Асҡын (Асҡын районы)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Ауыл
Асҡын
Ил

Рәсәй

Федерация субъекты

Башҡортостан

Муниципаль район

Асҡын районы

Координаталар

56°05′13″ с. ш. 56°34′45″ в. д.HGЯO

Сәғәт бүлкәте

UTC+6

Телефон коды34771
Һанлы танытмалар
Автомобиль коды

02, 102

ОКАТО коды

80 204 804 001

ОКТМО коды

80 604 404 101

ГКГН номеры

0013369

Асҡын (Рәсәй)
Асҡын
Асҡын
Асҡын (Асҡын районы) (Башҡортостан Республикаһы)
Асҡын

Асҡын (рус. Аскино) — Башҡортостан Республикаһының Асҡын районындағы ауыл, ошо исемдәге район һәм ауыл Советы үҙәге. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 6918 кеше булған[1]. Почта индексы — 452880, ОКАТО коды — 80204804001.

Географик урыны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Өфө ҡалаһына тиклем: 210 километр
  • Яҡындағы тимер юл станцияһы (Көйәҙе): 104 км

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Асҡын ауылына 1650 йылда Пермь губернаһынан күсеп килеүселәр нигеҙ һалған . Революцияға тиклем эре сәүҙәгәрҙәр ауылы булған. Ҙур ярминкәләр үткән.
1783 йылдағы IV ревизия алдынан башҡорттар менән килешеү нигеҙендә яһаҡ түләүсе крәҫтиәндәр Өфө-Танып волосының аҫаба ерҙәрендә төпләнгән. Улар Пермь губернаһының төрлө Оса өйәҙенән булғандар.
Ревизия мәғлүмәттәре буйынса яһаҡ крәҫтиәндәре: ир — аттар 191, ҡатын — ҡыҙҙар 198. 1795 йылда 616 кеше булған. Өс йылдан башҡорттар дәүләт крәҫтиәндәрен ҡабул иткән. 1834 йылда 1144 (129 йорт), 18701881 , 1905 йылда — 2220(455 йорт), 1920—2469 (606 йорт)булған.
ХIХ быуаттың 70 йылдарында Асҡында сиркәү һәм ғибәҙәт йорто, тыуған яҡты өйрәнеү музейы, почта, 2 училище, идара йорто, 3 тегермән, май етештереү йорто , 25 сәүҙәгәр кибеттәре булған. Эре сәүҙәгәр Шевкуновтарҙың хромат калийы эшкәртеү йорто булған. Унда етештерелгәнде Мәскәү һәм башҡа Волга буйы ҡалаларына оҙатҡандар.
Күп сәүҙәгәрҙәр заводтар, утарҙар, ике ҡатлы йорттар төҙөгән.

Урамдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Урам исеме[2]

