Рубидий

Википедия — ирекле энциклопедия мәғлүмәте
Перейти к навигации Перейти к поиску
Рубидий
Рәсем
Ауырлығы 85,4678 ± 0,0003[1]
Асыусы йәки уйлап табыусы Роберт Вильгельм Бунзен[d] һәм Густав Роберт Кирхгоф[d]
Асыу датаһы 1861
Место обнаружения Германия
Элемент символы Rb[2]
Химик формула Rb[3]
Каноническая формула SMILES [Rb][3]
Атом һаны 37[4]
Электроотрицательность 1
Стандартная молярная энтропия 69,5 ± 0,05 Дж / (моль·К)[5]
Commons-logo.svg Рубидий Викимилектә

Рубидий (лат. Rubidium, Rb) — Менделеевтың периодик таблицаһының 5-се осоро, 1-се төркөм элементы. Тәртип номеры — 37. Ябай матдә рубидий — йомшаҡ, тиҙ иреүсән һелтеле металл, көмөшһыу-аҡ төҫтә[6].

Үҙенсәлектәре[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Металлик рубидий металлик калийға һәм металлик цезийға тышҡы күренеше, йомшаҡлығы һәм ток үткәреүсәнлеге менән оҡшашлыҡҡа эйә һәм. Рубидийҙы асыҡ һауала һаҡлау ярамай, сөнки барған реакцияларҙа бик күп йылылыҡ бүленеп сыға, хатта ҡайһы берҙә килтерә металдың ҡабынып китеүенә лә килтереүе ихтимал. Рубидийҙың һыуға ҡарағанда тығыҙлығы юғары, шуға күрә башҡа һелтеле металдар төркөмөнән айырмалы рәүештә, һыуҙа бата.

Символы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рубидий элементының символы — Rb (Рубидий тип уҡыла).

Тарихы[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рубидий 1861 йылда Роберт Вильгельм Бунзен һәм Густав Роберт Кирхгоф тарафынан асыла.

Улар спектраль анализ ярҙамында алюмосиликаттарҙы тикшергәндә яңы элемент табалар. Элементтың спектр һыҙаттары ҡуйы ҡыҙыл төҫтә булғанлыҡтан, уға рубидий тигән исем биргәндәр (латинса rubidus "ҡуйы ҡыҙыл "[7][8].

Ятҡылыҡтары[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Рубидий ингән минералдар (лепидолит, циннвальдит, поллуцит, амазонит), Германия, Чехия, Словакия, Намибия, Зимбабве, Төркмәнстанда һәм башҡа илдәрҙә табыла[9].

Йыһанда[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

Аномаль юғары миҡдарҙа рубидий Торн — Житков объекттарында (объекты Торна — Житков) күҙәтелә (ҡыҙыл гигант йәки сверхгигант, уның эсендә нейтрон йондоҙ бар)[10].

Иҫкәрмәләр[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  1. Atomic weights of the elements 2013 (IUPAC Technical Report)IUPAC, 1960. — ISSN 0033-4545; 1365-3075; 0074-3925doi:10.1515/PAC-2015-0305
  2. Wieser M. E., Coplen T. B. Atomic weights of the elements 2009 (IUPAC Technical Report) // Pure and Applied ChemistryIUPAC, 2010. — Vol. 83, Iss. 2. — P. 359–396. — ISSN 0033-4545; 1365-3075; 0074-3925doi:10.1351/PAC-REP-10-09-14
  3. 3,0 3,1 RUBIDIUM
  4. Химик элементтарҙың периодик системаһы — 1869.
  5. https://chem.libretexts.org/Bookshelves/General_Chemistry/Book%3A_ChemPRIME_(Moore_et_al.)/16%3A_Entropy_and_Spontaneous_Reactions/16.06%3A_Standard_Molar_Entropies
  6. Ohly, Julius Rubidium // Analysis, detection and commercial value of the rare metals — Mining Science Pub. Co., 1910.
  7. Kirchhoff, G. (инг.)баш.; Bunsen, R. (инг.)баш. Chemische Analyse durch Spectralbeobachtungen (инг.) // Annalen der Physik und Chemie : journal. — 1861. — Т. 189. — № 7. — С. 337—381. — DOI:10.1002/andp.18611890702 — Bibcode1861AnP...189..337K
  8. Weeks, Mary Elvira (инг.)баш. The discovery of the elements. XIII. Some spectroscopic discoveries (инг.) // Journal of Chemical Education (инг.)баш. : journal. — 1932. — Т. 9. — № 8. — С. 1413—1434. — DOI:10.1021/ed009p1413 — Bibcode1932JChEd...9.1413W
  9. Рубидий — Свойства химических элементов
  10. Подтверждено существование сверхгиганта с нейтронной звездой внутри

Әҙәбиәт[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]

  • Рубидий//Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. 22-й т. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978.
  • Перельман. Ф. М. Рубидий и цезий. М.: АН УССР, 1960. 140 с. с илл.
  • Плющев В. Е., Степин Б. Д. Химия и технология соединений лития, рубидия и цезия. — М.-Л.: Химия, 1970. — 407 с.
  • Рипан Р., Четяну И. Неорганическая химия. Химия металлов — М.: Мир, 1971. — Т. 1. — 561 б.

Һылтанмалар[үҙгәртергә | вики-тексты үҙгәртергә]