Ҡайраҡлы (Әлшәй районы)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Ауыл
Ҡайраҡлы
Ҡайраҡлы
Ил

Рәсәй

Федерация субъекты

Башҡортостан

Муниципаль район

Әлшәй районы

Координаталар

53°55′54″ с. ш. 54°30′45″ в. д.HGЯO

Сәғәт бүлкәте

UTC+6

Һанлы танытмалар
Автомобиль коды

02, 102

ОКАТО коды

80 202 806 006

ОКТМО коды

80 602 406 106

ГКГН номеры

0523431

Картаны күрһәтергә/йәшерергә
Ҡайраҡлы (Рәсәй)
Ҡайраҡлы
Ҡайраҡлы
Ҡайраҡлы (Әлшәй районы) (Башҡортостан Республикаһы)
Ҡайраҡлы

Ҡайраҡлы (рус. Кайраклы) — Башҡортостандың Әлшәй районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 186 кеше[1]. Почта индексы — 452130, ОКАТО коды — 80202806006.

Халыҡ һаны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Халыҡ иҫәбе
2002[2]2009[2]2010[3]
264214186

Согласно переписи 2002 года, преобладающая национальность — чуваши (96 %)[4].

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)

Иҫәп алыу йылы һәм көнө Бөтә халыҡ Ир-егеттәр Ҡатын-ҡыҙҙар Ир-егеттәр өлөшө (%) Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)
1795 йыл 333
1816 йыл 401
1834 йыл 567
1870 йыл 720
1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)
1906 йыл 985
1920 йыл 26 август 1244
1926 йыл 17 декабрь
1939 йыл 17 ғинуар 882
1959 йыл 15 ғинуар 858
1970 йыл 15 ғинуар
1979 йыл 17 ғинуар
1989 йыл 12 ғинуар 279
2002 йыл 9 октябрь 264
2010 йыл 14 октябрь 186 91 95 48,9 51,1

Халыҡ һаны буйынса аңлатма төрлө йылдарҙа иҫәп алыу тәртибенең айырмалығы булыу сәбәпле халыҡ һанының үҙенсәлегенә иғтибар итегеҙ.

1939 йыл — бар булған халыҡ һаны.
1989, 2002, 2010 йылдарҙа — даими йәшәгән урыны булып иҫәпләнгән халыҡ һаны

Географик урыны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Район үҙәгенә тиклем (Раевка): 50 км
  • Яҡындағы тимер юл станцияһы (Аксенов): 10 км

Урамдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • И.Машков (урамы) — рус. И.Машкова (улица)
  • Иванов (урамы) — рус. Иванова (улица)
  • Урман (урамы) — рус. Лесная (улица)
  • Тау аҫты (урамы) — рус. Подгорная (улица)
  • Үҙәк (урам) — рус. Центральная (улица)[5]

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Барлыҡҡа килеү ваҡыты буйынса иң тәүгеһе — шул уҡ исемле йылға буйындағы Ҡайраҡлы ауылы. Сыуаш легендаларын һәм риүәйәттәрен өйрәнеүсе, күренекле тарихсы В. Д. Димитриев был ауыл тураһында былай тип яҙа: «250 — 300 йыл элек хәҙерге Әлшәй районының урман массивында Ҡайраҡлы ауылы барлыҡҡа килгән. Уға ауыр һалым золомы арҡаһында Волганан килгән сумдырылмаған сыуаштарҙың өс ғаиләһе нигеҙ һалған. Ҡазан эргәһенән бер ғаилә килгән. Ситтән килеүсе кешеләр араһында Түбек тә була. Тәүҙә өс урында төпләнәләр, һуңынан бер ауылда төпләнәләр». Был легенданың деталдәре билдәһеҙ, әммә сығанаҡтар ауылға нигеҙ һалыныуҙың теүәл ваҡытын һаҡлап ҡалған. Сыуаш крәҫтиәндәре 1781 йылда Яйыҡ-ҫыбы-мең улусы башҡорттары тарафынан 50 йыл мөҙҙәткә индерелә.

1795 йылда бында 333 кеше иҫәпләнә, 1816 йылда — 401, 1834 йылда — 567, 1870 йылда — 720, 1920 йылда — 1244 кеше.

XIX быуат аҙағында ауылда 3 тирмән була[6].

Матбуғатта[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Видеофильмдар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Ҡайраҡлы ауылы юбилейы. 6 июль 2021 йылLogo YouTube por Hernando (2005-2011).svg Видео

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]