  • БАССР-ҙың 60 йыллығы урамы (рус. улица 60 лет БАССР)
  • Октябрҙең 70 йыллығы урамы (рус. улица 70 лет Октября)
  • 8 Март урамы (рус. улица 8 Марта)
  • Азин урамы (рус. улица Азина)
  • Асҡын урамы (рус. улица Аскинская)
  • Аэропорт урамы (рус. улица Аэропорт)
  • Блюхер урамы (рус. улица Блюхера)
  • Көнсығыш урамы (рус. улица Восточная)
  • Юғары вольтлы урамы (рус. улица Высоковольтная)
  • Ғабдулла Туҡай урамы (рус. улица Габдуллы Тукая)
  • Гагарин урамы (рус. улица Гагарина)
  • Гараж урамы (рус. улица Гаражная)
  • Тау урамы (рус. улица Горная)
  • Ғосман Сәдә урамы (рус. улица Гусмана Садэ)
  • Деткин урамы (рус. улица Деткина)
  • Юл урамы (рус. улица Дорожная)
  • Дуҫлыҡ урамы (рус. улица Дружбы)
  • Е.Фионов урамы (рус. улица Е.Фионова)
  • Есенин урамы (рус. улица Есенина)
  • Жуков урамы (рус. улица Жукова)
  • Завод урамы (рус. улица Заводская)
  • Көнбайыш урамы (рус. улица Западная)
  • Йондоҙ урамы (рус. улица Звездная)
  • Йәшел урамы (рус. улица Зеленая)
  • Зөбәржәт урамы (рус. улица Изумрудная)
  • Интернациональ урамы (рус. улица Интернациональная)
  • Казаков урамы (рус. улица Казакова)
  • Калинин урамы (рус. улица Калинина)
  • Каширин урамы (рус. улица Каширина)
  • Килейный урамы (рус. улица Килейная)
  • Кирәй Мәргән урамы (рус. улица Кирея Мэргэна)
  • Түңәрәк урамы (рус. улица Кольцевая)
  • Комсомол урамы (рус. улица Комсомольская)
  • Космонавттар урамы (рус. улица Космонавтов)
  • Крәҫтиән урамы (рус. улица Крестьянская)
  • Ҡуст урамы (рус. улица Кустарная)
  • Ленин урамы (рус. улица Ленина)
  • Урман урамы (рус. улица Лесная)
  • Болон урамы (рус. улица Луговая)
  • М. Горький урамы (рус. улица М.Горького)
  • Мәжит Ғафури урамы (рус. улица Мажита Гафури)
  • Май урамы (рус. улица Майская)
  • Матросов урамы (рус. улица Матросова)
  • Медиктар урамы (рус. улица Медиков)
  • Бал урамы (рус. улица Медовая)
  • Мелиораторҙар урамы (рус. улица Мелиораторов)
  • Механиҙаторҙар урамы (рус. улица Механизаторов)
  • Мингажев урамы (рус. улица Мингажева)
  • Тыныслыҡ урамы (рус. улица Мира)
  • Мичурин урамы (рус. улица Мичурина)
  • Йәшлек урамы (рус. улица Молодежная)
  • Мостай Кәрим урамы (рус. улица Мустая Карима)
  • Муса Йәлил урамы (рус. улица Мусы Джалиля)
  • Яр урамы (рус. улица Набережная)
  • Күл урамы (рус. улица Озерная)
  • Октябрь урамы (рус. улица Октябрьская)
  • Парк урамы (рус. улица Парковая)
  • Беренсе мәктәп урамы (рус. улица Первая Школьная)
  • Беренсе май урамы (рус. улица Первомайская)
  • Пионер урамы (рус. улица Пионерская)
  • Еңеү урамы (рус. улица Победы)
  • Ялан урамы (рус. улица Полевая)
  • Пономарев урамы (рус. улица Пономарева)
  • Сәнәғәт урамы (рус. улица Промышленная)
  • Пушкин урамы (рус. улица Пушкина)
  • Р.Ғарипов урамы (рус. улица Р.Гарипова)
  • Йәйғор урамы (рус. улица Радужная)
  • Республика урамы (рус. улица Республиканская)
  • Йылға урамы (рус. улица Речная)
  • Шишмә урамы (рус. улица Родниковая)
  • Рәсәй урамы (рус. улица Российская)
  • С. Ғәлимйәнов урамы (рус. улица С.Галимзянова)
  • Баҡса урамы (рус. улица Садовая)
  • Салават Юлаев урамы (рус. улица Салавата Юлаева)
  • Сафин урамы (рус. улица Сафина)
  • Ирек урамы (рус. улица Свободы)
  • Төнъяҡ урамы (рус. улица Северная)
  • Көмөш урамы (рус. улица Серебряная)
  • Смородинцев урамы (рус. улица Смородинцева)
  • Совет урамы (рус. улица Советская)
  • Ҡояш урамы (рус. улица Солнечная)
  • Ҡарағай урамы (рус. улица Сосновая)
  • Төҙөүселәр урамы (рус. улица Строителей)
  • Фрунзе урамы (рус. улица Фрунзе)
  • Сәскә урамы (рус. улица Цветочная)
  • Чапаев урамы (рус. улица Чапаева)
  • Мәктәп урамы (рус. улица Школьная)
  • Шорохово урамы (рус. улица Шорохово)
  • Энергетиктар урамы (рус. улица Энергетиков)
  • Энтузиастар урамы (рус. улица Энтузиастов)
  • Юбилей урамы (рус. улица Юбилейная)
  • Якутов урамы (рус. улица Якутова)
  • Гәрәбә урамы (рус. улица Янтарная)

Билдәле шәхестәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Халыҡ һаны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)

Иҫәп алыу йылы һәм көнө Бөтә халыҡ Ир-егеттәр Ҡатын-ҡыҙҙар
1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)
1920 йыл 26 август
1926 йыл 17 декабрь
1939 йыл 17 ғинуар 3674 1740 1934
1959 йыл 15 ғинуар 4049 1841 2208
1970 йыл 15 ғинуар 4568 2150 2418
1979 йыл 17 ғинуар 5283 2597 2686
1989 йыл 12 ғинуар 5601 2695 2906
2002 йыл 9 октябрь 6853 3279 3574
2010 йыл 14 октябрь 6918 3317 3601

Халыҡ һаны буйынса аңлатма төрлө йылдарҙа иҫәп алыу тәртибенең айырмалығы булыу сәбәпле халыҡ һанының үҙенсәлегенә иғтибар итегеҙ.

1939 йыл — бар булған халыҡ һаны.
1989, 2002, 2010 йылдарҙа — даими йәшәгән урыны булып иҫәпләнгән халыҡ һаны

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Шулай уҡ ҡарағыҙ[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]