Язов Дмитрий Тимофеевич

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Язов Дмитрий Тимофеевич
рус. Дмитрий Тимофеевич Язов
Рәсем
Заты ир-ат
Гражданлығы Flag of the Soviet Union.svg СССР
Flag of Russia.svg Рәсәй
Хеҙмәт итеүе СССР
Тыуған көнө 8 ноябрь 1924({{padleft:1924|4|0}}-{{padleft:11|2|0}}-{{padleft:8|2|0}})
Тыуған урыны Омск өлкәһе, Оконешниковский район[d], Чистовское сельское поселение[d], Язово[d]
Вафат булған көнө 25 февраль 2020({{padleft:2020|4|0}}-{{padleft:2|2|0}}-{{padleft:25|2|0}})[1] (95 йәш)
Вафат булған урыны Рәсәй, Мәскәү ҡалаһы
Ерләнгән урыны Федераль хәрби мемориаль зыярат[d]
Һөнәр төрө Һалдат, Офицер
Биләгән вазифаһы Главы военного ведомства СССР[d] һәм СССР Юғары Советы депутаты[d]
Ойошма йәки клуб ағзаһы КПСС Үҙәк комитеты[d]
Уҡыу йорто Рәсәй Федерацияһы Ҡораллы Көстәре Генераль штабы Хәрби академияһы[d]
Московское высшее военное командное училище[d]
М. В. Фрунзе исемендәге Хәрби академия[d]
Әүҙемлек осороноң башланыуы Ошибка Lua в Модуль:Wikidata на строке 199: Функция для отображения свойства не найдена.
Сәйәси фирҡә ағзаһы Советтар Союзы Коммунистар партияһы
Ҡултамға
Хәрби звание Советтар Союзы Маршалы
Командовал 4-я армия[d], Центральная группа войск[d], Среднеазиатский военный округ[d], Дальневосточный военный округ[d] һәм Министерство обороны СССР[d]
Һуғыш/алыш Бөйөк Ватан һуғышы, Карибский кризис[d] һәм Афған һуғышы
Ғәскәр төрө Эшсе-крәҫтиән Ҡыҙыл армияһы
Маҡтаулы исемдәре һәм башҡа бүләктәре
Ленин ордены «1941—1945 йылдарҙағы Бөйөк Ватан һуғышында Германияны еңгән өсөн» миҙалы Ҡыҙыл Байраҡ ордены Почёт ордены Октябрь революцияһы ордены юбилейная медаль «В память 300-летия Санкт-Петербурга» I дәрәжә Ватан һуғышы ордены орден «За заслуги перед Отечеством» IV степени Ҡыҙыл Йондоҙ ордены орден «За службу Родине в Вооружённых Силах СССР» III степени медаль «За отличие в охране государственной границы СССР» «Ленинградты обороналаған өсөн» миҙалы «Хәрби хеҙмәттәре өсөн» миҙалы медаль «За укрепление боевого содружества» медаль «За освоение целинных земель» юбилейная медаль «60 лет Победы в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.» юбилейная медаль «50 лет Победы в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.» юбилейная медаль «65 лет Победы в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.» медаль «В память 850-летия Москвы» медаль Жукова "СССР-ҙың Ҡораллы Көстәре ветераны" миҙалы орден Александра Невского юбилейная медаль «Сорок лет Победы в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.» Юбилейная медаль «75 лет Победы в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.» орден «За заслуги перед Отечеством» III степени юбилейная медаль «70 лет Победы в Великой Отечественной войне 1941—1945 гг.» медаль «За безупречную службу» II степени
Commons-logo.svg Язов Дмитрий Тимофеевич Викимилектә

Язов Дмитрий Тимофеевич (8 ноябрь 1924 йыл[2][3][4] — 25 февраль 2020 йыл, Мәскәүҙә) — совет хәрби етәксеһе. СССР-ҙың оборона министры (1987—1991). Советтар Союзы маршалы (1990 йылдың 28 апреле). КПСС Үҙәк Комитеты Политбюроһына ағзалыҡҡа кандидат (1987—1990). КПСС Үҙәк Комитеты ағзаһы (1987—1991 йылдарҙа). СССР Президент советы ағзаһы (1990). СССР Именлек советы ағзаһы (1991). ГКЧП ағзаһы (1991). Бөйөк Ватан һуғышында ҡатнаша.

