Ҡырҙас

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Emblema-trezvoe-selo-2020.jpg
«Айыҡ ауыл» конкурсы еңеүсеһе
Ауыл
Ҡырҙас
Ил

Рәсәй

Федерация субъекты

Башҡортостан

Муниципаль район

Әбйәлил районы

Координаталар

53°13′28″ с. ш. 58°15′44″ в. д.HGЯO

Сәғәт бүлкәте

UTC+6

Һанлы танытмалар
Автомобиль коды

02, 102

ОКАТО коды

80 201 825 001

ОКТМО коды

80 601 425 101

ГКГН номеры

0524254

Ҡырҙас (Рәсәй)
Ҡырҙас
Ҡырҙас
Ҡырҙас (Башҡортостан Республикаһы)
Ҡырҙас

Ҡырҙас (рус. Кирдасово) — Башҡортостандың Әбйәлил районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә ҡарата халыҡ һаны 656 кеше[1]. Почта индексы — 453615, ОКАТО коды — 80201825001.


Халыҡ һаны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Халыҡ иҫәбе
2002[2]2009[2]2010[3]
654744656
Милли составы

Бөтә Рәсәй халыҡ иҫәбен алыу (2002) мәғлүмәте буйынса башҡорттар (99 %)[4].

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)

Иҫәп алыу йылы һәм көнө Бөтә халыҡ Ир-егеттәр Ҡатын-ҡыҙҙар Ир-егеттәр өлөшө (%) Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)
1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)
1920 йыл 26 август
1926 йыл 17 декабрь
1939 йыл 17 ғинуар
1959 йыл 15 ғинуар
1970 йыл 15 ғинуар
1979 йыл 17 ғинуар
1989 йыл 12 ғинуар
2002 йыл 9 октябрь
2010 йыл 14 октябрь 656 327 329 49,8 50,2

Халыҡ һаны буйынса аңлатма төрлө йылдарҙа иҫәп алыу тәртибенең айырмалығы булыу сәбәпле халыҡ һанының үҙенсәлегенә иғтибар итегеҙ.

1939 йыл — бар булған халыҡ һаны.
1989, 2002, 2010 йылдарҙа — даими йәшәгән урыны булып иҫәпләнгән халыҡ һаны

Географик урыны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Район үҙәгенә тиклем (Асҡар): 24 км[5]
  • Яҡындағы тимер юл станцияһы (Магнитогорск): 73 км
  • Йәнйегет йылғаһы буйында урынлашҡан

Инфраструктура[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Мәктәп
  • Шәхси хужалыҡтар

Транспорт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

80Н-043 «Сәрмән — Амангилде — Баймаҡ» автомобиль юлы.

Фотолар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Ҡырҙас ауылы

Урамдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Тау урамы (рус. Горная (улица))
  • Йылға аръяғы урамы (рус. Заречная (улица))
  • Комсомол урамы (рус. Комсомольская (улица))
  • Тыныслыҡ урамы (рус. Мирная (улица))
  • Салауат Юлаев урамы (рус. Салавата Юлаева (улица))
  • Совет урамы (рус. Советская (улица))
  • Урал Батыр урамы (рус. Урал Батыра (улица))
  • Мәктәп урам (рус. Школьная (улица))
  • Йәнйегет урамы (рус. Янзигита (улица))[6]

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

1833—1834 йылдарҙа йылға исемен йөрөткән Ҡырҙас ауылы барлыҡҡа килә. Уға нигеҙ һалыусылар — Ишҡол ауылы халҡы. Ул саҡта 153 кеше йәшәгән 27 ихата булған. X ревизия буйынса 320 кеше 40 йортта йәшәгән. 1920 йылда 112 йортта 588 кеше иҫәпләнгән. Ауылды икенсе төрлө Сяу-Кала тип тә атағандар.

Халыҡтың төп шөғөлө — малсылыҡ. Йәйләүгә 27 йорттоң 21-е ылау менән сыға, улар 161 кеше тәшкил итә. Уларҙың 150 аты, 65 һыйыры, 125 һарығы һәм 30 кәзәһе булған. Улар өсөн ауыл хужалығы иҡтисадтың яңы тармағы булған. Улар 1842 йылда 56 бот ужым һәм 480 бот яҙғы иген сәсә. 1842 йылда Мырҙаҡай Ҡарамандин йылына 100-шәр бот сәскән[7].

Билдәле шәхестәр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Матбуғатта[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Видеояҙмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Численность и размещение населения Республики Башкортостан по данным Всероссийской переписи населения 2010 года. Статистический сборник.  (рус.)
  2. 2,0 2,1 Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан ВПН-2002 и 2009
  3. Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. Дата обращения: 20 август 2014. Архивировано 20 август 2014 года.
  4. Единый электронный справочник муниципальных районов Республики Башкортостан — приложение в формате Excel.
  5. Спутник картаһы буйынса иҫәпләү
  6. Улицы
  7. Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Өфө: Китап, 2009. — С. 34. — ISBN 978-5-295-04683-4.
  8. Динир Ахмедьянов назначен заместителем Руководителя Администрации Главы Республики Башкортостан. Bashinform logo-e1423154856921.jpg, 2017, 21 октябрь 2017 год (рус.) (Тикшерелеү көнө: 21 октябрь 2017)
  9. ХИСМӘТОВ Мөхәмәтйән Фазылйән улы