Тимер (Туймазы районы)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Ауыл
Тимирово
башҡ. Тимер
Ил

Рәсәй

Федерация субъекты

Башҡортостан

Муниципаль район

Туймазы

Ауыл биләмәһе

Ғәфүр

Координаталар

54°31′12″ с. ш. 53°44′01″ в. д.HGЯO

Башлыҡ

Мугин Ғимазетдинов (2015)[1]

Нигеҙләнгән

[[1775[1]]]

Халҡы

132[2] кеше (2010)

Сәғәт бүлкәте

UTC+6

Почта индексы

452754

Һанлы танытмалар
Автомобиль коды

-

Код ОКАТО

80 251 817 003

Код ОКТМО

80 651 417 111

Тимирово (Рәсәй)
Тимирово
Тимирово
Тимер (Туймазы районы) (Башҡортостан Республикаһы)
Тимирово

Тимер (рус. Тимирово) — Башҡортостан Республикаһының Туймазы районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына халыҡ һаны 125 кеше булған[3]. Ғәфүр ауыл Cоветы составына инә. ОКАТО коды — 80251817003.

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡарамалы-Тамаҡ (Тимер) йәки Ҡарамалы-Тимер — аҫаба-башҡорттарҙан, шулай уҡ керҙәш-башҡорттарҙан торған тораҡ пункты. Һуңғылары 1775 һәм 1787 йылдарҙа ҡабул ителгән. Аҫабалар 4 ихатаны тәшкил итә: Тимер Масягутов, Ниғмәтулла Аҡсувашев, Ғәли Әхмәров һәм Шаһиәхмәт Ишмөхәмәтов.

Ауыл исеме гидронимдан (Ҡарамалы тамағы) һәм антропонимдан килеп сыҡҡан. Икенсе исеме туранан-тура поход старшинаһы булып хеҙмәт иткән зауряд-сотник Тимер Масягутов (1765—1831) менән бәйле була. Улдары Абдулла (уның улы Ҡурамша) һәм Ғөбәйҙулла исемлеләр.

Был ауылда 1816 йылда — 11, 1834 йылда — 23, 1850 йылда — 42, 1859 йылда — 50 башҡорт ир-ат йәшәгән. 1870 йылда 24 йорт менән 181 кеше теркәлгән, 1920 йылда 38 ихатала 497 башҡорт булған.

Малсылыҡ, игенселек, умартасылыҡ менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет, һыу тирмәне булған. 1843 йылда 40 башҡортҡа 352 бот ярауай иген сәселә һәм 16 бот картуф ултыртыла.

Ауыл яҙмышы тураһында аныҡ ҡына мәғлүмәт юҡ. Шуға ҡарамаҫтан, Туймазынан 13 км алыҫлыҡта урынлашҡан бөгөнгө Тимер ауылы һәм элеккеһе — Туймазы тимер юл вокзалынан 10 саҡрым алыҫлыҡта урынлашҡаны араһында бер-береһе менән генетик бәйләнеш бар, тип фаразлана[4].

Ауылда тарихы 1880 йылдан башланған мәсет бар. СССР йылдарында бинала иген склады, ҡошсолоҡ фермаһы, клуб урынлаша. 2000 йылда бинала ремонт-тергеҙеү эштәре алып барыла.

Халыҡ һаны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)

Иҫәп алыу йылы һәм көнө Бөтә халыҡ Ир-егеттәр Ҡатын-ҡыҙҙар Ир-егеттәр өлөшө (%) Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)
1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)
1920 йыл 26 август 497
1926 йыл 17 декабрь
1939 йыл 17 ғинуар 322
1959 йыл 15 ғинуар 303
1970 йыл 15 ғинуар
1979 йыл 17 ғинуар
1989 йыл 12 ғинуар 139
2002 йыл 9 октябрь 115
2010 йыл 14 октябрь 132

Халыҡ һаны буйынса аңлатма төрлө йылдарҙа иҫәп алыу тәртибенең айырмалығы булыу сәбәпле халыҡ һанының үҙенсәлегенә иғтибар итегеҙ.

1939 йыл — бар булған халыҡ һаны.
1989, 2002, 2010 йылдарҙа — даими йәшәгән урыны булып иҫәпләнгән халыҡ һаны

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса ауылда башҡорттар (100 %) йәшәй[5].

Географик урыны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Алыҫлығы:[6]

  • Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 13 км
  • Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Дуҫлыҡ): 5 км
  • Яҡындағы тимер юл станцияһы (Туймазы): 13 км.

Урамдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Урам исеме[7]:

  • Үҙәк урамы (рус. улица Центральная)
  • Клуб урамы (рус. улица Клубная)
  • Дача тыҡрығы (рус. переулок Дачный)
  • Үҙәк тыҡрығы (рус. переулок Центральный)
  • Яңы урамы (рус. улица Новая)

Экология[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]


Билдәле шәхестәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. 1,0 1,1 В Башкирии деревня Тимирово отмечает 240-летний юбилей
  2. Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. Дата обращения: 20 август 2014. Архивировано 20 август 2014 года.
  3. Башҡортостан Республикаһының райондары буйынса белешмә китабы
  4. Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Өфө: Китап, 2009. — С. 254. — ISBN 978-5-295-04683-4.
  5. Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — Excel форматында ҡушымта(недоступная ссылка) (рус.)
  6. Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник / Сост. Р. Ф. Хабиров. — Уфа: Белая Река, 2007. — 416 с. — 10 000 экз. — ISBN 978-5-87691-038-7.
  7. «Налог Белешмәһе» системаһында Тимер (Туймазы районы) ауылы
  8. Из-за аварии на нефтепроводе экологическое равновесие в Туймазинском районе Башкирии под угрозой
  9. В 30 лет стал командиром полка. Газета «Республика Башкортостан», № 21 от 23.02.21г. (рус.) (Тикшерелеү көнө: 25 февраль 2021)

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7(рус.)  (Тикшерелеү көнө: 25 февраль 2021)
  • Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4 (рус.)  (Тикшерелеү көнө: 25 февраль 2021)

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]