001.

Халыҡ һаны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)

Халыҡ иҫәбе
2002[3]2009[3]2010[4]
359466399

Тарихынан[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Әзекәй ауыл хакимиәте биләмәһендә ҡатай һәм тамьян ырыуы башҡорттары йәшәй. Әзекәйҙең халыҡ телендәге икенсе исеме "Күнтәй". Һаман да әле әзекәйҙәрҙе "күнтәйҙәр" тип атау дауам итә, риүәйәте онотолмай.

Иҙел башында (Белорет) Тирлән заводын, һуңынан Белорет заводын төҙөр өсөн завод хужалары эшселәрҙе Үҙәк Рәсәй өйәҙҙәренән килтерә.

« (Завод хужалары)... нисек булһа ла урындағы аҫаба башҡорттар менән уртаҡ тел табырға тырышалар. Ләкин, үҙ ере өсөн баштарын һалырға ла әҙер ата-бабаларыбыҙ ныҡ торалар, ерҙәрен һатмайҙар. Бына ошонда инде И.Б. Твердышев менән И.С. Мясников хәйлә менән алдырыуға күсә.

Урындағы аҫаба башҡорттарҙан һөйләшеүҙе Байым тархан алып бара. Һөйләшеүҙәр барған мәлдә Ҡатай волосы старшинаһы Дауыт Йәналинды ҡулға алалар, уның урынына Ҡушыҡ ҡатайы Аккөсөк Таиров (Таһиров) тәғәйенләнә. Волость үҙәге Ҡатай ауылынан Сермәнгә күсерелә. Һөйләшеү уңышлы барып сыҡһын өсөн И.Б. Твердышев менән И.С. Мясников үҙҙәре килтергән мал араһынан иң эре бер нисә үгеҙҙе тотоп һуйҙырырға ҡуша. Итен шунда уҡ башҡорттарға таратып бирәләр. Тиреһен алып китәләр. "Беҙгә ошо тиреләр ҙурлыҡ ҡына ер кәрәк", тиҙәр. Тире күн ҙурлыҡ ҡына ер бирергә бер ҡатлы башҡорттар шатланып риза булалар, үҙҙәренең ныҡ алданғанлыҡтарын белмәйҙәр.

Завод хужалары ул тиреләрҙе-күнде нәҙек кенә еп итеп, телгеләйҙәр. Ептәрҙе тоташтырып, ерҙе үлсәр өсөн ҡабат башҡорттар араһына киләләр. Үлсәп ҡараһалар, күп ер майҙаны завод хужалары файҙаһына булып сыға. Шунда ғына аҫаба башҡорттар отолғанлыҡтарының, ғүмер буйы йәшәгән ерҙәренән ҡолаҡ ҡаҡҡанлыҡтарын аңлайҙар, ерҙәрен ташлап, сығып китергә мәжбүр булалар.

[5]

»

Ауылда абруйлы ғаиләләр күп. Шулар араһынан - Хәлиловтар.Уларҙың уртансы улы Рәшит үҙ иҫәбенә ҡыҙыл кирбестән мәсет һалдыра.Ул 2015 йылдың 11 октябрендә асыла. Халыҡ бер төптән был йортҡа ауылдың абруйлы шәхесе Мәрғүбә Хәлилова хөрмәтенә мәсеткә уның исемен бирергә ҡарар итә [6].

Географик урыны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Район үҙәгенә тиклем (Белорет): 12 км
  • Яҡындағы тимер юл станцияһы (Белорецк): 7 км

Сығанаҡтар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. ОКТМО
  2. Численность и размещение населения Республики Башкортостан по данным Всероссийской переписи населения 2010 года. Статистический сборник.  (рус.)
  3. 3,0 3,1 Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан ВПН-2002 и 2009
  4. Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. Тәүге сығанаҡтан архивланған 20 август 2014. 20 август 2014 тикшерелгән.
  5. Фәрит Шәйәхмәтов. Ҡоҙғон-Әхмәр ауылы тарихы. [1]
  6. Белорет районы Әзекәй ауылында билдәле йәмәғәт эшмәкәре, ауыл советы депутаты Мәрғүбә Хәлилованы хөрмәтләп иҫкә алдылар [2]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]