Фәриҙун

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Ауыл
Фариҙун
рус. Фаридуновка
Ил

Рәсәй

Федерация субъекты

Башҡортостан

Муниципаль район

Дәүләкән районы

Ауыл биләмәһе

Сергиополь ауыл Советы (Дәүләкән районы)

Координаталар

54°14′22″ с. ш. 55°05′56″ в. д.HGЯO

Нигеҙләнгән

1922

Беренсе мәртәбә телгә алынған

1922

Халҡы

134[1] кеше (2010)

Милли состав

башҡорттар

Сәғәт бүлкәте

UTC+6

Почта индексы

453405

Һанлы танытмалар
Автомобиль коды

02, 102

ОКАТО коды

80 222 843 006

ОКТМО коды

80 622 443 126

Картаны күрһәтергә/йәшерергә
Фариҙун (Рәсәй)
Фариҙун
Фариҙун
Фәриҙун (Башҡортостан Республикаһы)
Фариҙун

Фәриҙун (рус. Фаридуновка) — Башҡортостандың Дәүләкән районындағы ауыл.

2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 134 кеше[2].

Почта индексы — 453405, ОКАТО коды — 80222843006.

Халыҡ һаны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)

Иҫәп алыу йылы һәм көнө Бөтә халыҡ Ир-егеттәр Ҡатын-ҡыҙҙар Ир-егеттәр өлөшө (%) Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)
1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)
1920 йыл 26 август
1926 йыл 17 декабрь
1939 йыл 17 ғинуар
1959 йыл 15 ғинуар
1970 йыл 15 ғинуар
1979 йыл 17 ғинуар
1989 йыл 12 ғинуар
2002 йыл 9 октябрь
2010 йыл 14 октябрь 134 72 62 53,7 46,3

Халыҡ һаны буйынса аңлатма төрлө йылдарҙа иҫәп алыу тәртибенең айырмалығы булыу сәбәпле халыҡ һанының үҙенсәлегенә иғтибар итегеҙ.

1939 йыл — бар булған халыҡ һаны.
1989, 2002, 2010 йылдарҙа — даими йәшәгән урыны булып иҫәпләнгән халыҡ һаны

Географик урыны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Район үҙәгенән һәм Дәүләкән тимер юл станцияһынан төньяҡ-көнсығышҡа табан 4 саҡрым алыҫлыҡта Шонтаҡ күле (Дим йылғаһы бассейны) буйында урынлашҡан.1922-1938 һәм 1941—1943 йылдарҙа Исмәғил ауыл Советы, 1938—1941 йылдарҙа Дәүләкән ҡасаба, 1943 йылдан Фәриҙун Сергиополь ауыл Советы биләмәһендә. Ауыл 1922 йылда Бәләбәй өйәҙе идараһы коллегияһы тарафынаан ҡасаба статусында нигеҙләнә. Дәүләкән кешеләре: Фәриҙуновтар, Ғирфановтар,Иҙрисовтар,Сәхәрйәровтар, Мөхәмәҙиевтар ҡурымтаға 450 дисәтинә ер алып төпләнә. Ауылдың исеме бер төпләнеүсе Фәриҙунов Ҡотлоәхмәттең фамилияһы менән йөрөтөлә. 1925 йылда 10 йорт иҫәпкә алынған. 1950-се йылдар башында хәҙерге статусын ала. Ауыл халҡы совет осоронда Каганович исемендәге, «Коммунар» колхозында эшләй. 1949—1980 йылдарҙа башланғыс мәктәп эшләй. 1972 йылда фельдшер-акушерлыҡ пункты асыла. Халҡы: 1926 йылда — 54 кеше; 1932 йылда — 127 кеше; 1939 йылда — 127 кеше; 1959 йылда — 211 кеше; 1989 йылда — 131 кеше; 2002 йылда — 129 кеше; 2010 йылда — 134 кеше. Башҡорттар йәшәй (2002)[3][4].

Ауыл тарихы тураһында халыҡ ижады информанттары мәғлүмәте:

« Фәриҙун ауылы ҡайҙан килеп сыҡҡан? Фәриҙун ауылы 1917 йылда барлыҡҡа килгән тигән ҡайһы бер мәғлүмәттәргә мин ҡырҡа ҡаршы. Был – кемдеңдер уйлап сығарыуы. 1910 йылдарҙа Столыпин закондары сыҡҡан. Ошо ваҡытта Фәриҙун ауылы 4-5 йорттан торған ауыл ине. Уға нигеҙ һалыусы Фәрит оҙон. Ауылға Оҙон Фәрит, һонтор Фәрит исемле (ҡушаматлы) кеше нигеҙ һалған. “Фәрит оҙон” – шул һүҙҙән “Фәриҙун” ялғанып эшләнгән. Быны башҡорт осондағы кешеләр белергә тейеш. Революциянан һуң, күсеп ултырған кешеләр иҫәбенә, ауыл ҙурайҙы, был 30-сы йылдар тирәһе булғандыр. Бында фермалар төҙөй башланылар, иген келәттәре, бер контор кеүек нимәне шул 22-се йылдар тирәһендә һалғандарҙыр инде. Шул Фәрит тигән кешеләр революцияға тиклем һәр ваҡыт балыҡсылыҡ менән шөғөлләнделәр, кис мурҙа, нәрәтә һалып, иртән Дәүләкәнгә илтеп һатырҙар ине. (Ғайсин Яхъя Ғайса улы, 1895 й., Ырымбур кадет корпусын тамамлаған)[5]. »

Урамдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Исемдәре:[6]

Туғай урамы (рус. Луговая (улица))

Ҡояшлы урам (рус. Солнечная (улица))

Ер-һыу атамалары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Шонтаҡ күле
  • Өйрәккүл

Билдәле кешеләре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. Тәүге сығанаҡтан архивланған 20 август 2014. 20 август 2014 тикшерелгән.
  2. Численность и размещение населения Республики Башкортостан по данным Всероссийской переписи населения 2010 года. Статистический сборник.  (рус.)
  3. А.Казанцев. «История населённых пунктов Давлекановского района». — Өфө: «Издательские решения. По лицензии Ridero», 2021 й. — С. 319-сы б..
  4. Башҡорт энциклопедияһы. Фәриҙун
  5. А.М.Хәкимйәнова, Р.Ғ.Мөхәмәтғәлин. «Дәүләкән ынйылары». — Өфө: «Эшлекле династия», 2008 й. — С. 107-се б..
  6. «Налог Белешмәһе» статистикаһында Фәриҙун ауылы

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]