Портал:Фән

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Унда күсергә: төп йүнәлештәр, эҙләү
үҙгәртергә 

Фәнни портал

Наука

Фән (шулай уҡ ғилем) – төплө мәғлүмәттәр йыйыу, классификациялау, анализлауҙы, тәбиғәт күренештәрен йәки йәмғиәт процестарын аңлатырға һәм уларҙың үҫешен алдан күрергә мөмкинселек биреүсе теорияларҙы яҡшыртыу һәм яңыларын төҙөүҙе үҙ маҡсаты итеп алған эшмәкәрлек өлкәһе. Шулай уҡ фән үҙ үҫешенә үҙе булышлыҡ итеүсе аналитик белемдәр системаһын аңлата.

Фән-кешеләрҙең өҫтәмә белем алыуға йүнәлтелгән эшләү өлкәһе, тип аңлатма бирә ҡайһы бер философия дәреслектәре.

Фән ғәҙәттә ике төп өлкәгә бүленә:

үҙгәртергә 

Фән өлкәләре

Нимә ул фән?

үҙгәртергә 

Һайланған мәҡәлә

«Магдебург ярымшарҙары». Гаспар Шотт рәсеме
Магдебург ярымшарҙары, 1870 й.

Магдебург ярымшарҙары — һауа баҫымы көсөн һәм үҙе уйлап тапҡан һауа насосы менән таныштырыу өсөн немец физигы Отто фон Герикеның эксперименты. Был экспериментта диаметры 14 дюйм (35,5 см), эсе буш, бер-береһенә тығыҙ итеп япмалы ике баҡыр ярымшарҙар файҙаланыла. 1654 йылда Герике император Фердинанд III ҡатнашлығында рейхстагта күрһәтә. Сфера эсенән һауаны һурып алғас, 16 ат (8-әр ат тике яҡтан) ярымшарҙарҙы айырып ала алмай.

1656 йылда Герике экспериментын Магдебургта, 1663 йылда Берлинда 24 ат менән күрһәтә.

Был ярымшарҙар Мюнхенда Немец музейында (нем. Deutsches Museum) һаҡлана. ([[Магдебург ярымшарҙары |артабан…]])

үҙгәртергә 

Беләһегеҙме…

үҙгәртергә 

Һайланған шәхес

Enrico Fermi 1943-49.jpg

Энри́ко Фе́рми (итал. Enrico Fermi; 29 сентябрь, 1901, Рим28 ноябрь, 1954, Чикаго) — данлыҡлы итальян-американ физигы, теоретик һәм экспериментатор, бөгөнгө теоретик һәм эксперименталь физикаға ҙур өлөш индергән шәхес, квант физикаһына нигеҙ һалыусыларҙың береһе. Физика буйынса Нобель премияһы лауреаты(1938) 1939 йылда АҠШ-ҡа күсенә. Деи Линчеи Милли академияһы ағзаһы (1935), СССР ФА - ның сит ил мөхбир ағзаһы (1929). 1939 йылда "сылбыр реакцияһы" тигән төшөнсә индерә, һуңғараҡ атом проекттарында ҡатнаша.

Уның хөрмәтенә Ферми — Дирака бүленеше, Томас — Ферми моделе тигән төшөнсәләр индерелгән, химик элементҡа фермий атамаһы бирелгән һ.б.. (артабан…)

үҙгәртергә 

Ҡатнашырға теләйһегеҙме?


үҙгәртергә 

Бүлендек порталдар

П: П: П: П: П: 30x30px
Астрономия Астрофизика Биология Геология Математика Медицина
П: П: П: П: П: П:
Ауыл хужалығы Техника Физика Химия Электроника Энергетика