Ярмунса

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Ауыл
Ярмунса
Ил

Рәсәй

Федерация субъекты

Башҡортостан

Муниципаль район

Туймазы районы

Координаталар

54°38′47″ с. ш. 54°14′25″ в. д.HGЯO

Сәғәт бүлкәте

UTC+6

Һанлы танытмалар
Автомобиль коды

02, 102

ОКАТО коды

80 251 805 004

ОКТМО коды

80 651 405 111

ГКГН номеры

0519887

Ярмунса (Рәсәй)
Ярмунса
Ярмунса
Ярмунса (Башҡортостан Республикаһы)
Ярмунса

Ярмунса (рус. Ермунчино) — Башҡортостандың Туймазы районындағы ауыл. 2009 йылдың 1 ғинуарына ҡарата халыҡ һаны 349 кеше[1]. Бишҡурай ауыл Советы составына инә. Почта индексы — 452793, ОКАТО коды — 80251805004.

Исеме[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ауылдың исеме Ярмунса йылғаһыны исеменән алынған[2].

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ярмунса ауылына ошо уҡ исемле йылға буйында типтәрҙәр ҡатламына күскән яһаҡлы татарҙар нигеҙ һала. Был хәл 1738 йылдың 8 февралендә һәм 1745 йылда Ҡаңлы улусы башҡорттары менән керҙәшлек килешеүе буйынса була. 1795 йылда 26 йортта 184 кеше йәшәгән, 1865 йылда 74 йортта — 514 кеше. Игенселек, малсылыҡ менән шөғөлләнгәндәр. Мәсет булған.

XVIII быуаттың икенсе яртыһында ауылдан алыҫ түгел Ерекле-Ҡаран йылғаһы буйында Ярмунса баҡыр рудниктары үҙләштерелә[3].

Хәҙерге осор[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ауылда башҡорттар йәшәй (2002). Балалар баҡсаһы, фельдшер‑акушерлыҡ пункты бар[4].

Халыҡ һаны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)

Иҫәп алыу йылы һәм көнө Бөтә халыҡ Ир-егеттәр Ҡатын-ҡыҙҙар Ир-егеттәр өлөшө (%) Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)
1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)
1920 йыл 26 август 1010
1926 йыл 17 декабрь
1939 йыл 17 ғинуар 892
1959 йыл 15 ғинуар 703
1970 йыл 15 ғинуар
1979 йыл 17 ғинуар
1989 йыл 12 ғинуар 304
2002 йыл 9 октябрь 325
2010 йыл 14 октябрь 340

Халыҡ һаны буйынса аңлатма төрлө йылдарҙа иҫәп алыу тәртибенең айырмалығы булыу сәбәпле халыҡ һанының үҙенсәлегенә иғтибар итегеҙ.

1939 йыл — бар булған халыҡ һаны.
1989, 2002, 2010 йылдарҙа — даими йәшәгән урыны булып иҫәпләнгән халыҡ һаны
Милли состав

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса күпселек милләт — башҡорттар (78 %)[5].

Географик урыны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Алыҫлығы:[6]

  • Район үҙәгенә тиклем (Туймазы): 50 км
  • Ауыл Советы үҙәгенә тиклем (Бишҡурай): 5 км
  • Яҡындағы тимер юл станцияһы (Ҡандра): 25 км.

Урамдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Урам исеме[7]:

  • Ҡабыҡ Күпер урамы (рус. улица Кабык Купер)
  • Гагарин урамы (рус. улица Гагарина)
  • Тау башы урамы (рус. улица Нагорная)
  • Тау башы тыҡрығы (рус. переулок Нагорный)
  • Түбәнге урам (рус. улица Нижняя)
  • Мал зыяраты биләмәһе (рус. территория Скотомогильник)
  • Үҙәк урам (рус. улица Центральная)


Билдәле шәхестәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Башҡортостан Республикаһының райондары буйынса белешмә китабы
  2. Хисаметдинова Ф. Г., Сиразитдинов З. А. Русско-башкирский словарь справочник названий населенных пунктов Республики Башкортостан. — Уфа: Китап, 2001. — С. 264. — 320 с. — 10 000 экз. — ISBN 978-5-88185-205-4.
  3. Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Өфө: Китап, 2009. — С. 265. — ISBN 978-5-295-04683-4.
  4. Ярмунса // Башҡорт энциклопедияһы. — Өфө: «Башҡорт энциклопедияһы» ғилми-нәшриәт комплексы, 2015—2020. — ISBN 978-5-88185-143-9.
  5. Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — Excel форматында ҡушымта  (рус.)
  6. Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник / Сост. Р. Ф. Хабиров. — Уфа: Белая Река, 2007. — 416 с. — 10 000 экз. — ISBN 978-5-87691-038-7.
  7. «Налог Белешмәһе» системаһында Ярмунса ауылы
  8. Некролог в связи со смертью Председателя Верховного Суда Республики Башкортостан Земфиры Узбековны Латыповой. Верховный Суд Республики Башкортостан. ПРЕСС-СЛУЖБА. Официальный сайт. 24.11.2021г. (рус.) (Тикшерелеү көнө: 27 ноябрь 2021)

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7(рус.)
  • Асфандияров А.З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4 (рус.)

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]