Эстәлеккә күсергә

Ҡара Африка

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Ҡара Африка
регион
Экологик ҡаршылыҡ фонында дәүләттәрҙең сиктәрен күрһәтеүсе сәйәси карта (ҡара Африка йәшел менән билдәләнде)
Экологик ҡаршылыҡ фонында дәүләттәрҙең сиктәрен күрһәтеүсе сәйәси карта (ҡара Африка йәшел менән билдәләнде)
10° ю. ш. 23° в. д.[[Категория:Билдәһеҙ илдәр|]_type:landmark H]GЯO
 Ҡара Африка Викимилектә

Ҡара Африка[1], йәки Тропик Африка[1], йәки Сахаранан көньяҡтағы Африка[1] — Африка ҡитғаһының Сахара сүллегенән көньяҡтараҡ урынлашҡан бер өлөшөнөң исеме. Африканың был өлөшөндә күбеһенсә негроид халыҡтар (Төньяҡ Африка европеоидтарынан айырмалы рәүештә) йәшәй, исем өсөн шул нигеҙ була ла инде.

2018 йылға ҡарата төрлө илдәрҙә медиан йәш картаһы. Ерҙәге иң йәш халыҡ башлыса Сахаранан көньяҡҡараҡ Африка илдәрендә тупланған.

Донъя илдәренең картаһы

2020 йылға ҡарата тыуымдың дөйөм коэффициенты буйынса донъя илдәре картаһы. Ерҙәге иң юғары дөйөм тыуым коэффициенты Башлыса Сахаранан Көньяҡ Африка илдәрендә күҙәтелә.
     7-8 детей      6-7 детей      5-6 детей      4-5 детей      3-4 детей      2-3 детей      1-2 детей      0-1 детей
2018 йылда тыуымды, үлемде, иммиграцияны һәм эмиграцияны иҫәпкә алып, халыҡтың үҫеш темпы буйынса донъя илдәренең картаһы. Ерҙәге халыҡтың иң юғары үҫеш темпы башлыса Сахаранан көньяҡ Африка илдәрендә күҙәтелә.

Африка континентының бүленеүен яҡынса б. э. т. 3-сө мең йыллыҡтар уртаһы тип һанайҙар, сөнки Сахара ҡорой башлағас, мәҙәни бәйләнештәр өсөн еңеп сыҡҡыһыҙ ҡаршылыҡ килеп тыуа. Берҙән-бер бәйләүсе юл булып Нил үҙәне ҡала, уның ярҙары буйлап Боронғо Мысыр менән бәйләнештә булған бер нисә цивилизация барлыҡҡа килә.

Ҡара Африкала б.э. т. 1-се мең йыллыҡта тимер металлургияһы бөтә ерҙә лә тарала. Тимерҙең таралыуы яңы территорияларҙы, иң элек тропик урмандарҙы, үҙләштереүгә булышлыҡ итә, һәм күпселек осраҡта Тропик һәм Көньяҡ Африканың күпселек өлөштәрен банту телдәрендә һөйләшкән халыҡтарҙың таралыу сәбәптәренең береһе булып тора, улар эфиопия һәм капоид расаһы вәкилдәрен төньяҡҡа һәм көньяҡҡа ҡыҫырыҡлаған.

Хәҙерге сәйәси бүленеш буйынса Ҡара Африка 48 илде үҙ эсенә ала. Ҡайһы берҙә был исемлеккә, географик яҡынлығы арҡаһында, Мадагаскарҙы ла өҫтәйҙәр, әммә был ил континентта түгел, ә утрауҙа урынлашҡан.

Тулыһынса Сахаранан көньяҡта ята

[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]

Өлөшләтә Сахаранан көньяҡта ята

[үҙгәртергә | сығанаҡты үҙгәртеү]
  1. 1,0 1,1 1,2 А́ФРИКА // Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов. — М. : Большая российская энциклопедия, 2004—2017.


Был тамамланмаған мәҡәлә. Һеҙ мәҡәләне төҙәтеп һәм тулыландырып Википедия проектына ярҙам итә алаһығыҙ.