Дәүләт (Әбйәлил районы)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Ауыл
Дәүләт
Ил

Рәсәй

Федерация субъекты

Башҡортостан

Муниципаль район

Әбйәлил районы

Координаталар

53°20′29″ с. ш. 58°14′57″ в. д.HGЯO

Сәғәт бүлкәте

UTC+6

Телефон коды34772
Һанлы танытмалар
Автомобиль коды

02, 102

ОКАТО коды

80 201 822 001

ОКТМО коды

80 601 422 101

ГКГН номеры

0523840

Картаны күрһәтергә/йәшерергә
Дәүләт (Рәсәй)
Дәүләт
Дәүләт
Дәүләт (Әбйәлил районы) (Башҡортостан Республикаһы)
Дәүләт

Дәүләт (рус. Давлетово) — Башҡортостандың Әбйәлил районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 941 кеше[1]. Почта индексы — 453624, ОКАТО коды — 80201822001.


Халыҡ һаны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)

Иҫәп алыу йылы һәм көнө Бөтә халыҡ Ир-егеттәр Ҡатын-ҡыҙҙар Ир-егеттәр өлөшө (%) Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)
1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)
1920 йыл 26 август
1926 йыл 17 декабрь
1939 йыл 17 ғинуар
1959 йыл 15 ғинуар
1970 йыл 15 ғинуар
1979 йыл 17 ғинуар
1989 йыл 12 ғинуар
2002 йыл 9 октябрь
2010 йыл 14 октябрь 941 477 464 50,7 49,3

Халыҡ һаны буйынса аңлатма төрлө йылдарҙа иҫәп алыу тәртибенең айырмалығы булыу сәбәпле халыҡ һанының үҙенсәлегенә иғтибар итегеҙ.

1939 йыл — бар булған халыҡ һаны.
1989, 2002, 2010 йылдарҙа — даими йәшәгән урыны булып иҫәпләнгән халыҡ һаны

Географик урыны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Район үҙәгенә тиклем (Асҡар): 12 км
  • Яҡындағы тимер юл станцияһы (Магнитогорск): 35 км

Урамдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Туғай урамы (рус.  Луговая (улица)}})
  • Көньяҡ урамы (рус.  Южная (улица)}})
  • Мәктәп урамы (рус.  Школьная (улица)}})
  • Көнбайыш урамы (рус.  Западная (улица)}})
  • Анна Харрасова урамы (рус.  Анны Харрасовой (улица)}})
  • Күсмәмеш урамы (рус.  Кусямышево (улица)}})
  • Яр буйы урамы (рус.  Набережная (улица)}})
  • Балыҡсылыҡ урамы (рус.  Рыбацкая (улица)}})
  • Күл урамы (рус.  Озерная (улица)}})
  • Салауат Юлаев урамы (рус.  Салавата Юлаева (улица)}})
  • Йәштәр урамы (рус.  Молодежная (улица)}})
  • Тыныслыҡ урамы (рус.  Мира (улица)}})
  • Дүҫлыҡ урамы (рус.  Дружбы (улица)}})
  • Сыбаркүл урамы (рус.  Чебаркуль (улица)}})
  • Сәнәғәт урамы (рус.  Производственная (улица)}})
  • Дала урамы (рус.  Степная (улица)}})
  • Эдуард Хәйеров урамы (рус.  Эдуарда Хаирова (улица)}})[2]

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Тупаҡ халҡының бер өлөшөнөң Дәүләт исемле утары булған. 1810 йылда уның урынына 30 йортло үҙ аллы Дәүләт ауылы теркәлгән. Һуңынан 12 ғаилә Күсәр ауылына күсеп киткән. X ревизия Дәүләттә 130 кеше йәшәгән 19 йортто күрһәткән. Бында 1812 йылғы Ватан һуғышында ҡатнашыусылар, Парижды алған 14-се башҡорт полкы яугирҙары Абдулла Мөхәмәтғәлин, Сәйфулла Күсәмешев йәшәгән. Дәүләттең улдары билдәле. Өлкән Амангилде 1759 йылғы. Икенсеһе Кинйәғол (1769—1817), өсөнсөһө Күсәмеш (1772—1829), дүртенсеһө Исәмеш (1776—1819). Күсәмештең улы Хөсәйен, Әхмәтйәндең ейәне. Ауылдың икенсе исеме тәүге төпләнеүсенең улы Күсәмеш Дәүләтов исеменән алынған. Ауылда 3 типтәр — Солтанбай, Дәүләтбай, Шәфи Ғәликәевтар ғаиләһе булған.

Халыҡ малсылыҡ менән шөғөлләнгән. 27 йорттан торған 22 ылау Маяғашлы, Соҡорйылға, Ҡоторло йылғалары буйлап күсеп йөрөгән. 166 кешегә, шул иҫәптән 17 типтәргә, 200 ат, 100 һыйыр, 60 һарыҡ, 30 кәзә тура килгән. Бөтә 27 хужалыҡта ла 432 бот яҙғы иген сәселгән. Мөхәмәт Ҡажанбирҙин бер үҙе 145 бот сәскән[3].

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7(рус.)
  • Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4 (рус.)

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]