Амангилде (Әбйәлил районы)

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Село
Амангилде
рус. Амангильдино
Ил

Рәсәй

Федерация субъекты

Башҡортостан

Муниципаль район

Әбйәлил

Ауыл советы

Амангилде

Координаталар

53°21′06″ с. ш. 58°18′56″ в. д.HGЯO

Халҡы

651[1] кеше (2010)

Сәғәт бүлкәте

UTC+6

Почта индексы

453625

Һанлы танытмалар
Автомобиль коды

02, 102

ОКАТО коды

80 201 807 001

ОКТМО коды

80 601 407 101

ГКГН номеры

0524021

Амангилде (Рәсәй)
Амангилде
Амангилде
Амангилде (Әбйәлил районы) (Башҡортостан Республикаһы)
Амангилде

Амангилде (рус. Амангильдино; икенсе атамаһы Тоҡомбәт) — Башҡортостан Республикаһының Әбйәлил районындағы ауыл. 2010 йылдың 14 октябренә халыҡ һаны 651 кеше булған[2]. ОКАТО коды — 80201807001.

Халыҡ һаны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Бөтә Рәсәй һәм Бөтә Союз халыҡ иҫәбе алыу мәғлүмәттәре буйынса халыҡ һаны (кеше)

Иҫәп алыу йылы һәм көнө Бөтә халыҡ Ир-егеттәр Ҡатын-ҡыҙҙар Ир-егеттәр өлөшө (%) Ҡатын-ҡыҙҙар өлөшө (%)
1897 йыл 9 февраль (26 ғинуар)
1920 йыл 26 август
1926 йыл 17 декабрь
1939 йыл 17 ғинуар
1959 йыл 15 ғинуар
1970 йыл 15 ғинуар
1979 йыл 17 ғинуар
1989 йыл 12 ғинуар
2002 йыл 9 октябрь
2010 йыл 14 октябрь 651 317 334 48,7 51,3

Халыҡ һаны буйынса аңлатма төрлө йылдарҙа иҫәп алыу тәртибенең айырмалығы булыу сәбәпле халыҡ һанының үҙенсәлегенә иғтибар итегеҙ.

1939 йыл — бар булған халыҡ һаны.
1989, 2002, 2010 йылдарҙа — даими йәшәгән урыны булып иҫәпләнгән халыҡ һаны

Географик урыны[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Район үҙәгенә тиклем (Асҡар): 25 км
  • Яҡындағы тимер юл станцияһы (Магнитогорск): 77 км


Урамдары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Вадим Бакиев урамы рус.  Вадима Бакиева (улица)}})
  • Вафир Тайсин урамы рус.  Вафира Тайсина (улица)}})
  • Комсомол урамы рус.  Комсомольская (улица)}})
  • Ҡыҙыл урамы урамы рус.  Кизил (улица)}})
  • Урман урамы рус.  Лесная (улица)}})
  • Йәштәр урамы рус.  Молодежная (улица)}})
  • Салауат Юлаев урамы рус.  Салавата Юлаева (улица)}})
  • Төньяҡ урам рус.  Северная (улица)}})
  • Тайманышты урамы рус.  Тайманашты (улица)}})
  • Таштимер Баймөхәмәтов урамы рус.  Таштимера Баймухамәтова (улица)}})
  • Сәскә урамы рус.  Цветочная (улица)}})
  • Үҙәк урамы рус.  Центральная (улица)}})[3]

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Амангилде (Туҡумбәт) ауылының ике исеме бар. Һуңыраҡ барлыҡҡа килгән һәм 1816—1834 йылдар араһында барлыҡҡа килгән. Нисек кенә булмаһын, XVIII быуатта — XIX быуат башында бындай исем аҫтында ауылдар булмаған. Беҙҙә тәүге күскенселәр тураһында бер ниндәй ҙә мәғлүмәт юҡ, әммә XVIII быуаттың 30-сы йылдарҙа Тамъян улусының өлкәне Тоҡомбәт Әлембәтов булғаны билдәле. Уның ауылдың тарихына уның ҡағылышы булырға тейеш. Амангилденең улдарын атайыҡ. Улар — Ыласын, Тайсы һәм Мөхәмәтғәли. Улар ун туғыҙынсы быуат башында тыуғандар. 1834 йылда унда 177 кеше йәшәй, 1859 йылда — 252, 1920 йылда — 541 кеше йәшәй.

1834 йылда 177 кешегә 125 ат, 100 һыйыр, 100 һарыҡ, 30 кәзә тура килә (25 йорт хужалығы). 20 ылау булып Буҙбейә, Ҡыраҡа башы, Мостаүлгән йылғалары буйлап күсеп йөрөй. Уларҙың барыһына ла ни бары 240 бот яҙғы икмәк сәселгән. Шул уҡ ваҡытта Оло Ҡыҙыл йылғаһы буйында тирмән төҙөлә.[4]

Ауыл ваҡытлы матбуғатта[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Билдәле шәхестәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Видеояҙмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Всероссийская перепись населения 2010 года. Численность населения по населённым пунктам Республики Башкортостан. Тәүге сығанаҡтан архивланған 20 август 2014. 20 август 2014 тикшерелгән.
  2. Численность и размещение населения Республики Башкортостан по данным Всероссийской переписи населения 2010 года. Статистический сборник.  (рус.)
  3. Улицы
  4. Асфандияров А. З. История сёл и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. — Өфө: Китап, 2009. — ISBN 978-5-295-04683-4. стр.36
  5. «Башҡортостан» гәзите, 2014, 2 декабрь(недоступная ссылка)
  6. Тайсин Вафир Нурислам улы — Башҡорт энциклопедияһы 2016 йылдың 21 апрель көнөндә архивланған. (Тикшерелеү көнө: 2 август 2017)
  7. Заслуженные люди СП. Юлмухаметов Ахияр Хакимьянович. Амангильдинский сельсовет муниципального района Абзелиловский район. Официальный сайт (рус.) (Тикшерелеү көнө: 9 ғинуар 2021)

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Административно-территориальное устройство Республики Башкортостан: Справочник. — Уфа: ГУП РБ Издательство== Әҙәбиәт == «Белая Река», 2007. — 416 с.— ISBN 978-5-87691-038-7(рус.)
  • Асфандияров А. З. История сел и деревень Башкортостана и сопредельных территорий. Уфа: Китап, 2009. — 744 с. ISBN 978-5-295-04683-4 (рус.)

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]