Язов дәрәжә бирелеүе буйынса ла, беҙҙең заманға килеп етеү ваҡыта буйынса ла иң һуңғы Советтар Союзы маршалы.

Биографияһы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Язов Дмитрий Тимофеевич 1924 йылдың 8 ноябрендә Омск губернаһы Калачинск өйәҙе Крестинкс улусының Язово[5] ауылында тыуа[6]. Атаһы — Язов Тимофей Яковлевич (1902—1933(4?[3]), әсәһе — Мария Федосеевна Язова (1904), крәҫтиәндәр. Ғаиләлә дүрт бала була.

Бөйөк Ватан һуғышы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Мәскәү пехота училищеһы курсанты 16 йәшлек Дмитрий Язов. 1941 йыл

Ҡыҙыл армияға үҙ теләге менән 1941 йылдың ноябрендә, урта мәктәпте тамамлап та өлгөрмәҫтән 17 йәшлек егет булып инә. Бының өсөн үҙенә бер йәш өҫтәп яҙҙыра — 1923 йылда тыуғанмын, тиу. РСФСР Юғары Советы исемендәге Мәскәү Ҡыҙыл Байраҡлы пехота училищеһына (1941 йылдың 2 декабренән 1942 йылдың 28 ғинуарына тиклем Новосибирскиҙа эвакуацияла була) уҡырға алына һәм уны 1942 йылдлың июнендә тамамлай[7][8]. Мәктәпте тамамлау тураһындағы аттестатын 1953 йылда, майор дәрәжәһендә ала.

Бөйөк Ватан һуғышы фронттарында 1942 йылдың авгусынан. Волхов һәм Ленинград фронттарында уҡсылар взводы командиры[9] һәм 177-се уҡсылар дивизияһы 483-сө уҡсылар ротаһының уҡчылар ротаһы командиры, Ленинград фронтында кесе лейтенанттарҙың фронт курстары взводы командиры вазифаһында һуғыша[10]. Ленинградты обороналауҙа, Балтика буйында совет ғәскәрҙәренең һөжүм операцияларында, немец ғәскәрҙәренең Курлянд төркөмөн блокадалауҙа ҡатнаша. 1944 йылда ВКП(б)-ға инә.

Ике тапҡыр яралана. Тәүгеһендә аяғы яралана һәм ике айҙан һуң ҡабат сафҡа баҫа. Икенсе тапҡыр 1943 йылда Ленинград блокадаһын өҙгәндә башы һәм йөҙө яралана. Һауығып сыҡҡас фронт курстары взводы командиры итеп тәғәйенләнә. Бөйөк Ватан һуғышы йылдарындағы батырлыҡтары өсөн 1945 йылда Ҡыҙыл Йондоҙ ордены менән наградлана. Һуғыш ваҡытында Волхов фронтының командирҙар составын камиллаштырыуҙың фронт курстарын тамамлай.

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Last marshal of Soviet Union Dmitry Yazov passes away
  2. По утверждению самого Язова, он родился не в 1923, а в 1924 году, а «лишний» год приписал себе, чтобы попасть на фронт (см.: Гордон Д. Экс-министр обороны СССР Маршал Советского Союза Дмитрий Язов: «Руста специально послали на Красную площадь, чтобы дискредитировать наше военное руководство. Может быть, даже по договорённости с Горбачёвым» // Бульвар Гордона : газета. — 2008, 12 августа. — № 32 (172).)
  3. 3,0 3,1 Дмитрий Язов рассказал «РГ» о жизни маршала на пенсии — Александр Ярошенко — Российская газета
  4. ныне с. Язово Оконешниковского района Омской области
  5. Язов Дмитрий Тимофеевич // Известия ЦК КПСС, 7 (306) июнь 1990
  6. Ныне Оконешниковский район, Омская область, Россия
  7. Выпуск 1942'го года. Фото кремлёвцев по выпускам. МосВОКУ им. Верховного Совета РСФСР. 19 август 2013 тикшерелгән.
  8. Краткая история училища. МосВОКУ им. Верховного Совета РСФСР. 19 август 2013 тикшерелгән.
  9. Мухин В. Дмитрий Язов: «С фальсификаторами истории надо бороться…» // Независимое военное обозрение. — 2010, 30 апреля.
  10. Язов Дмитрий Тимофеевич — Биография

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Литература[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]